IV SA/Gl 54/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie: NSA Tadeusz Michalik Szczepan Prax (spr.) Protokolant stażysta Agnieszka Zygmunt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2005 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w C.-D. odmówił przyznania M. F. pomocy finansowej na remont wiaty. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 2 ust. 3 i 4, 4, 32 ust. 1 i 2 oraz 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. Nr 64, z 1998 r., poz. 414 ze zm.), a uzasadnieniem zawartego w niej rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że remontu wiaty nie można zaliczyć do niezbędnych potrzeb życiowych, których zaspokojenie należałoby do celów i zadań pomocy społecznej. W odwołaniu wnioskodawca zarzucił, że domagał się pomocy na zakup więźby, a nie na kompleksowy remont wiaty. Wyjaśnił przy tym, że drzewo na taką więźbę miał już zgromadzone. Zużył je jednak na cele opałowe, gdy nie otrzymał z pomocy społecznej środków finansowych na zakup opału, przy czym pracownik pomocy społecznej polecił mu wówczas wykorzystanie do palenia posiadanego przez wnioskodawcę drzewa. Odwołujący się zarzucił też, że w związku ze złożonym wnioskiem nie został przeprowadzony wywiad środowiskowy, który wykazałby, iż pod przedmiotową wiatą mógłby on świadczyć drobne usługi, co pozwoliłoby mu nawiązać kontakt z ludźmi i uzyskać własny dochód. Taki dochód osiągnął w [...] r. po zakończeniu dorywczej pracy. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. w trybie art. 138 § 1 pkt 4 kpa utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Kolegium potwierdziło ustalenia, według których strona spełnia kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej. Podzieliło jednak stanowisko I instancji, że remont wiaty nie należy do niezbędnych potrzeb życiowych, zwłaszcza wobec ograniczonych środków pieniężnych, które pozwalają jedynie na zaspokojenie elementarnych potrzeb podopiecznych. W skardze M.F. zarzucił, że organ pomocy społecznej wydał decyzję bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Nie uwzględniono też wniosku skarżącego o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, które miało udowodnić, że remont wiaty jest niezbędną potrzebą życiową Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że wywiad środowiskowy z dnia [...] r. stanowił podstawę do rozpatrzenia kilku wniosków skarżącego o pomoc społeczną. Nie ma zaś potrzeby, by dla wielu wniosków przeprowadzane były osobne wywiady środowiskowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Okoliczności sprawy nie pozwalają bowiem podważyć legalności zaskarżonej decyzji. Otóż wbrew zarzutowi odwołania organ I instancji prawidłowo oznaczył przedmiot postępowania administracyjnego. We wniosku z dnia [...] r. skarżący jednoznacznie wskazał, że domaga się zasiłku celowego na remont wiaty. Podobnie chybiony jest zarzut skargi odnośnie braku wywiadu środowiskowego. Art. 43 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, w brzmieniu obowiązującym w czasie trwania omawianego postępowania administracyjnego, nie wymagał każdorazowego przeprowadzania takiego wywiadu w przypadku ubiegania się danej osoby o pomoc społeczną. Jeżeli wywiad lub jego aktualizacja były przeprowadzone nie dawniej niż 6 miesięcy, to przy rozstrzyganiu o kolejnym wniosku strony nie zachodziła konieczność sporządzania kolejnego wywiadu. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Co się natomiast tyczy podnoszonej w skardze kwestii dowodowej, to należy stwierdzić, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był całkowicie wystarczający do poczynienia ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Otóż w zupełności należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że remont przedmiotowej wiaty nie może być uznany za niezbędną potrzebę życiową w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, zwłaszcza przy uwzględnieniu ogólnie znanych okoliczności dotyczących dużej liczby osób korzystających z pomocy społecznej oraz ograniczonych środków finansowych mogących być przeznaczonych na tą pomoc. Przepis art. 32 ust. 2 omawianej ustawy precyzuje, co może być uznane za niezbędną potrzebę bytową, uzasadniającą przyznanie zasiłku celowego. Co prawda nie jest to wyliczenie taksatywne, jednak zważywszy na powyższe okoliczności można je uznać zasadniczo za wyczerpujące, z dopuszczeniem wyjątkowo jeszcze innych specyficznych sytuacji. Do takich sytuacji nie można jednak zakwalifikować remontu wiaty, która nie służy skarżącemu na cele mieszkaniowe. Natomiast deklarowany przez skarżącego zamiar prowadzenia pod wiatą działalności zarobkowej nie może być traktowany jako niezbędna potrzeba bytowa, wymagająca wsparcia funduszami pomocy społecznej, zwłaszcza że kwestie aktywizacji zawodowej realizują inne organy administracyjne w oparciu o przepisy dotyczące zatrudnienia i rynku pracy. Należy przy tym zwrócić uwagę na okoliczność podnoszoną w toku postępowania administracyjnego przez samego skarżącego. Z jego twierdzeń wynika, że dysponował drzewem potrzebnym do remontu wiaty, lecz zużył go jako opał. Tłumaczenie skarżącego, że uczynił tak na polecenie urzędnika nie może być absolutnie zaaprobowane. Otóż jeżeli skarżącemu nie przyznano środków finansowych na zakup opału, to przysługiwały mu stosowne środki prawne, by zweryfikować takie stanowisko organu podstawowego stopnia. W żadnym razie nie usprawiedliwiało to podejmowania niegospodarnych działań względem składników swojego majątku. Słowne dyspozycje urzędnika w tym zakresie nie miały żadnej mocy wiążącej. Trudno zresztą zakładać, by skarżący, posiadający średnie wykształcenie i prowadzący w przeszłości aktywnie działalność gospodarczą, o tym nie wiedział. Realizowana przez Państwo pomoc społeczna ma jedynie umożliwiać osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych. Natomiast nie zdejmuje ona z tych osób odpowiedzialności za ich czynności i zaniedbania, ani ich w tym względzie nie ubezwłasnowalnia. Tak więc nieracjonalne postępowanie skarżącego polegające na zniszczeniu przygotowanego na więźbę dachową wiaty drzewa, nie może być premiowane przekazaniem mu publicznych środków finansowych na zakup nowego drzewa. Także więc i z tego powodu, niezależnego od wyżej przedstawionych, wniosek o zasiłek celowy nie mógł być pozytywnie załatwiony. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja musi być uznana za zgodną z prawem i dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. SW