IV SA/Gl 559/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe; 2. ustanowić radcę prawnego dla skarżącej. Wraz ze skargą z dnia [...] A. W. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych a także ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata bądź radcy prawnego. W uzasadnieniu skarżąca powołała się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Wywiodła bowiem, że gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w [...] lokalu o powierzchni [...]), osiąga miesięczny dochód z tytułu [...] w kwocie brutto [...] (netto: [...]) oraz ze środków otrzymywanych z [...]. Równocześnie strona oświadczyła, że miesięczna wysokość ponoszonych przez nią kosztów utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media, zakup leków, żywności i środków czystości) wynosi ogółem [...]. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na decyzję wydaną w zakresie dodatku mieszkaniowego. Cel i charakter omawianego świadczenia nie pozostawiają przy tym wątpliwości, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia jej od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku A. W. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został przezeń zachowany. Z oświadczeń wnioskującej oraz z dokumentów dołączonych do akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów pieniężnych ani majątku, osiąga dochód z tytułu [...] w kwocie netto zaledwie [...] (patrz: przekaz pocztowy stanowiący załącznik do karty nr 20 akt administracyjnych) oraz ze świadczeń z [...] a także, iż jest osobą [...], wymagającą [...] (vide: orzeczenie stanowiące kartę nr 24 akt administracyjnych). W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika znacznie przekracza możliwości płatnicze strony. Zważywszy powyższe ustanowiono dla niej radcę prawnego, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia fachowych pełnomocników.