IV SA/Gl 554/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę. Wnioskiem z dnia 18 października 2004 r. B.B. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze z.). Według twierdzeń zawartych we wniosku został on wywieziony wraz z rodzicami do miejscowości R. Okres deportacji trwał od [...] do [...] Decyzją z dnia [...] organ nie uwzględnił żądania ze względu na [...] deportacji do pracy przymusowej. Dlatego na tej podstawie i na zasadzie art. 1 ust.1 i art.4 ust.1 i 2 oraz art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...) orzekł jak w osnowie. Pismem z dnia [...] B.B. wniósł odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż datą zakończenia wojny jest dzień kapitulacji Niemiec. Okres pobytu na deportacji wraz z rodzicami trwał więc [...], co potwierdzają świadkowie. Okoliczność ta stanowiła również podstawę do [...]. Nadto zaznaczył, że osoby które zostały w tym samym czasie wywiezione wraz z nim i jego rodzicami otrzymują świadczenia pieniężne, jemu natomiast prawa do tych świadczeń się odmawia. Zaskarżoną tu decyzją, nr [...] z dnia [...], na podstawie art.138 §1 pkt 1 i art.127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2, art.4 ust.1, 2, 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze z.). Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż represja w rozumieniu w/wym. ustawy trwała od [...] do [...], bowiem z tą datą nastąpiło zajęcie powiatu Ő. obejmującego miejscowość R., w której B.B. przebywał na deportacji. Dalsze przebywanie w tej miejscowości po dacie jej zajęcia nie stanowi już represji w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a cyt. ustawy. W tej sytuacji nie został spełniony ustawowy warunek deportacji do pracy na okres minimum 6 miesięcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie w piśmie procesowym z dnia [...] B.B. wniósł o zmianę powyższej decyzji, którą uważa za krzywdzącą. Powtarzając argumenty zawarte uprzednio w odwołaniu podkreślił, że deportacja miała miejsce [...] ([...]) i trwała również [...], co potwierdzają świadkowie tamtych wydarzeń, którzy byli wywiezieni. Czuje się dyskryminowany, bowiem inni otrzymali świadczenie z tego tytułu. Podniósł, że wystąpił do archiwów niemieckich o przesłanie danych dotyczących okresu deportacji. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi, przytaczając argumenty zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), świadczenie pieniężne przysługuje osobom podlegającym represjom i spełniającym inne jeszcze wymogi w nim określone. Natomiast przepis art. 2 tej ustawy stanowi w punkcie 2 lit. a, że represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Z dokonanych przez organ ustaleń wynika, że strona ubiegała się o świadczenia pieniężne w związku z pobytem w warunkach deportacji w miejscowości R. pow. Ő. w okresie od [...] do [...]. Powiat ten został zajęty przez wojska koalicji antyhitlerowskiej [...]. Zatem okres pobytu skarżącego w warunkach deportacji trwał [...], a więc krócej niż minimalny okres 6 miesięcy o jakim mowa w art. art. 2 pkt. 2 lit. a. cyt. ustawy. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że skarżący nie spełnił warunku do uznania go za represjonowanego w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu, gdyż praca wykonywana po dacie zajęcia tych terenów nie stanowi represji w rozumieniu cyt. ustawy. Przyjdzie wskazać, że użyte w 2 pkt. 2 lit. a. ustawy o świadczeniach pieniężnych (...) pojęcie pracy przymusowej na deportacji dotyczy pracy na terenach III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych. Z chwilą wyzwolenia danego terenu spod okupacji hitlerowskiej świadczona przez osoby deportowane praca, choćby była nadal wykonywana, nie stanowiła już pracy przymusowej na terenach III Rzeszy lub terenach przez nią okupowanych. Na terenach tych bowiem ustała władza III Rzeszy, w związku z czym dalszy pobyt w tej miejscowości i praca tam wykonywana utraciła cechę przymusowości, o jakiej mowa w art. 2 pkt 2 lit. a omawianej ustawy. Wobec powyższego nie można przyjąć, że okres deportacji w rozumieniu tej ustawy trwał do końca wojny, tj. do dnia podpisania aktu kapitulacji. Nadto należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w postępowaniu administracyjnym aby podany przez niego we wniosku okres deportacji rozpoczął się wcześniej niż od [...]. Wcześniejszego okresu deportacji nie potwierdzają bowiem dokumenty przedłożone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, a znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy. Natomiast z pisemnego oświadczenia skarżącego z dnia [...] potwierdzonego podpisami świadków (k-[...] akt administracyjnych) wynika jedynie, że deportacja miała miejsce [...]. Zatem treść oświadczenia nie pozostaje w sprzeczności z okresem wskazanym we wniosku strony, a w konsekwencji przyjętym przez organ. Ponadto okoliczność, że inne osoby deportowane w tym samym czasie otrzymały świadczenia z tytułu deportacji nie stanowi podstawy do przyznania tego świadczenia skarżącemu, skoro z materiału dowodowego nie wynika, że okres deportacji był inny niż wskazany przez niego we wniosku. Natomiast, jeżeli skarżący będzie dysponował dokumentem potwierdzającym, że deportacja do pracy przymusowej miała miejsce w okresie wcześniejszym, wówczas może wystąpić do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie i wydanie decyzji w kwestii przedmiotowego świadczenia. Zgodnie z art. 145 § 1a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa materialnego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekającego w sprawie organu tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę w trybie art. 151. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.