IV SA/Gl 535/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz art. 104 i art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o cofnięciu M. M. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A prawa jazdy i decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Zarządził również niezwłoczne zwrócenie dokumentu do urzędu. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie kategorii A, na które został skierowany w dniu [...] . Z decyzją tą nie zgodził się M. M., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W odwołaniu tym zarzucił tej decyzji niezgodność z prawem. Jego zdaniem postanowienia art. 114 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie precyzują wymogu poddania sprawdzenia kwalifikacji wszystkich posiadanych uprawnień. Nadto podniósł, że Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego Oddział w T. zakwalifikował go do poddania się egzaminowi tylko w zakresie kategorii B, któremu poddał się w dniu [...] i zaliczył go z wynikiem pozytywnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia zaakcentowało, że organ pierwszej instancji nie zagwarantował stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, a okoliczność ta wyczerpuje znamiona wznowienia postępowania przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 4 wyżej wymienionego Kodeksu. W ramach ponownie prowadzonego postępowania, w którym M. M. zapewniono czynny udział w postępowaniu Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 2 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz art. 104 i art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o cofnięciu M. M. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A prawa jazdy i decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że M. M. nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie kategorii A, na które został skierowany w dniu [...] . Z decyzją tą ponownie nie zgodził się M. M., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W odwołaniu tym zarzucił tej decyzji niezgodność z prawem. Jego zdaniem skierowanie go do sprawdzenia kwalifikacji w wyniku przekroczenia limitu 24 punktów karnych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nie precyzuje jednoznacznie, że ma być poddany sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie kategorii A i B, lecz informuje jedynie organ o tym, że posiada prawo jazdy kategorii A i B. Według niego z brzmienia art. 114 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika wymóg poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych uprawnień. Nadto podniósł, że Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego Oddział w T. zakwalifikował go do poddania się egzaminowi tylko w zakresie kategorii B, któremu poddał się w dniu [...] i zaliczył go z wynikiem pozytywnym. Zaznaczył, że w ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ograniczył się do uruchomienia postępowania i wydal analogiczną decyzję do tej, którą uprzednio zaskarżył. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wpierw przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przystąpiło do analizy stanu normatywnego w sprawie. W tym zakresie organ odwoławczy przytoczył treść art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym i odniósł do postanowień art. 114 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 130 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy. Organ ten uznał wbrew twierdzeniom odwołującego się, że Komendant Wojewódzki Policji w K. w piśmie z dnia [...] jak również organ pierwszej instancji wyraźnie oznaczyli zakres kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Zatem, skoro M. M. został skierowany na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kategorii A i sprawdzenia tego nie dokonał w terminie wskazanym w decyzji organu pierwszej instancji wystąpiła przesłanka uzasadniająca cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A. Nadto organ odwoławczy wskazał, na związany charakter tego rozstrzygnięcia, który uniemożliwił mu podjęcie innego rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł M. M., który zakwestionował prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, zarzucając mu naruszenie postanowień prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak również przepisów prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie administracji publicznej z mocy art. 157 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W motywach skargi skarżący przedstawił w sposób uporządkowany dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że nie podziela stanowiska organu odwoławczego, ponieważ jego zdaniem decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii A była niezgodna z prawem, gdyż przepisy nie wskazują, iż w sytuacji gdy kierujący uzyska 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, to winien poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w ramach wszystkich posiadanych uprawnień, jego zdaniem kierujący winien poddać się takiemu sprawdzeniu w zakresie tych uprawnień do kierowania pojazdami, którymi dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego. Nadto zaznaczył, że organ odwoławczy nie rozważył wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii A, a tym samym dopuścił się naruszenia przepisów prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę podtrzymało zajmowane stanowisko oraz przytoczyło analogiczną argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wystąpiło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja nie odpowiadała w pełni wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to również, że Sąd ten nie jest powołany do kontroli takich rozstrzygnięć przy wykorzystaniu innych kryteriów, w tym takich jak celowość czy słuszność. Z tego też powodu Sąd w tym zakresie nie może się wypowiadać. W rozpatrywanej sprawie nie wzbudza kontrowersji to, że skarżący w następstwie naruszenia przepisów ruchu drogowego przekroczył liczbę 24 punktów i został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Natomiast sporne jest zdaniem skarżącego to, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji poddać się musiał jedynie w zakresie kategorii B prawa jazdy, natomiast nie miał takiego obowiązku poddać się w odniesieniu do posiadanej kategorii A, a co za tym idzie bezzasadna jest decyzja o cofnięciu mu posiadanych uprawnień w zakresie kategorii A. Natomiast organy administracji stoją na stanowisku, że skarżący zobligowany był do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji zarówno w odniesieniu do posiadanej kategorii B jak i A prawa jazdy. Z uwagi na występujące rozbieżności w pierwszej kolejności przyjdzie przedstawić stan prawny obowiązujący w zakresie objętym niniejszą sprawą. Stosownie do postanowień art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie nie poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że powyższe rozstrzygnięcie podejmowane jest w ramach decyzji związanej, a organ administracji nie ma tu żadnego pola manewru. Po myśli przywołanego art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" cytowanej ustawy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 powoływanej ustawy. Według tego przepisu Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a określonemu naruszeniu przepisów przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Zgodnie z art. 130 ust. 2 powyższej ustawy punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuści się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 lub w przypadku kierowców, którzy przekroczyli 20 punktów w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Z brzmienia przywołanych przepisów wynika, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym wydawana jest w przypadku nie poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie przewidzianym art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Należy zaznaczyć, że obowiązek poddania się takiemu kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji nakładany jest w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę. Oznacza to, że w ramach postępowania dotyczącego cofnięcia uprawnień organ administracji publicznej bada jedynie, czy dana osoba wypełniła w sposób pełny obowiązek na nią nałożony w takiej decyzji. W tym postępowaniu organ administracji nie prowadzi postępowania dowodowego, względnie jest ono ograniczone do wyjaśnienia kwestii związanych z prawidłowym wypełnieniem postanowień decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W rozpatrywanej sprawie skarżący podnosi, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii A wydana została z naruszeniem prawa ponieważ przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wskazują, iż w sytuacji, gdy kierujący uzyska 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, to winien on poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w ramach wszystkich posiadanych uprawnień, a odmienna wykładnia sprzeczna byłaby z treścią art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" tej ustawy. Nadto zarzucił organowi odwoławczemu, że nie uruchomił on z urzędu postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii A prawa jazdy. W świetle powyższego wynika, że skarżący podnosi dwa zarzuty pod adresem zaskarżonego rozstrzygnięcia podjętego przez organy administracji. Pierwszy związany jest z tym, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie powinna obejmować wszystkich uprawnień, lecz jedynie te w zakresie, których nastąpiło naruszenie przepisów ruchu drogowego. W odniesieniu do tego zarzutu przyjdzie stwierdzić, że nie jest on trafny. Otóż w ramach postępowania dotyczącego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami organ administracji, jak zostało to już powyżej zaznaczone przeprowadza postępowanie jedynie w zakresie wypełnienia postanowień wynikających z decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W niniejszej sprawie oznacza to, że zadaniem organów administracji było sprawdzenie, czy skarżący w całym zakresie wypełnił obowiązki wynikające z treści decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] o skierowaniu skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. BA. Nadto w decyzji tej zamieszczone zostało pouczenie, że w przypadku nie poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie 30 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Wskazana decyzja z uwagi na nie wniesienie przez skarżącego odwołania stała się decyzją ostateczną, zatem przewidziany nią wymóg został na skarżącego prawidłowo nałożony. Można zgodzić się ze skarżącym, że osnowa powyższej decyzji nie jest precyzyjnie oznaczona, ponieważ wskazano w niej, że "egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. BA". Jednakże należy wyraźnie zaznaczyć, że pomimo dostrzeganej niedoskonałości, to jest ona w pełni czytelna, ponieważ wymienia kategorię B i A, czyli obie kategorie uprawnień, jakie posiadał skarżący. Nadto należy zauważyć, że we wszystkich pismach kierowanych do skarżącego w tym postępowaniu informowany był o prowadzeniu postępowania w odniesieniu do kategorii A i B (zob. pismo Wojewódzkiego Komendanta Policji w K. z dnia [...] oraz pismo organu pierwszej instancji z dnia [...] ). Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że w przypadku wątpliwości, co do zakresu rozstrzygnięcia skarżący mógł zwrócić się do organu pierwszej instancji o wyjaśnienie, jednakże z możliwości tej nie skorzystał. Skoro mocą wskazanej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii A i B, a w dniu [...] zdał z wynikiem pozytywnym egzamin w zakresie kategorii B, to organy administracji zasadnie uruchomiły postępowanie zmierzające do cofnięcia uprawnień w zakresie posiadanej przez niego kategorii A prawa jazdy. Wskazanym decyzjom nie można zarzucić naruszenia prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie wniesionej skargi. Drugi zarzut skarżącego kierowany pod adresem organu odwoławczego sprowadza się do tego, że organ ten nie uruchomił z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii B i A prawa jazdy, w sytuacji, kiedy winien być skierowany jedynie na takie sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii B. Także i ten zarzut nie może zostać uwzględniony, albowiem podstawowy argument przez niego podnoszony nie znajduje umocowania w obowiązującym stanie prawnym. Wbrew twierdzeniom skarżącego, skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji obejmuje wszystkie uprawnienia posiadane przez kierowcę. Do takiego wniosku skłania treść przywołanych powyżej przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie, bowiem z art. 130 tej ustawy policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w ramach tej ewidencji wpisywane są punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że ewidencja ta obejmuje wszystkie naruszenia przepisów ruchu drogowego, których dopuścił się kierujący i w jej ramach nie ma dodatkowych rozgraniczeń na poszczególne kategorie prawa jazdy. Oznacza to, że podstawowy zarzut skarżącego sprowadzający się do tego, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji poddaje się kierującego jedynie w tym zakresie, w jakim dopuścił się naruszeń, nie znajduje umocowania w przepisie prawa. Wskazanego przez skarżącego wniosku nie można wyprowadzić z treści art. 130 ust. 1 i 2 wyżej wymienionej ustawy. Stanowisko skarżącego nie znajduje potwierdzenia także w postanowieniach art. 114 powoływanej ustawy, albowiem przepis ten nakazuje skierować osobę posiadającą uprawnienie do kierowania pojazdem w przypadku wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów. Zatem przekroczenie wskazanej liczby punktów skutkuje tym, że osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy. Za przyjęciem takiego rozumienia wskazanego przepisu przemawia wykładnia celowościowa. Celem tej regulacji jest stworzenie mechanizmu pozwalającego podnieść poziom bezpieczeństwa na drogach publicznych i wyeliminowania z ruchu osób dopuszczających się naruszania zasad w tym zakresie obowiązujących. Wskazany cel tej regulacji skłania do opowiedzenia się za zaostrzającą wykładnią, nakładającą zwiększone obowiązki na osoby naruszające przepisy ruchu drogowego. W świetle przeprowadzonej analizy przywołanych powyżej przepisów, organ odwoławczy nie miał podstaw do uruchamiania postępowania zmierzającego do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Skoro zaskarżona decyzja jak również decyzja organu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienia skargi należało orzec jak w sentencji. SJ/