IV SA/Gl 545/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi R. Ł. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji postanawia odrzucić skargę. Jak wynika z akt administracyjnych orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. z dnia [...] r. nr [...] uznano R.Ł. za [...] do służby w Policji, zaliczono go do [...] grupy inwalidów oraz stwierdzono, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji. Inwalidztwo określono jako czasowe i wyznaczono termin badania kontrolnego na [...] r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w K., po przeprowadzeniu badania kontrolnego, orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] rozpoznała u R.Ł. schorzenia, tj. [...] i [...]. Ponadto określiła, że ww. jest zdolny do pracy zarobkowej w normalnych warunkach, nie zaliczyła go do żadnej grupy inwalidzkiej, uznała, że poprawa zdrowia datuje się od [...] r.. R.Ł. złożył odwołanie od tego orzeczenia podnosząc, że ustalone przez Komisję choroby również obecnie zostały stwierdzone, a dodatkowo stan jego zdrowia pogorszył się. Podał, że w związku z orzeczeniem tej Komisji z dnia [...] r. Nr [...] musiał odejść ze służby. Ponadto w dodatkowym piśmie zarzucił orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania polegające na podjęciu rozstrzygnięcia bez rozważenia wszelkich dowodów i faktów, naruszeniu zasady trwałości decyzji administracyjnej w zakresie dotyczącym ustalenia związku schorzeń ze służbą, zaniechanie umieszczenia w decyzji uzasadnienia prawnego i faktycznego. Zarzucił także naruszenie przepisów art. 20 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1994 r o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji poprzez zaniechanie jego zastosowania, oraz naruszenie § 35 pkt 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia MSWiA z 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych MSW poprzez wskazanie w zaskarżonym orzeczeniu błędnej jednostki chorobowej, § 38 pkt 3 r 9 l. C poprzez całkowite pominięcie tego schorzenia, oraz § 67 pkt 3 r 9 l. D poprzez dyskwalifikację tego schorzenia – jako schorzenia powodującego trwałą niezdolność do służby w Policji. Na tej podstawie wniósł o uznanie go za trwale niezdolnego do służby w Policji, określenie, że schorzenia wymienione w części [...] oraz pominięte schorzenie wynikające z [...] załącznika nr [...] pozostają w związku ze służbą w Policji, uznanie go za inwalidę i zaliczenie do [...] grupy inwalidów, określenie, że inwalidztwo to pozostaje w związku ze służbą w Policji i wskazanie, że istnieje ono nadal. Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w K., po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] nie stwierdziła schorzeń powodujących całkowitą niezdolność do służby. Stwierdziła natomiast schorzenia współistniejące ograniczające zdolność do służby. Rozpoznała [...], [...] bez §, [...] bez §. Nie zaliczono badanego do żadnej grupy inwalidzkiej od [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że badany jest zdolny do służby w Policji z ograniczeniem, w chwili obecnej nie kwalifikuje się do żadnej grupy inwalidzkiej oraz, że orzeczenie wydano na podstawie ustawy z 18.02.1994 r. i rozporządzenia MSWiA z 29.09.2005 r. R.Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe orzeczenie w części dotyczącej określenia zdolności do służby w Policji. Skarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady trwałości decyzji administracyjnej, art. 109 k.p.a. poprzez zastosowanie sprzecznego z k.p.a. trybu dostarczania decyzji administracyjnej w zw. z § 25 ust.1 rozporządzenia MSWiA z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych MSW (Dz. U Nr 79, poz. 349 ze zm.), art. 138 § 1 pk 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w całości w mocy decyzji zawierającej błędy w postaci nieuwzględnienia schorzeń. Zarzucił także naruszenie art. 139 k.p.a. polegające na dokonaniu zmiany orzeczenia na niekorzyść strony odwołującej w zakresie kwalifikacji schorzeń, oraz naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie umieszczenia uzasadnienia prawnego i faktycznego zajętego stanowiska. Na tej podstawie wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zapadłych w sprawie decyzji. Skarżący zaznaczył, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że do kognicji sądu administracyjnego należy kontrola orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K., bowiem Komisja ta jest organem administracji publicznej, zaś jej orzeczenie jest decyzją administracyjną. Jednocześnie podkreślił, że jego intencją "nie jest podważanie merytorycznych kwestii" zawartych w skarżonych orzeczeniach, lecz jedynie podniesienie zarzutów naruszenia norm prawa procesowego i materialnego. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący wskazał, że pierwotnie Wojewódzka Komisja Lekarska uznała, że stwierdzone u niego schorzenia pozostają w związku ze służbą w Policji. Decyzja ta stała się ostateczna, a pomimo to została zmieniona w wyniku ponownego przeprowadzenia badań. Skarżący nie zgodził się z możliwością dokonania zmiany w orzeczeniu w zakresie związku schorzenia ze służbą w Policji. W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w K. podniosła, że prawidłowość orzeczenia wydanego przez komisję lekarską podlega weryfikacji przed sądem powszechnym w sprawach ustalania prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych, czy też w sprawach odszkodowawczych. W obszernym uzasadnieniu odniesiono się do zarzutów stawianych w skardze uznając je za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem obowiązkiem sądu jest zbadanie między innymi legitymacji skarżącego, zachowania terminu do wniesienia skargi, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. Ocenie sądów administracyjnych podlega zgodność z prawem decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie skarżący zaskarżył orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w K. domagając się jego uchylenia w części dotyczącej określenia zdolności do służby w Policji. Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. z 1991 r., nr 79, poz. 349 ze zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2, w zw. z art. 40 i art. 86 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2007r. Nr 43 poz. 277 ze zm.)). Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych, orzekające w dwóch instancjach, oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną kandydatów oraz policjantów do pełnienia służby. Komisje te orzekają ponadto o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem przy pracy czy o chorobach pozostających w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą, związku śmierci ze służbą, potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego (§ 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia ). Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również i stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą (§ 12 i 13 oraz 14 ust. 2 rozporządzenia). Z kolei zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji zawarte są w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. Nr 8, poz. 41 ze zm.). Orzeczenia komisji lekarskich MSWiA można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe czy zwolnienie go ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe czy z niej zwalniana (por. art. 26 ust. 1, art. 38 ust. 2 pkt 1, art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00 opubl. ONSA 2001/2/47). Drugą grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o Policji. Orzeczenia z tej grupy poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określenia świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie zaskarżone orzeczenie komisji lekarskiej – OKL MSWiA z dnia [...] r. zostało wydane na skutek przeprowadzenia badań kontrolnych w związku z orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. z dnia [...]r. nr [...] r., w którym zaliczono skarżącego do [...] grupy inwalidzkiej czasowo na okres jednego roku, z datą komisyjnego badania kontrolnego wyznaczoną na [...] r. Badania kontrolne inwalidów przeprowadza się natomiast w sprawach związanych z orzekaniem o inwalidztwie (rozdz. 3 powołanego wyżej rozporządzenia MSWiA z 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie ...). Zaskarżone orzeczenie zostało zatem wydane dla celów rentowych na podstawie ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji ... (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie mamy więc do czynienia ze sprawą administracyjnoprawną. Sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia niezdolności do służby, związku powstałego schorzenia ze służbą oraz ustalenie inwalidztwa, związku inwalidztwa ze służbą w Policji, należy bowiem do spraw dotyczących rent z tytułu niezdolności do pracy, które na mocy art. 476 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) zalicza się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Na tą natomiast kategorię orzeczeń komisji skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W skardze znalazł się szereg zarzutów skierowanych przeciwko orzeczeniu Okręgowej Komisji Lekarskiej związanych z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, jednakże skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, to nie ma podstaw odnosić się do tych zarzutów. Sąd bowiem nie bada w takim wypadku prawidłowości postępowania organu, czy wydanej przez niego decyzji ponieważ wyłączona jest jego kognicja w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.