IV SA/Gl 548/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z tytułu niepłacenia alimentów w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 czerwca 2013 M.G. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. W terminie wyznaczonym dla dokonania tej czynności skarżący, wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie wniosek ów złożył na druku urzędowego formularza przewidzianego dla postępowań sądowoadministracyjnych. Równocześnie z wezwaniem o złożenie wniosku na druku prawidłowego formularza M.G. został zobowiązany do uprawdopodobnienia okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego poprzez nadesłanie zaświadczenia wskazującego ilość osób zameldowanych w lokalu, w którym mieszka skarżący oraz do podania orientacyjnej wysokości ponoszonych kosztów utrzymania zamieszkiwanej przez wnioskodawcę nieruchomości. Na wezwanie to nie udzielono odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W rozpoznawanej sprawie, poza faktem, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną pozbawioną prawa do zasiłku brak jest właściwie jakichkolwiek informacji na temat stanu rodzinnego, dochodów osób, które z nim mieszkają a także poziomu wydatków przeznaczanych na utrzymanie się. Wskazane wyżej informacje mają zaś zasadnicze znaczenie dla oceny możliwości finansowych strony. Zwolnienie od kosztów sądowych oznacza bowiem rezygnację z obowiązku poniesienia daniny o charakterze publicznoprawnym, co w świetle zasady równości, może nastąpić wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. Wskazane wyżej niejasności wykluczają możliwość jednoznacznego stwierdzenia, że skarżący jest osobą, której wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Ciężar dowodu w omawianym zakresie spoczywa bowiem na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 825/11 - Lex nr 1104142). W niniejszej sprawie informacje uzyskane od strony nie pozwoliły jednoznacznie stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki opisane w hipotezie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.