IV SA/Gl 534/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2010 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta K. odmówił H. K. przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Od tej decyzji strona odwołała się, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzja z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję Kolegium H. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn. akt: IV SA/Gl 136/06 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium i decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na niejednolitość stanowisk organu I instancji i organu odwoławczego co do przyczyn odmowy dodatku mieszkaniowego. Mianowicie organ I instancji powołał się na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a organ odwoławczy na brak charakteru mieszkalnego lokalu, zajmowanego przez stronę. W związku z tym Sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia, czy pobyt H. K. w przedmiotowym lokalu zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe oraz czy pomiędzy stronami doszło do zawarcia stosunku prawnego, tj. dorozumianej umowy hotelowej, skoro umowa o odpłatne używanie lokalu mieszkalnego nie wymaga ani dla swej skuteczności ani też w celach dowodowych formy pisemnej i może zostać zawarta również w sposób dorozumiany. Ponadto Sąd uznał za konieczne wyjaśnienie statusu Zespołu Hoteli przy [...] Akademii [...] oraz czy w ramach orzeczonej eksmisji skarżącego z mieszkania uprzednio zajmowanego nie został mu przyznany lokal socjalny. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję Nr[...] z dnia [...] r., mocą której odmówił H. K. przyznania dodatku mieszkaniowego, stwierdzając, że nie posiada on tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K. Od tej decyzji strona się odwołała, a Kolegium decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] r. Nr [...], w której odmówił dodatku mieszkaniowego stronie, rozszerzając uzasadnienie decyzji. Od tej decyzji organu I instancji H. K. ponownie się odwołał, a Kolegium decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na konieczność bezspornego wyjaśnienia charakteru stosunku prawnego, w jakim skarżący pozostawał z właścicielem zajmowanego przez niego lokalu, a także statusu prawnego lokali oddawanych w używanie w Zespole Hoteli [...] Akademii [...], jak również konieczność wyjaśnienia, czy w ramach orzeczonej eksmisji skarżącego z mieszkania uprzednio zajmowanego nie został mu przyznany lokal socjalny. Prezydent Miasta K. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. ponownie rozpatrując sprawę odmówił H. K. przyznania dodatku mieszkaniowego, podając w uzasadnieniu, że nie posiadał on tytułu prawnego oraz uprawnień do przyznania dodatku mieszkaniowego na lokal przy ul. [...]. Pod tym adresem zamieszkiwał od dnia [...] r. do [...] r., nie posiadał wyroku sądu eksmisyjnego z lokalu poprzednio zajmowanego z prawem do lokalu socjalnego. Natomiast zgodnie z informacją ówczesnego zarządcy, tj. [...] Szpitala Klinicznego Nr [...], H. K. zajmował pokój hotelowy za stałą opłatę za miejsce hotelowe, jego pobyt tam był pobytem krótkotrwałym i nie zaspokajał potrzeb mieszkaniowych w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Dodatkowo ustalono, że Zespół Hoteli [...] Akademii [...]nie miał statusu hoteli pracowniczych. W odwołaniu strona wyraziła niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Nie zgodziła się ze stwierdzeniem, iż nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, gdyż zamieszkiwał pod adresem: ul. [...], K. na podstawie umowy zawartej z [...] Szpitalem Klinicznym Nr [...] w K., jak również nie uważa, aby dwuletni tam pobyt był pobytem krótkotrwałym, gdyż ponosiła za niego opłaty w stałej wysokości i pobyt ten zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe. Strona twierdziła, że zespół hoteli nie odpowiadał potocznemu rozumieniu pojęcia hotel i był zamieszkiwany przez wiele rodzin z małymi dziećmi, które ponosiły opłaty jak każdy najemca i przyznawano im dodatek mieszkaniowy. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że przeprowadzając ponowne postępowanie organ I instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające. W szczególności ustalił, że H. K. nie posiada wyroku Sądu uprawniającego do przyznania lokalu socjalnego oraz dwukrotnie zwracał się pismami z dnia [...] r. i z dnia [...] r. do [...] Szpitala Klinicznego Nr [...] w K. z prośbą o pisemną informację na temat okresu pobytu H. K. w lokalu przy ul. [...]w K. oraz wyjaśnienie, czy pobyt w pomieszczeniach należących do Zespołu Hoteli przy [...] Akademii [...] był pobytem krótkotrwałym, czy też zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe, a w kolejnym piśmie organ I instancji zwrócił się do Szpitala o bezsporne wyjaśnienie charakteru stosunku prawnego w jakim skarżący pozostawał z właścicielem zajmowanego przez niego lokalu, a także statusu prawnego lokali oddawanych w używanie w Zespole Hoteli [...] Akademii [...]. W odpowiedzi na te pisma organ I instancji uzyskał informację z dnia [...] r., iż H. K. przebywał w Hotelu Pracowniczym Nr [...] przy ul. [...] w okresie od [...] r. do [...] r., pobyt ten był pobytem krótkotrwałym i nie zaspokajał potrzeb mieszkaniowych strony. Ponadto Szpital wyjaśnił, że miejsca w budynkach hotelowych przeznaczone są dla pracowników szpitala, a w przypadku wolnych miejsc udostępniane są również na pobyt krótkotrwały osobom spoza szpitala. W kolejnym piśmie z dnia [...] r. Dyrektor Szpitala jednoznacznie stwierdził, że z Panem K. nie zawarto umowy najmu na piśmie i korzystał on jedynie z bazy hotelowej na zasadach ogólnodostępnych, opłacając miesięczną stawkę hotelową w wysokości [...] zł., zgodnie z cennikiem usług hotelowych. Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sposób wyczerpujący, w szczególności zastosował się do wszystkich wskazówek WSA oraz Kolegium. Zebrany materiał dowodowy sprawy pozwala – zdaniem Kolegium - na stwierdzenie, iż pobyt strony w pomieszczeniu przy ul. [...] w K. nie daje podstaw do otrzymania w związku z tym pobytem dodatku mieszkaniowego, albowiem lokal ten co prawda umieszczony był w Hotelu Pracowniczym, w którym lokale mogły spełniać funkcje mieszkań zastępczych, jednakże tylko w odniesieniu do pracowników szpitala. Natomiast jedynie w przypadku wolnych miejsc Szpital udostępniał te lokale innym osobom spoza szpitala, ale tylko na pobyt krótkotrwały i na zasadzie usług hotelowych, zaś comiesięczna odpłatność za ten pobyt wynikała z cennika usług hotelowych, a nie z umowy najmu. A zatem lokal udostępniany H. K. z bazy hotelowej nie spełniał funkcji lokalu mieszkalnego, był -jak sam Szpital potwierdził -pobytem krótkotrwałym, który nie zaspokajał potrzeb mieszkaniowych strony. Natomiast ustawa o dodatkach mieszkaniowych pozwala na przyznanie dodatku mieszkaniowego wyłącznie osobom, które łączy określony stosunek prawny z właścicielem lokalu mieszkalnego, a zatem takiego, który zaspokaja w pełni potrzeby mieszkaniowe osób w nim przebywających. Kolegium wskazało, iż w związku z tym nie można uznać, aby pomieszczenie, z którego strona korzystała było lokalem mieszkalnym, a co za tym idzie, aby mogła otrzymać w związku z zajmowaniem tego pomieszczenia dodatek mieszkaniowy. Podniesiono, że w odwołaniu H. K. podniósł, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż nie posiadał tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, gdyż zamieszkiwał pod adresem: ul. [...], K. na podstawie umowy zawartej z [...] Szpitalem Klinicznym Nr [...] w K., jednakże takiej umowy nie dostarczył, zaś Szpital wyraźnie poinformował, że żadnej umowy najmu z H. K. nie zawarto. Nadto Kolegium zauważa, że pobyt H. K. w przedmiotowym pomieszczeniu związany był z potrzebą udzielenia mu schronienia w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Reasumując Kolegium stwierdziło, że za lokal mieszkalny nie można uważać pomieszczeń przeznaczonych do krótkotrwałego pobytu osób, a jedynie pomieszczenia służące do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Dlatego też pomieszczenie zajmowane przez stronę nie było lokalem mieszkalnym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie i o zmianie Kodeksu cywilnego, gdyż ma ono charakter hotelowy i na takich zasadach korzystał z niego H. K Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że brak podstaw do przyznania H. K. dodatku mieszkaniowego w związku z jego pobytem w pomieszczeniu przy ul. [...] w K., dlatego zaskarżona decyzja organu I instancji odmawiająca mu przyznania dodatku, poprzedzona wystarczającym postępowaniem dowodowym i poparta materiałem dowodowym jest prawidłowa i zasługuje na jej utrzymanie w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący H. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że dla niego 2-letni okres zamieszkiwania w K. przy ul. [...] nie był pobytem krótkotrwałym, gdyż pobyt ten zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe. Mieszkał z lokatorami, którzy stanowili całe rodziny i zamieszkiwali tam z małymi dziećmi przez 15-20 lat mając wcześniej podpisane umowy najmu, wobec tego została naruszona zasada równości wobec prawa osób z tego samego budynku. Skarżący podkreślił, że nie korzystał z tego lokalu na zasadach hotelowych, lecz na zasadzie umowy najmu na zasadach stałej opłaty z kosztami czynszu i mediów, a przecież w hotelu nikt nie płaci za media. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku. Zagadnienia związane z przyznawaniem dodatków mieszkaniowych uregulowane są w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734). Stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 tej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje jedynie osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których mają tytuł prawny lub nie posiadającym takiego tytułu ale oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Informacja na temat tego czy strona posiada tytuł prawny do lokalu objętego wnioskiem o dodatek mieszkaniowy lub z innego powodu kwalifikuje się do otrzymania dodatku mieszkaniowego zawarta jest we wniosku o przyznanie tego świadczenia, przy czym tę część wniosku potwierdza zarządca domu, w którym znajduje się przedmiotowy lokal mieszkalny. Przede wszystkim należy wskazać, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że posiada tytuł prawny do zamieszkiwania w lokalu, którego dotyczy wniosek. Obowiązku tego nie można przerzucać na organy administracji. Analiza zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący H. K. nie posiadał tytułu prawnego oraz uprawnień do przyznania dodatku mieszkaniowego co do lokalu położonego w K. przy ul. [...]. Pod tym adresem zamieszkiwał od dnia [...] r. do [...] r. Skarżący nie posiadał też wyroku sądu o eksmisji z lokalu poprzednio zajmowanego, z prawem do lokalu socjalnego. Skoro tak, to H. K. nie posiadał uprawnień do przyznania mu lokalu socjalnego Jak wynika z informacji ówczesnego zarządcy, tj. [...] Szpitala Klinicznego Nr [...], skarżący zajmował ogólnodostępny pokój hotelowy, za stałą opłatą za miejsce hotelowe. Zespół Hoteli [...] Akademii[...] miał status hoteli pracowniczych. Jednakże - jak wynika z wyjaśnień Szpitala - miejsca w budynkach hotelowych przeznaczone były dla pracowników szpitala, a dopiero w przypadku wolnych miejsc udostępniane były (na zasadach ogólnodostępności) również na pobyt krótkotrwały osobom spoza szpitala. W piśmie z dnia [...] r. Dyrektor Szpitala jednoznacznie stwierdził, że z H. K. nie zawarto umowy najmu na piśmie i korzystał on jedynie z bazy hotelowej na zasadach ogólnodostępnych, opłacając miesięczną stawkę hotelową w wysokości [...] zł., zgodnie z cennikiem usług hotelowych. Zdaniem Sądu Administracyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na dokonanie konstatacji , iż pobyt skarżącego w ogólnodostępnym pomieszczeniu hotelowym przy ul. [...] w K. nie daje podstaw do otrzymania w związku z tym pobytem dodatku mieszkaniowego, albowiem lokal ten co prawda umieszczony był w Hotelu Pracowniczym, w którym lokale mogły spełniać funkcje mieszkań zastępczych, jednakże tylko w odniesieniu do pracowników szpitala. Jedynie bowiem w przypadku wolnych miejsc Szpital udostępniał te lokale innym osobom spoza szpitala, ale tylko na pobyt krótkotrwały i na zasadzie usług hotelowych. Comiesięczna odpłatność za ten pobyt wynikała zaś z cennika usług hotelowych, a nie z umowy najmu. Powyższe uwagi musza zatem prowadzić do uprawnionego wniosku, że lokal udostępniony skarżącemu z bazy hotelowej nie spełniał funkcji lokalu mieszkalnego. Skoro tak, to uprawnione jest twierdzenie, iż pobyt skarżącego w ogólnodostępnym lokalu hotelowym (nie na zasadach pracowniczych) należy uznać za pobyt krótkotrwały, który nie zaspokajał potrzeb mieszkaniowych strony skarżącej. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych uprawnia do przyznanie dodatku mieszkaniowego wyłącznie osobom, które łączy określony stosunek prawny z właścicielem lokalu mieszkalnego, a zatem takiego, który zaspokaja w pełni potrzeby mieszkaniowe osób w nim przebywających. Skoro tak to nie sposób przyjąć, iż ogólnodostępne pomieszczenie hotelowe, z którego korzystał skarżący - który nie wykazał skutecznie tytułu prawnego do tego lokalu - było lokalem mieszkalnym, a co za tym idzie, aby mógł otrzymać w związku z zajmowaniem tego pomieszczenia dodatek mieszkaniowy. Wprawdzie skarżący H. K. podnosił, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż nie posiadał tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, gdyż zamieszkiwał pod adresem: ul. [...], K. na podstawie umowy zawartej z [...] Szpitalem Klinicznym Nr [...] w K., jednakże takiej umowy w toku postępowania administracyjnego nie dostarczył. Sam zaś Szpital wyraźnie wskazał, że umowy najmu ze skarżącym nie zawarł. Reasumując należy wskazać, iż za lokal mieszkalny nie można uważać ogólnodostępnych pomieszczeń hotelowych przeznaczonych do krótkotrwałego pobytu osób, a jedynie pomieszczenia służące do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Stąd też skoro ogólnodostępne pomieszczenie hotelowe, które było zajmowane przez skarżącego nie jest lokalem mieszkalnym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie i o zmianie Kodeksu cywilnego, gdyż ma ono charakter hotelowy i na takich zasadach korzystał z niego skarżący, to nie posiada on uprawnień do otrzymania dodatku mieszkaniowego z tytułu czasowego zamieszkiwania w ogólnodostępnym hotelu. Mając na uwadze powyżej naprowadzone wywody, pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej Sąd Administracyjny uznał , że organ odwoławczy nie miał podstaw do zmiany lub uchylenia orzeczenia I instancji . W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).