IV SA/Gl 558/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. Ś. nie stwierdził u R. K. choroby zawodowej [...] wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W podstawie prawnej tej decyzji powołał art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że dwie orzekające w sprawie kompetentne placówki medyczne tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. w orzeczeniu z dnia [...] r., jak również Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. nie rozpoznały u R. K. choroby zawodowej. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. zdiagnozował [...], uzasadniającego stwierdzenie choroby zawodowej. Natomiast lekarze Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. zdiagnozowali u R. K. [...]. Organ administracji ustalił, iż R. K. pracował w [...] Spółce Węglowej S.A. Kopalni Węgla Kamiennego "A" w J. Z. w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. jako [...] oraz od dnia [...] r. do dnia [...] r. na stanowisku [...],[...]. W okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. był zatrudniony jako [...], gdzie również pracował w narażeniu na ponadnormatywne działanie [...]. W odwołaniu R. K. domagał się ponownego rozpatrzenia jego sprawy. Zaznaczył, że występujące u niego [...] kwalifikuje się do uznania za chorobę zawodową, bowiem spowodowane zostało pracą w [...] Spółce Węglowej, gdzie był narażony na ponadnormatywne działanie [...]. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji oraz podtrzymał dokonane przez ten organ ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy odwołującego i zajmowanych przez niego stanowisk. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Zaznaczył, iż przeprowadzone w rozpoznanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w czasie pracy odwołujący był eksponowany na [...] o poziomach przekraczających normatywy higieniczne, a więc w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania [...]. Jednakże stwierdzona w toku postępowania administracyjnego [...] nie upoważniała zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno - orzeczniczymi do rozpoznania choroby wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych i wykluczyła istnienie choroby zawodowej [...]. Dlatego, chociaż odwołujący pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...] nie można było uwzględnić jego odwołania i stwierdzić choroby zawodowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) i wyczerpany został przewidziany w tych przepisach dwuszczeblowy tryb diagnozowania choroby zawodowej. Nadto, zgodnie z zawartą w § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia definicją choroby zawodowej, konieczną przesłanką do jej stwierdzenia jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia przez lekarzy zatrudnionych w upoważnionych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia. W skardze R. K. domagał się uchylenia niekorzystnej dla niego decyzji organu odwoławczego, bowiem pominięto w jego sprawie wieloletnie narażenie, na działanie czynnika szkodliwego, jakim był [...], czego w toku postępowania administracyjnego nie kwestionował sam pracodawca. Zdaniem skarżącego, stwierdzony u niego duży [...] kwalifikuje się do uznania za chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska, wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Z dniem 3 września 2002 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, póz. 1115), zwane dalej w skrócie rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r., które ma zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych w sprawach chorób zawodowych wszczętych w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia lub później. W rozpoznawanej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu [...] r., dlatego organy sanitarne prawidłowo zastosowały w niej rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r., które określa przesłanki materialno-prawne stwierdzenia choroby zawodowej. Zauważyć też przyjdzie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07 określił, iż przepisy rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. tracą moc obowiązującą z upływem 12 (dwunastu ) miesięcy od dnia ogłoszenia tego wyroku z Dzienniku Ustaw Rzeczyspospolitej Polskiej, co miało miejsce w dniu 2 lipca 2008 r. (Dz. U. Nr 116, poz. 740). Tym samym przepisy powołanego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. obowiązują do dnia 3 lipca 2009 r. Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. chorobę zawodową można stwierdzić, jeżeli została ujęta w wykazie chorób zawodowych. Nadto, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że ta choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż "choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w ścisłym związku przyczynowym z pracą. Dodatkowo przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, jak również warunki jej wykonywania. Jednakże niezbędnym warunkiem jej stwierdzenia jest uprzednie rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, a następnie wykazanie, że do zachorowania doszło bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem na skutek działania w środowisku pracy czynników szkodliwych bądź w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organów sanitarnych są, więc okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, czyli fakt istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową a tymi warunkami. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r.). Jednocześnie z treści § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. wynika, że właściwymi do orzekania o rozpoznaniu lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej są tylko lekarze zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych wymienionych w tym przepisie. Choroba zawodowa uszkodzenia słuchu została opisana w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., gdzie ujęto ją jako [...]. W sporządzonym dla potrzeb niniejszej sprawy orzeczeniu lekarskim Nr [...] wydanym w dniu [...] r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. rozpoznano u skarżącego [...]. Jednakże z uwagi na poziom [...] nie rozpoznano choroby zawodowej. Również Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w swoim orzeczeniu nr [...] z dnia [...] r. rozpoznał u skarżącego [...], iż brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W okolicznościach kontrolowanej przez Sąd sprawy oznacza to, że ujawniony u skarżącego [...] nie odpowiada prawnej definicji choroby zawodowej ujętej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., co potwierdziły powołane wyniki badań lekarskich. Wskazać w tym miejscu należy, że zarówno sądy administracyjne, jak i organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowania administracyjne w sprawie stwierdzania chorób zawodowych nie są uprawnione do poszerzania katalogu chorób zawodowych rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., jak również do rozszerzającej interpretacji jego przepisów, prowadzącej w istocie do poszerzenia tego katalogu chorób o [...]. Tym samym skoro lekarze dwóch placówek diagnostycznych stwierdzili, iż ujawnione u skarżącego zmiany w [...] nie dają obecnie podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i nie odpowiadają definicji choroby zawodowej [...], to w "sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem" nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut skargi, bowiem wyczerpany został dwustopniowy tryb orzeczniczy i w obu wydanych orzeczeniach nie rozpoznano u skarżącego choroby zawodowej, opisanej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który mógłby ewentualnie poddać w wątpliwość spójne i jednoznaczne stanowiska lekarzy orzeczników. Nie było zatem podstaw do podważenia sporządzonych przez nich opinii. Zauważyć przyjdzie, że organy inspekcji sanitarnej są związane ustaleniami orzeczeń lekarskich i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. Trafnie podkreślił organ odwoławczy, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia przesłanek określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., a więc schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sprawy i definicję prawną choroby zawodowej organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów i dlatego brak było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, opartej na prawidłowych orzeczeniach lekarskich, które nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, to skarga nie jest uzasadniona. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku.