IV SA/Gl 556/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-01-17
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kozicka, Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 Kpa, w szczególności w zakresie wyjaśnienia sposobu wyliczenia poszczególnych elementów składowych dodatku i uwzględnienia sytuacji materialnej strony?Ratio decidendi
Uzasadnienie decyzji organów administracji publicznej w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego nie spełnia wymogów art. 107 § 3 Kpa, ponieważ nie wyjaśnia w sposób zrozumiały dla strony sposobu wyliczenia poszczególnych składników dodatku, w tym dochodu na członka rodziny i wysokości wydatków. Brak klarownego przedstawienia tych elementów uniemożliwia stronie obronę jej interesów oraz sądowi dokonanie kontroli legalności decyzji. W związku z tym zaskarżona decyzja, jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania, podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A. R. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji przyznał dodatek w określonej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przyznało dodatek w nieco wyższej kwocie. Strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając organom niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie jej sytuacji materialnej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] roku nr [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium w K., działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 z ze zm.) oraz art.138 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: Kpa), po rozpatrzeniu odwołania A. R. od decyzji Kierownika Działu Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego w wysokości 328,57 zł miesięcznie na okres od 01 kwietnia do 30 września 2016 r. przekazywanego zarządcy w tym ryczałt w wysokości 103,76 zł miesięcznie – uchyliło decyzję pierwszoinstancyjną w całości i przyznało stronie dodatek mieszkaniowy w wysokości 331,01 zł miesięcznie na okres od 01 kwietnia do 30 września 2016 r., w tym ryczałt na zakup opału w wysokości 104,53 zł.
Orzeczenia zapadły w następującym stanie prawnym i faktycznym. Organ pierwszoinstancyjny przytoczoną na wstępie decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał A. R. dodatek mieszkaniowy w wysokości 328,57 zł miesięcznie na okres od 01 kwietnia do 30 września 2016 r., przekazywany zarządcy w tym ryczałt w wysokości 103,76 zł miesięcznie. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje w wysokości 328,57 zł w tym kwota ryczałtu na zakup opału – 103,76 zł. Zaakcentował, że liczba osób w gospodarstwie domowym wynosi 3 osoby a powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 44,40 m2. Następnie przedstawił składniki stanowiące o wysokości przyznanego dodatku wymieniając w kolejności: m.in. powierzchnię normatywną, dopuszczalne przekroczenie powierzchni normatywnej, dochód na jednego członka gospodarstwa domowego podając, że wynosi on 384,37 zł i podkreślając, że najniższa emerytura obowiązująca w dniu złożenia wniosku wynosiła 882,56 zł. Po przedstawieniu wszystkich składników stwierdził, że ostateczna kwota dodatku mieszkaniowego wynosi 328,57 zł w tym kwota ryczałtu wynosi 103,76 zł.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Podważając zawarte w niej dane wskazała, że są one nieprawdziwe i niezgodne z wnioskiem.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach – na wstępie – przypomniał, że wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego strona złożyła w dniu 31 marca 2016 r. Z przedmiotowego wniosku – jak zaznaczył – wynika, że trzyosobowa rodzina zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni 44,40 m2. Zadeklarowany dochód gospodarstwa domowego rodziny wnioskodawcy w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku – jak podkreślił – "od grudnia 2015 r. do lutego 2016 r. wyniósł 3.459,29 zł, w tym dochód strony w wysokości 2.218,74 zł i dochód męża strony w wysokości 1.240,55 zł, tj. 1.153,10 zł na miesiąc i 384,37 zł na osobę w rodzinie". Natomiast wydatki na mieszkanie za ostatni miesiąc w jego ocenie wynoszą 655 zł. W lokalu brak jest centralnego ogrzewania i centralnie ciepłej wody.
Odnosząc te ustalenia do regulacji prawnych przedmiotu rozpoznania organ drugoinstancyjny zaznaczył, że zagadnienia związane z przyznawaniem dodatków mieszkaniowych uregulowane są w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 966 z późn. zm., dalej także: ustawa). Zgodnie z jej art. 3 ust. 1 i 2 dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Kwota najniższej emerytury i renty wynosi 882,56 zł miesięcznie, a zatem 125% kwoty najniższej emerytury stanowi kwotę 1.103,20zł.
Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego dla 3 osób wynosi 45m2. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 2 oraz ust. 6, 7 i 9 tej ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3 – 6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie 2 – 4 osobowym.
Jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu nie wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się:
wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy;
opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu.
Jednocześnie Kolegium podniosło, że jeżeli:
po pierwsze – lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego,
po drugie – powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni, dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną w ust. 1 pkt 1–3 lub w ust. 2 pkt 1–3 ustawy.
W dalszych motywach wskazało, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156 poz. 1817 z późn. zm.), jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Ponadto jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa.
Zaznaczyło przy tym, że z informacji podpisanej przez zarządcę domu wynika, że wysokość wydatków mieszkaniowych ponoszonych przez rodzinę wynosi 655 zł, (w tym czynsz 535 zł, woda 78 zł i odbiór nieczystości stałych 42 zł).
Wyjaśnił, że organ pierwszej instancji ustalił, że dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego wysokość wydatków mieszkaniowych po przeliczeniu wg stawki bazowej tj. 4,53 zł za m2, zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. [...] wynosi 321,13 zł, w tym czynsz 201,13 zł, woda 78 zł, odbiór nieczystości stałych 42 zł. Jego zdaniem kwotę tę należy powiększyć o ryczałt z tytułu braku centralnego ogrzewania tj. o kwotę 116,71 zł (5kWh x 44,40 m2 x0,5257 zł) i z tytułu braku ciepłej wody tj. o kwotę 31,54 zł (tj. 20 kWh x 3 osoby x 0,5257 zł). Łączna kwota wydatków mieszkaniowych strony dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego wynosi 469,38 zł (321,13 zł + 116,71 zł + 31,54 zł). Różnica pomiędzy wydatkami przypadającymi na powierzchnię użytkową lokalu, a kwotą stanowiącą 12% dochodu rodziny wynosi odpowiednio: 469,38 zł – 138,37 zł (12 % z kwoty 1.153,10 zł) = 331,01 zł. Tym samym – jak stwierdził – stronie w takiej wysokości przysługuje dodatek mieszkaniowy, w tym ryczałt na zakup opału w wysokości 104,53 zł (331,01 zł x 31,58 %).
Zgodnie z § 4 powołanego powyżej rozporządzenia w celu ustalenia wysokości ryczałtu na zakup opału, wydatki wnioskodawcy, o których mowa w § 2 ust. 1, sumuje się z wydatkami, o których mowa w § 3, a następnie oblicza się wskaźnik procentowy odpowiadający udziałowi wydatków, o których mowa w § 3, w łącznej kwocie wydatków. Kwota ryczałtu na zakup opału będąca częścią dodatku mieszkaniowego, która jest wypłacana do rąk wnioskodawcy, stanowi iloczyn obliczonego dodatku mieszkaniowego i wskaźnika, o którym mowa w ust. 1. W ocenie organu odwoławczego wskaźnik procentowy odpowiadający udziałowi wydatków z tytułu braku centralnego ogrzewania i ciepłej wody w łącznej kwocie wydatków wynosi 31,58 %, w związku z czym stronie przysługuje ryczałt na zakup opału w wysokości 104,53 zł (331,01 zł x 31,58%).
Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż obliczając wysokość przysługującego stronie dodatku mieszkaniowego organ pierwszej instancji wziął pod uwagę art. 6 ust. 10 ustawy, zgodnie z którym wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11 – 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Następnie zaznaczył, że z przekazanych akt sprawy faktyczne wydatki ponoszone przez stronę za lokal mieszkalny to kwota 655 zł, a 70 % tej kwoty to 458,50 zł. Tym samym uznał, że wysokość dodatku mieszkaniowego przysługującego stronie zgodnie z powołanymi przepisami nie przekracza 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny
W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego orzekło co do istoty sprawy rozpoznając merytorycznie wniosek w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego na rzecz A. R..
Na zakończenie zwróciło uwagę, że zgodnie z art. 7 ust. 11 ustawy w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca ponownie wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia – analogicznie jak w odwołaniu – zaskarżonej decyzji zarzuciła, co do zasady, brak właściwego ustalenia stanu faktycznego i nie uwzględnienia przez orzekające w sprawie organy jej sytuacji materialnej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Na wstępnie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 przytoczonego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 przywołanej powyżej ustawy P.p.s.a., tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.
W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.
Na wstępie rozważań jawi się uwaga, że rozpatrzenie skargi należało rozpocząć od kwestii procesowych, albowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny w oparciu o rzetelnie zgromadzone i rozpatrzone dowody daje dopiero podstawę do skontrolowania prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Tym samym podkreślenia wymaga, że postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie prawdy materialnej (obiektywnej), co oznacza, że jego celem jest ustalenie tej prawdy w oparciu o fakty i okoliczności udowodnione. Dotarcie do prawdy materialnej następuje dzięki zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego, a następnie jego ocenie. Organ administracji powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 Kpa). Właściwa realizacja zasady prawdy obiektywnej zawsze zależy od przestrzegania gwarancji zawartych w przepisach procedury administracyjnej, regulujących postępowanie dowodowe. Zasada prawdy obiektywnej wytycza cel postępowania dowodowego, a postulat bezpośredniości – jego metodę. Zasada bezpośredniości odnosi się do sposobu przeprowadzania dowodów, dotyczy formy, w jakiej podejmowane są czynności postępowania dowodowego a konkretniej, dotyczy sposobu zetknięcia się organu orzekającego z materiałem dowodowym. Postulat bezpośredniości oznacza nakaz, skierowany do organu orzekającego w sprawie, zobowiązujący go do tego, aby opierał ustalenia faktyczne na dowodach pierwotnych. Z nakazu takiego wynika powinność organu do zapoznawania się z materiałem dowodowym w taki sposób, aby wyeliminować nadmierną liczbę ogniw pośredniczących w łańcuchu informacji. Przy konstrukcji bezpośredniości w postępowaniu dowodowym, pierwszeństwo mają dowody bezpośrednie (oryginalne, pierwotne), przeprowadzone bezpośrednio przed organem rozpoznającym sprawę, tak aby ten organ zapoznał się z całym materiałem dowodowym w sprawie – jednocześnie i w bezpośrednim kontakcie – tak orzekł WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 649/07, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.
W realiach przedmiotowej sprawy, co wymaga zaakcentowania, nie wyjaśniono stronie w jaki sposób doszło do wyliczenia poszczególnych elementów z równań stanowiących o wysokości dodatku mieszkaniowego, a tym samym dlaczego de facto przyjęto różne kwoty z wskazywanych w deklaracji wysokości dochodów i wtdatków. Uzasadnienie decyzji tak pierwszej jak i drugiej instancji nie czyni zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 Kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazanie dlaczego poszczególne składniki i w danej wysokości są brane pod uwagę jest obowiązkiem organu, zwłaszcza że strona konsekwentnie podnosi, że nie rozumie podstaw działania organu i jego wyliczeń.
Z art. 11 Kpa wynika jednoznaczny obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w stosownie do art. 107 § 3 Kpa, powinno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Organ administracji musi m.in. przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Bez prawidłowego uzasadnienia decyzji strona nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów. Uzasadnienie decyzji, poza wskazaniem i wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ma być dla strony źródłem informacji o sposobie rozumowania organu podejmującego decyzję i przyjętych przez niego założeniach, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Za takie uzasadnienie nie można natomiast uznać ogólnikowego stwierdzenia, że "ostateczna kwota dodatku mieszkaniowego: 328,57 zł" - zdaniem organu pierwszoinstancyjnego a w ocenie organu odwoławczego "331,01 zł", który uznał, że "wysokość dodatku mieszkaniowego przysługującego stronie zgodnie z powołanymi przepisami nie przekracza 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny". Organy tak pierwszej jak i drugiej instancji jakby pominęły, że to właśnie z uzasadnienia decyzji strona czerpie informację o ustalonym i przyjętym przez organ do rozpoznania stanie faktycznym oraz o swojej sytuacji prawnej.
Zarówno w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i w skardze wywiedzionej od decyzji drugoinstancyjnej strona podnosiła wadliwość wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie, podnosząc że różne są także kwoty wysokości czynszu. I o ile należy przyjąć, że wysokość czynszu, opłaty za wodę i wywóz nieczystości stałych są wskazane w arkuszu danych potwierdzonych przez zarządcę, podobnież jak dane zawarte w deklaracji o dochodach, to odmienne ich przytoczenie w decyzji wymaga wyjaśnienia. Zawłaszcza, że organ drugiej instancji za organem pierwszej instancji uznał dochód na członka rodziny w wysokości 384, 37 zł, a w deklaracji kwotę tę określono jako: 384,36 zł. Przyjmując ją zapewne w zaokrągleniu, to należało to stronie, która wnosi o wskazanie wyliczenia, jasno i klarownie wyjaśnić. Jeżeli natomiast strona kwestionuje wartości wskazane w deklaracji, to należy wezwać ją do przedstawienia dokumentów, na podstawie których określana jest wysokość dochodu, zwłaszcza, że jak wskazuje treść pism strony skarżącej należy przyjąć, że ma ona problemy w odnalezieniu się w meandrach prawa w przedmiotowym postępowaniu. Tym samym, jak wskazano już powyżej, Sąd uznał, że sposób sformułowania przez skarżącą skargi ale także odwołania, jest dowodem na to, że uzasadnienie decyzji zarówno organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego nie spełnia standardów wynikających z art. 107 § 3 Kpa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej, jest jej integralną częścią i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Motywy decyzji powinny więc odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Ponadto, obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 Kpa stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 Kpa. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji - tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 775/16.
Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że nie jest zadaniem strony, ani Sądu, szukanie w aktach sprawy dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków, które będą pasowały do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu decyzji. Wskazanie wyliczeń bez wyjaśnienia poszczególnych składników jest niewystarczające, zwłaszcza że strona w postępowaniu odwoławczym sygnalizowała, że nie wie, które konkretnie wysokości i dlaczego organ przyjmuje w danych wysokościach. Braki uzasadnienia faktycznego nie pozwalają stronie na poznanie przesłanek rozstrzygnięcia, a Sądowi na dokonanie kontroli jego prawidłowości, czyniąc tym naruszenie art. 107 § 3 Kpa. Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia proceduralne stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c Ppsa, przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu, zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa i bezprzedmiotowa. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost ze wskazanych wyżej wywodów Sądu i sprowadzają się do wskazania przez organ administracyjny stanu faktycznego sprawy, tj. opisania konkretnych wydatków i dochodów strony w sposób pozwalający na łatwe ich zidentyfikowanie, zgodnie z wymogami art. 107 § 1 i 3 Kpa
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło