IV SA/Gl 551/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-08-06

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego i zasiłków dla bezrobotnych, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno zostać umorzone?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego i zasiłków dla bezrobotnych jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy samego prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Jednocześnie, jeśli sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, należy ustanowić dla niego adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył skargę na postanowienie Wojewody Śląskiego dotyczące zasiłku dla bezrobotnych. Wniósł również o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Po wezwaniu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, skarżący przedstawił swoją sytuację materialną i rodzinną, wskazując na niskie dochody i brak majątku. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowienie adwokata dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewody Ś. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata dla skarżącego. W treści skargi z dnia [...] M. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia [...] skarżącego wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. M. S. złożył rzeczony formularz w dniu [...], potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Równocześnie zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i trojgiem dzieci (w tym dwoje małoletnich) oraz, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych. Miesięczny dochód brutto gospodarstwa domowego skarżącego zadeklarowany został w kwocie [...], stanowiącej wartość wynagrodzenia pobieranego przez jego małżonkę. Do wniosku dołączone zostało zaświadczenie [...] w K. potwierdzające fakt, iż M. S. jest osobą [...], bez prawa do pobierania [...], oświadczenie wnioskodawcy, z którego wynika, że zamieszkuje w lokalu [...] o powierzchni [...], zaświadczenie o wynagrodzeniu jego żony oraz ich wspólne zeznanie podatkowe za rok 2007. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na postanowienie wydane w zakresie zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku M. S. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został w sprawie zachowany. Z oświadczeń wyżej wymienionego oraz z dokumentów źródłowych nadesłanych przezeń wraz z wnioskiem wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów pieniężnych ani majątku, jest osobą [...] zaś miesięczny dochód netto jego pięcioosobowego gospodarstwa domowego, w skład którego wchodzi dwoje małoletnich dzieci wynosi [...] (patrz: dołączone do akt sprawy zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia jego małżonki), co w przeliczeniu na jedną osobą daje zaledwie [...]. Mając na względzie powyższe uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze wnioskodawcy i mogłoby poskutkować niemożnością zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych jego rodziny. Dlatego ustanowiono dla niego adwokata działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło