IV SA/Gl 540/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych w Ośrodku Pomocy Społecznej w R., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzją Nr [...] z dnia [...] zobowiązał A. K. do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przyznanych na rzecz jego syna – B. K. decyzją Nr [...] z dnia [...] w wysokości 6000 zł. wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości 720,34 zł, w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu podniesiono, iż na podstawie decyzji tegoż organu Nr [...] z dnia [...] w okresie od października 2011 r. do września 2012 r. na rzecz syna strony zostały wypłacone świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości 6000 zł. Organ egzekucyjny nigdy nie przekazał żadnej kwoty tytułem spłaty świadczeń. Odnosząc się do żądań strony dotyczących konieczności ustalenia sytuacji majątkowej matki uprawnionego oraz jej męża wskazano, iż świadczenie przysługiwało uprawnionemu synowi strony, stąd sytuacja majątkowa jego matki oraz jej męża nie ma wpływu na prowadzone postępowanie. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. K. wskazując, iż nie wyraża zgody na wypłacanie z funduszu alimentacyjnego na rzecz jego syna świadczeń w wysokości 500 zł. miesięcznie. Jako niezgodne ze stanem rzeczywistym traktuje twierdzenie syna, iż jest on osobą samodzielną, a jego dochód wynosi tylko 250 zł miesięcznie. Utrzymując się samodzielne na studiach w O. i mieszkając w R. musi mieć pieniądze na opłaty, wyżywienie i wynajem mieszkania. Zdaniem A. K., syn ma stały dochód miesięczny w wysokości 1500 zł., gdyż tyle wynoszą opłaty. Zarzucił organowi pierwszej instancji brak wyjaśnienia tych okoliczności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W pierwszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz stan faktyczny sprawy, wynikający z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania wyjaśniającego. Natomiast w części drugiej, dokonując analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy uznał, iż zachodziły podstawy do orzeczenia wobec strony, w trybie określonym w art. 27 ust. 1 ustawy o świadczeniach alimentacyjnych, o obowiązku zwrotu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, iż brak jest dowodów potwierdzających fakt przekroczenia kryterium dochodowego przez B. K. Organ przyznający świadczenie badał dochód osoby uprawnionej w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, natomiast wbrew temu co twierdzi strona, nie miał żadnych podstaw do żądania rachunków za opłaty i wyżywienie. W części końcowej uzasadnienia poinformowano stronę o możliwości i warunkach umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. K. podniósł zarzuty analogiczne jak w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. W jego ocenie, zachodzą podstawy do zaprzestania wypłacania świadczeń alimentacyjnych na rzecz B. K. z tego względu, że jego dochody wynoszą ok. 1500 zł. miesięcznie, a nie 250 zł, jak ustalono to w trakcie postępowania zmierzającego do podjęcia decyzji w sprawie przyznania mu świadczenia. Wskazuje na okoliczności, które potwierdzają to stanowisko, w tym ponoszone opłaty za 2 mieszkania (w O. i w R.), koszty wyżywienia, dojazdów, utrzymania samochodu oraz zakupu podręczników. Jako "oszustwo" traktuje ugodę zawartą między synem a jego matką – M. S., na podstawie której zobowiązała się ona do przekazywania na jego rzecz kwoty 100 zł z tytułu alimentów. B. K., jego zdaniem, wyłudził z Funduszu Alimentacyjnego świadczenie w wysokości 500 zł miesięcznie, którą to kwotą obciążono skarżącego. Wskazuje na dobrą sytuację dochodową obecnej rodziny B. K., wynikającej z dużych zarobków męża M. S. W tej rodzinie wychowuje się B. K., natomiast organy administracji bez uwzględnienia jej dochodów, doprowadziły do przyznania i wypłacania na rzecz syna świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, przywołując argumentację analogiczną do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Zaskarżona decyzja o obowiązku przez dłużnika alimentacyjnego zwrotu świadczeń powstałych w związku z wypłatą zaliczek alimentacyjnych, została podjęta na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.Dz.U.z 2012 r., poz. 1228, dalej: ustawa). Zgodnie z powołanym przepisem, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie natomiast do ust. 2 tego artykułu, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Analiza postanowień art. 27 ust. 1 ustawy prowadzi do konkluzji o przyjęciu przez ustawodawcę konstrukcji aktu związanego dla orzekania o obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń. Istota aktu związanego wyraża się w tym, że ustawodawca, wiążąc pewien skutek prawny z zaistnieniem stanu faktycznego, określonego w hipotezie normy prawnej, przesądza jednoznacznie o treści tego aktu. Nie mają przy tym znaczenia jakiekolwiek inne okoliczności sprawy, niż wskazane wyraźnie przez ustawodawcę. W rozpatrywanej sprawie, co nie budzi wątpliwości w świetle ustaleń poczynionych w trakcie postępowania wyjaśniającego oraz wyjaśnień i zarzutów podnoszonych przez skarżącego, stan faktyczny sprawy odpowiada stanowi hipotetycznemu, o jakim mowa w art. 27 ust. 1 ustawy. Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...] B. K. zostało przyznane prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł miesięcznie od dnia 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. Po zakończeniu okresu świadczeniowego organ właściwy wierzyciela wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego, obecnego skarżącego, należności z tytułu otrzymanych przez B. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nie budzi zatem wątpliwości, iż zachodziły pełne podstawy prawe oraz faktyczne do podjęcia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego wyjaśnić należy, iż przedmiotem prowadzonego postępowania była tylko i wyłącznie kwestia zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej. Argumenty przywołane w skardze, podobnie jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, odnoszą się w istocie rzeczy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, podejmowanego na podstawie art. 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Powinny zatem zostać poddane ocenie w trakcie postępowania zmierzającego do przyznania prawa do świadczenia nowy okres świadczeniowy, ewentualnie, w przypadku decyzji dotyczącej przyznania uprawnienia za okres już zakończony w postępowaniu nadzwyczajnym (wznowieniowym, nieważnościowym). Mając wszystko powyższe na uwadze w rozpoznawanej sprawie nie można organom zarzucić naruszenia przepisów czy to postępowania czy prawa materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, stąd skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zatem stosownie do regulacji art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.