IV SA/Gl 558/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-10-31
Skład orzekający: Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. Wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo wezwań sądu.Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą zatrzymania prawa jazdy z powodu niepłacenia alimentów. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dowodów na swoją sytuację materialną, skarżący dostarczył jedynie wydruki z listy płac oraz rachunki za media. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z tytułu niepłacenia alimentów w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
J.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z tytułu niepłacenia alimentów.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 4 czerwca 2013 r. skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł. W odpowiedzi na wezwanie J.M. nadesłał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W treści formularza wnioskodawca podniósł, że zamieszkuje z rodzicami, nie prowadząc z nimi jednak wspólnego gospodarstwa domowego, uzyskuje dochód ze stosunku pracy w kwocie [...] zł brutto, jednak po potrąceniach dokonywanych między innymi w ramach egzekucji zaległości alimentacyjnych pozostaje do jego dyspozycji kwota [...] zł. J.M. podkreślił również, że zatrudnienie podjął we [...]. Wcześniej pozostawał długotrwale bezrobotny.
Równocześnie wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości.
Wezwaniem referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2013 r. zwrócono się do skarżącego o uprawdopodobnienie danych, na które powołał się we wniosku. W tym zakresie wezwano go o:
- udokumentowanie wysokości uzyskiwanego dochodu;
- podanie miesięcznej wysokości kosztów związanych z utrzymaniem zamieszkiwanej nieruchomości (czynsz, opłaty za media), a także kosztów związanych z zakupem odzieży, środków czystości i żywności. Wskazano przy tym, że wydatki z tytułu czynszu oraz opłat związanych z utrzymaniem nieruchomości należy udokumentować fakturami VAT, dowodami wpłaty itp., a nadto należy sprecyzować kto i w jakim stopniu koszty te pokrywa.
W odpowiedz na wezwanie skarżący udzielił dnia [...] nadsyłając jedynie wydruki z listy płac, z których wynika, że jego wynagrodzenie brutto wynosi [...] zł, zaś po pomniejszeniu o wszystkie potrącenia (w tym komornicze) [...] zł.
Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych uznał bowiem, że nie wyjaśnił on wszystkich okoliczności umożliwiających dokonanie oceny całokształtu jego sytuacji materialnej.
W piśmie z dnia [...] J.M. złożył sprzeciw od wyżej opisanego postanowienia wskazując, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z prowadzeniem sprawy bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ze względu na swoją trudną sytuację finansową. Do pisma skarżący dołączył kserokopie rachunku za wywóz odpadów ([...] zł), energię elektryczną ([...] zł), gaz ([...] zł) oraz za dostawę wody i odprowadzanie ścieków ([...] zł). Oświadczył przy tym, że partycypuje w kosztach utrzymania nieruchomości oraz że jego część wynosi [...] zł. Ponadto J.M. poinformował, że korzysta z pomocy finansowej rodziców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W dalszej kolejności wskazać należy, że w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" nakładające na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale formułujące obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 117). Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę.
W tym właśnie kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Wnioskodawca wyraźnie oświadczył, że mieszka wraz z rodzicami, ale nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa, nie powołując żadnych bliższych okoliczności mogących świadczyć o odrębnym gospodarowaniu. Nie świadczą o nim również dołączone do sprzeciwu kserokopie rachunków za media. Jednocześnie J.M. poinformował, że korzysta z pomocy finansowej rodziców.
Zatem nie sposób przyjąć aby skarżący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. Tym samym wymóg wynikający z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Natomiast negatywne skutki niewykonania wezwania Sądu obciążają w całości stronę, do której wezwanie zostało skierowane.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło