IV SA/Gl 559/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-09-25

Skład orzekający: Renata Siudyka, Beata Kalaga-Gajewska, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oszczędności zgromadzone na koncie bankowym przez mieszkańca domu pomocy społecznej, pochodzące z różnych okresów i dochodów, mogą być traktowane jako jednorazowy dochód w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, podlegający rozliczeniu w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że oszczędności zgromadzone przez mieszkańca domu pomocy społecznej przez wiele lat, pochodzące z różnych okresów i dochodów, nie mają charakteru jednorazowego przysporzenia majątkowego i nie powinny być wliczane do dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy możliwe jest ustalenie, że część lub całość oszczędności pochodzi z konkretnego, jednorazowego dochodu (np. odszkodowania, sprzedaży nieruchomości) wypłaconego w określonej dacie. W przeciwnym razie, organy administracji błędnie zaliczyły oszczędności skarżącej do dochodu, naruszając tym samym prawo materialne.
Stan faktyczny
Dyrektor Gminno-Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ustalił skarżącej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, uwzględniając jako dochód oszczędności zgromadzone na koncie bankowym w wysokości 65 tys. zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała zaliczenie oszczędności, które gromadziła przez całe życie, do dochodu z ostatnich 12 miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Gminno-Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzją z dnia [...] nr[...], ustalił M. M. (dalej: "skarżąca") odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, w okresie od 5 stycznia 2018 r. do 4.01.2019 r. w wysokości 2.840,73-zł. miesięcznie, a od dnia 5.01.2019 r. w wysokości 606,98- zł. miesięcznie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zgodnie z art. 59 i art. 60 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2017 r. poz.1769 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawa"), pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny i osoba w nim umieszczona ponosi odpłatność w wysokości 70% posiadanego dochodu. Skoro, skarżąca posiada środki zgromadzone na koncie bankowym w wysokości 65 tyś. zł., to z oszczędności tych zobowiązana jest przez okres 12 miesięcy pokrywać koszty pobytu w wysokości 2 840,73-zł., a od dnia 5 stycznia 2019 r. w wysokości 606,98-zł. Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca i oświadczyła, że nie zgadza się na pokrywanie opłat za pobyt w domu pomocy społecznej ze środków zgromadzonych na koncie bankowym, bowiem chce je przeznaczyć na bieżące potrzeby, a za pobyt ponosić opłatę w wysokości 70% emerytury, wypłacanej jej na bieżąco. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.") w związku z art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 106 ust. 1 ustawy, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 29 stycznia 2018 r. Przede wszystkim zważono, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. W myśl art. 60 ust. 1 i 2 ustawy pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, a średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku. Stosowanie do treści art. 61 ust. 1 ustawy osobami obowiązanymi do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w następującej kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Ustawodawca również określił w art. 61 ust. 2 ustawy, iż mieszkaniec domu wnosi opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości nie większej niż 70 % swojego dochodu. Zasadą jest, iż pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a konstrukcja przytoczonych przepisów ma jednoznaczny charakter i wyklucza dowolność organu administracji w zakresie wyboru trybu postępowania w sprawie ustalenia wysokości kwoty partycypacji osób zobowiązanych do ponoszenia kosztów odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Stosownie do art. 8 ust. 3 i 4 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Natomiast do tak ustalonego dochodu nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Sąd Rejonowy w M. postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] postanowił o umieszczeniu skarżącej w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Z tego powodu decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji skierował ją do domu pomocy społecznej w L., następnie decyzją z dnia [...] ustalił wysokość odpłatności za pobyt w tym domu. Zdaniem Kolegium środki zgromadzone na koncie bankowym podlegają uwzględnieniu jako dochód, zgodnie z przepisem art. 8 ust. 11 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że skoro dochodem jest suma miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, za wyjątkiem enumeratywnie wymienionych świadczeń pieniężnych niewliczanych do dochodu, wynikających z art. 8 ust. 4 ustawy, wśród których nie wymienia się środków na lokatach oszczędnościowych, to dochodem w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy, a w konsekwencji także w rozumieniu jej art. 61 ust. 2 pkt 1, mogą to być także oszczędności zgromadzone na lokacie bankowej. Dla wliczenia tych środków do dochodu, w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy istotne jest, by zostały uzyskane w ciągu 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej oraz by były w kwocie wyższej niż pięciokrotna wysokość kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9.10.2014 r. sygn. akt II SA/Bk 542/14; wyrok NSA w Warszawie z dnia 24.08.2016 r. sygn. akt I OSK 20/15; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30.01.2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 1039/17; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28.10.2014 r. sygn. akt II SA/Ol 815/14, wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS"). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Oznacza to, że najpierw osoba wykorzystuje własne możliwości i zasoby finansowe, a dopiero w drugiej kolejności korzysta ze środków publicznych. Skarżąca jako podopieczna domu pomocy społecznej jest jego mieszkańcem i posiada własne zasoby finansowe, dlatego najpierw zobowiązana jest wykorzystać te środki, a w dalszej kolejności korzystać z pomocy ze środków publicznych. Podnoszone w odwołaniu kwestie związane z planami skarżącej, co do tychże środków, nie mogą mieć wpływu na ocenę legalności działania organu I instancji. Organy administracji publicznej, zgodnie z art. 6 k.p.a., działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym organ nie może kierować się zasadami współżycia społecznego ani innymi kryteriami aniżeli zgodność z prawem. Prawidłowo zatem organy administracyjne uznały, że przedmiotowa kwota oszczędności skarżącej w wysokości 65 tyś. zł. podlegała zaliczeniu do jej dochodu i musi być rozliczona, stosownie do treści art. 8 ust. 11 ustawy. W skardze na powyższą decyzję skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 3 w związku z art. 8 ust. 11 i art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy poprzez uznanie, że zgromadzone przez nią środki stanowią dochód. Zdaniem skarżącej, zarówno organ I, jak i II instancji nie podjęły żadnych czynności w celu ustalenia, w jakim okresie uzyskała wyżej opisane oszczędności. Są to oszczędności całego jej życia, które były odkładane przez szereg lat. Dochód z tego tytułu w żadnym razie nie jest dochodem z ostatnich 12 miesięcy. Skarżąca nie posiadała nigdy takich środków, które pozwałaby by jej na odłożenie tak wysokich oszczędności przez okres 12 miesięcy. Tymczasem organy obu instancji arbitralnie uznały, że te oszczędności zostały zgromadzone przez nią w ciągu ostatnich 12 miesięcy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badają zatem prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów, dokonaną przez organy administracji publicznej. Po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie (akt) mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, bowiem trafny jest zarzut błędnej wykładni art. 8 ust. 3 i 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, dokonany przez organy administracji obu instancji, co daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji naruszają prawo. Podstawę materialnoprawną obu decyzji skargi stanowił art. 60 i art. 61 ustawy o pomocy społecznej (dalej, jak dotychczas w skrócie: "ustawa"). Pierwszy z powołanych przepisów stanowi w ust. 1, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Drugi natomiast mówi, że obowiązani do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich, przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność (ust. 1). Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu (...), 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Jak wynika z powołanych przepisów pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Odpłatność następuje według zasad wskazanych w art. 61 ust. 1 i 2 ustawy. W pierwszej kolejności wnosi opłatę w wysokości 70% swojego dochodu pensjonariusz. O ile zaś ta wpłata nie pokryje kosztu pobytu określonego przez burmistrza, prezydenta miasta, starostę lub marszałka województwa, a w dalszej kolejności zobowiązanymi są małżonek, a następnie zstępni przed wstępnymi. Przy czym osoby te ponoszą opłaty według zasad wskazanych w art. 61 ust. 2 pkt 1 i 2, czyli jeżeli ich dochód na osobę w rodzinie lub dochód osoby samotnie gospodarującej przekracza 300% kryterium dochodowego. Tym samym wysokość opłaty wyznacza różnica pomiędzy 300% kryterium dochodowego a uzyskanym dochodem. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Według art. 8 ust. 11 ustawy w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Podkreślić bowiem należy, że ustawodawca nie wyjaśnił pojęcia "pobierania świadczenia" w sposób pozwalający przyjąć, że pojęcie to należy utożsamiać z decyzją o umieszczeniu w domu pomocy społeczne. Wynikająca z literalnego brzmienia przepisu art. 8 ust. 11 ustawy wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że warunkiem koniecznym uznania świadczenia w formie pobytu w domu pomocy społecznej, za który można ustalić odpłatność za świadczenie uzyskiwane, jest rozpoczęcie konsumowania tego świadczenia a nie wyłącznie nabycie prawa do niego. Takiego rozumienia pojęcia "pobierania świadczenia" nie podważa też wykładnia systemowa i celowościowa art. 60 ust. 1 i 2 oraz art. 61 ust. 1 i 2 ustawy, z których wynika, że ustawowy obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej powstaje od chwili umieszczenia osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej (por. NSA w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 11 czerwca 2018 r. sygn. akt I OPS 7/17, CBOS). Nie ulega wątpliwości, że dopiero umieszczenie w domu pomocy społecznej rozpoczyna pobieranie tego rodzaju świadczenia, co w konsekwencji może skutkować koniecznością ponoszenia z tego tytułu opłat. W sprawie skarżącej Sąd Rejonowy w M. postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] postanowił o jej umieszczeniu w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Z tego powodu, organ I instancji, w oparciu o decyzję z dnia [...] nr [...] skierował ją do domu pomocy społecznej w L. Faktycznie skarżąca przebywa w nim od dnia 5 stycznia 2018 r. (k. 5 akt administracyjnych - oświadczenie skarżącej). Organ I instancji decyzją z dnia [...] ustalił wysokość odpłatności za pobyt skarżącej w tym domu. Natomiast wcześniej, tj. od roku 2008 skarżąca była objęta pomocą w zakresie zaspokajania codziennych potrzeb życiowych (k. 1-3 akt). Problem prawny, który pojawił się w niniejszej sprawie dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy oszczędności jakie zgromadziła skarżąca stanowią jednorazowy dochód, w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy. Analiza treści przywołanego powyżej przepisu prowadzi do następujących wniosków. Po pierwsze dochód, aby mógł zostać uznany za jednorazowy w rozumieniu powyższej normy prawnej musi być uzyskany w czasie ściśle w tym przepisie określonym, czyli w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej, po drugie musi on mieć charakter jednorazowy, nadto po trzecie, musi być faktycznie wypłacony. Łączne zaistnienie wymienionych warunków pozwala dopiero na uznanie, że norma art. 8 ust. 11 ustawy może znaleźć zastosowanie w sprawie skarżącej. Nie ulega wątpliwości, że oszczędności skarżącej, które sama zdeklarowała w oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 22 stycznia 2018 r. stanowią wyłącznie jej zasoby pieniężne, które nie zostały spożytkowane np. na zaspokojenie bieżących potrzeb. Ich źródło może być różne, zawsze jednak uzyskanie jakichkolwiek oszczędności wymaga upływu określonego czasu (zwykle dłuższego), w celu ich zgromadzenia. Okoliczność tą podniosła skarżąca zarówno w odwołaniu, jak też w skardze, podkreślając, że oszczędności zgromadzone na jej rachunku bankowym stanowią dorobek jej całego życia. Zdaniem składu orzekającego, tak zgromadzone oszczędności pochodzą z określonych różnych okresów i dochodów, co więcej z założenia nie mają i nie mogą mieć charakteru jednorazowego, gdyż ich istotą jest gromadzenie i kumulacja środków pieniężnych. Z tego powodu przez lata gromadzone na takiej zasadzie oszczędności, nie powinny podlegać wliczeniu do dochodu. Od zasady tej istnieje jeden wyjątek, który dotyczy sytuacji, gdy możliwe jest ustalenie, że całość lub część oszczędności pochodzi z jednorazowego przysporzenia majątkowego, np. odszkodowania, czy sprzedaży nieruchomości (domu, działek, gospodarstwa). Wtedy, tak otrzymane środki mogą stanowić dochód, o jakim mowa w art. 8 ust. 11 ustawy. Oznacza to, że aby istniała możliwość uwzględnienia oszczędności przy obliczaniu dochodu konieczne jest dokonanie konkretnego ustalenia w przedmiocie, jaka kwota oszczędności ma swoje źródło w jednorazowym dochodzie i to wypłaconym w konkretnej dacie. Podkreślić w tym miejscu należy, że aby uznać dochód za jednorazowy, to musi on być faktycznie wypłacony osobie, podczas gdy treścią pojęcia oszczędności jest gromadzenie własnych środków przez dłuższy okres czasu a nie ich jednorazowa wypłata. Organy orzekające w sprawie bezkrytycznie przyjęły, że oszczędności jakimi dysponuje skarżąca stanowią jednorazowy dochód, o jakim mowa w art. 8 ust. 11 ustawy. Ustalenie to nie znajduje uzasadnienia w aktach sprawy, z których nie wynika, aby otrzymała w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc umieszczenia w domu pomocy społecznej, tj. dnia 5 stycznia 2018 r., jednorazowy dochód przekraczający pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z tego powodu nie sposób rozliczyć posiadanej przez skarżącą na koncie bankowym kwoty w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca w którym ten dochód został wypłacony, bowiem nigdy do jego wypłaty nie doszło. Odnosząc się do powołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzecznictwa, zgodnie z którym dochodem jest suma miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania za wyjątkiem enumeratywnie wymienionych świadczeń pieniężnych nie wliczanych do dochodu, o których mowa w art. 8 ust. 4 w związku z ust. 3 ustawy, należy zaznaczyć, że wśród tych świadczeń nie wymienia się środków na lokatach oszczędnościowych, jak też nie wskazano sposobu uzyskania "jednorazowego dochodu", o którym mowa w art. 8 ust. 11 ustawy. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyżej poczynionych rozważań. W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga ma usprawiedliwioną podstawę, przy czym istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 8 ust. 3, 4 i 11 w związku z art. 60 ust. 1 i art. 61 ustawy, orzekł jak w sentencji. Wobec ustawowego zwolnienia skarżącej od kosztów postępowania w niniejszej sprawie, nie zachodziły podstawy do zasądzenia ich zwrotu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło