IV SA/Gl 558/06

WyrokWSA w Gliwicach2007-04-18

Skład orzekający: Szczepan Prax, Małgorzata Walentek, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie działalności gospodarczej oznacza, że osoba nie spełnia warunków do uznania jej za bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji. Organ nie zebrał i nie ocenił materiału dowodowego w sposób zgodny z wymogami K.p.a., opierając swoje rozstrzygnięcie na nieuzasadnionym domniemaniu, że zawieszenie działalności gospodarczej jest równoznaczne z jej prowadzeniem i tym samym wyklucza status bezrobotnego. Sąd podkreślił, że organ musi dokładnie ustalić, czy osoba podjęła pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od zgłoszenia do ewidencji do wyrejestrowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. został początkowo uznany za osobę bezrobotną i przyznano mu zasiłek. Następnie organ orzekł o utracie prawa do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania. W wyniku wznowienia postępowania, organ uchylił poprzednie decyzje i odmówił przyznania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku, stwierdzając, że skarżący miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, którą zawiesił, a tym samym nie spełniał warunków do uznania za bezrobotnego. Wojewoda utrzymał w mocy tę decyzję, uznając, że zawieszenie działalności stwarza domniemanie jej prowadzenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i błędną interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Zastępca Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S., na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej K.p.a. orzekł o uznaniu J. K. z dniem [...] 2003 r. za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] 2003 r. uzasadniając, że z przedstawionych dokumentów wynikało, że w dniu rejestracji spełnił ustawowe warunki do uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku. Następnie, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w S., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w zw. z art. 73 ust. 1 oraz art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001) oraz art. 104 K.p.a. orzekł o utracie przez J. K. prawa do zasiłku od dnia [...] 2004 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W wyniku wznowienia postępowania, decyzją z dnia [...]r. Znak [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w S., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" w zw. z art. 139 § 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm.) oraz art. 105 § 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił: - decyzję z dnia [...]r. nr [...] o uznaniu J. K. z dniem [...] 2003 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] 2003 r. – decyzję z dnia [...]r. nr [...] o utracie przez J. K. prawa do zasiłku od dnia [...] 2004 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania i orzekł o: - odmowie przyznania J. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] 2003 r. oraz prawa do zasiłku od dnia [...] 2003 r. – umorzeniu postępowania w kwestii utraty prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W uzasadnieniu wskazał, że J. K. rejestrując się jako bezrobotny w dniu [...]2003 r. złożył oświadczenie, że m. in. nie jest wpisany do ewidencji działalności gospodarczej. Jednakże z rejestru prowadzonego przez Urząd Miejski w S. z dnia [...]r. wynikało, że był wpisany do ewidencji działalności gospodarczej pod nr ewidencyjnym [...] od dnia [...]r. Wobec tego w dacie rejestracji nie spełniał wymagań uznania za osobę bezrobotną, a tym samym nie przysługiwał mu zasiłek dla bezrobotnych. Z uwagi na to, że nie przysługiwał mu zasiłek dla bezrobotnych, bezprzedmiotowe było rozstrzyganie w kwestii jego utraty z powodu maksymalnego okresu pobierania i postępowanie w tym zakresie zostało umorzone. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. wniósł o jej uchylenie i utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] r. i [...] r. ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazał, że nie składał żadnego oświadczenia, iż nie ma wpisu do ewidencji lecz składał deklarację dotyczącą zawieszenia działalności gospodarczej. Podniósł, że od 2000 r. składał do Urzędu Skarbowego deklaracje PIT 28, w których nie wykazywał żadnego dochodu. Złożył zgodne z prawdą oświadczenia, na podstawie których uznano go za bezrobotnego i przyznano prawo do zasiłku. Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Wojewoda [...], na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm.), bezrobotnym jest osoba, która m. in. nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego za wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. J. K. rejestrując się w urzędzie pracy miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, którą zawiesił z dniem [...] 1997 r. Zawieszenie działalności gospodarczej stwarza domniemanie, że była ona podjęta i prowadzona. Ponadto zawieszenie działalności gospodarczej nie jest tożsame z jej zaprzestaniem, a przeciwnie dotyczyć może wyłącznie prowadzonej działalności gospodarczej. Wobec tego J. K. w dniu rejestracji nie spełnił warunków uznania za osobę bezrobotną z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w toku prowadzonego w sprawie postępowania złożył oświadczenie, że ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz poinformował o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej. Zarzucił organowi administracji, że nie sprawdził wymienionych informacji. Ponadto podniósł, że stwierdzenie Wojewody [...] dotyczące domniemania prowadzenia działalności gospodarczej w wyniku jej zawieszenia nie ma podstaw prawnych. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że dowodem na okoliczność, że działalność gospodarcza skarżącego w dacie jego rejestracji w urzędzie pracy nie była wyrejestrowana tylko zawieszona są dołączone do odwołania zaświadczenia o wysokości przychodu w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000, 2001, 2003, 2004, 2005. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm.), bezrobotnym jest osoba, która m. in. nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego za wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Nie ulegało wątpliwości, że skarżący rejestrując się jako bezrobotny miał od dnia [...] 1995 r. zarejestrowaną działalność gospodarczą. Zawieszenie działalności gospodarczej nastąpiło z dniem [...] 1997 r. Wykreślenie przedmiotowej działalności zostało dokonane z dniem [...] 2006 r. Przedmiotem postępowania organu administracji było zatem ustalenie, czy od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej do dnia wyrejestrowania tej działalności skarżący podjął pozarolniczą działalność gospodarczą. W zaskarżonej decyzji organ administracyjny przyjął, że zawieszenie działalności gospodarczej stwarza domniemanie, że była ona podjęta i prowadzona. Ponadto zawieszenie działalności gospodarczej dotyczyć może wyłącznie prowadzonej działalności gospodarczej. Wobec tego organ uznał, że J. K. w dniu rejestracji w urzędzie pracy nie spełniał warunków uznania za osobę bezrobotną, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem, stwierdzić należało, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a wobec tego skarga zasługiwała na uwzględnienie. Jak już była o tym mowa, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, okoliczność czy skarżący podjął pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej do dnia wyrejestrowania tej działalności, stanowiła podstawę rozstrzygnięcia czy spełniał ustawowe warunki uznania go za bezrobotnego w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji. Organ pominął całkowicie ustalenia w powyższym zakresie. Stwierdził, że skarżący nie spełniał wymienionych warunków nie wskazując, na jakiej podstawie ustalił tę okoliczność. Nie stanowi bowiem ustaleń stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, że zawieszenie działalności gospodarczej stwarzało domniemanie, że była ona podjęta i prowadzona. Naruszył zatem przepis art. 7 K.p.a., według którego organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wbrew wymaganiom art. 77 K.p.a., organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego i nie ocenił - pomimo regulacji art. 80 K.p.a. - na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy poszczególne okoliczności dotyczące spełnienia warunków uznania za bezrobotnego zostały ustalone. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje – pomimo wymagań art. 107 § 3 k.p.a., które dowody zostały uznane za wiarygodne i z jakich powodów, a którym odmówiono wiary i na jakiej podstawie. W decyzji organ odwoławczy nie wskazał żadnych podstaw przyjętego domniemania podjęcia działalności gospodarczej przez skarżącego. Pozbawiona jakiegokolwiek uzasadnienia jest również teza, że zawieszenie działalności gospodarczej dotyczyć może wyłącznie prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wymienione wyżej naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający uzupełni ustalenia w zakresie okoliczności stanowiących podstawę rozstrzygnięcia czy skarżący spełniał ustawowe warunki uznania go za bezrobotnego w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji, tj. czy podjął pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej do dnia wyrejestrowania tej działalności. W tym celu organ wezwie skarżącego do złożenia oświadczenia, ewentualnie przeprowadzi inne czynności postępowania dowodowego, a następnie rozpatrzy cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Oceni na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, które wymieniono wyżej, zostały udowodnione. W uzasadnieniu wskaże, na podstawie jakich dowodów uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich powodów ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich przyczyn odmówił wiary poszczególnym dowodom. Zgodnie z art. 152 P.p.s.a., z uwagi na uwzględnienie skargi, Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło