IV SA/Gl 560/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2007 r. sprawy ze skargi Z.G. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 122, poz. 851) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) Państwowy Inspektor Sanitarny w S. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u Z. G. choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w wymienionym rozporządzeniu. Z uzasadnienia wskazanej decyzji wynikało, iż przeprowadzono dowód z orzeczenia lekarskiego Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w którym, po przeprowadzeniu badań [...] zweryfikowanych [...] z uwzględnieniem [...] nie stwierdzono [...] spowodowanego [...]. Organ inspekcji sanitarnej wskazał także, iż przeprowadzona analiza narażenia zawodowego wykluczyła narażenie pracownika na [...] stwarzający ryzyko przewlekłego urazu [...]. Badanie [....] z [...] r. wykazało [...] znacznie mniejsze niż wymagane według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, co pozwoliło organowi na wyciągnięcie wniosku, iż progresja [...] nastąpiła po ustaniu narażenia zawodowego, co nie jest charakterystyczne dla zawodowego uszkodzenia [...]. Decyzja powyższa doręczona została wraz z pouczeniem o przysługujących stronie środkach odwoławczych i terminach do ich składania w dniu [...] r. Z. G. skorzystał z uprawnienia do złożenia odwołania i nadał je listem poleconym w dniu [...] r. o czym świadczy stempel pocztowy na kopercie, w której przesłane zostało odwołanie. Z treści odwołania wynikało, iż Z.G. zakwestionował ustalenia organu co do braku narażenia na [...] w środowisku pracy, w jakim przebywał przez co najmniej [...] lat. Odwołujący nie zgodził się także z twierdzeniem organu inspekcji sanitarnej, iż występujący u niego [...] nie ma związku z pracą ze względu na jego progresję po ustaniu zatrudnienia. Zobligował się nadto do dostarczenia, w przypadku konieczności, dalszej dokumentacji lekarskiej potwierdzającej jego stanowisko. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po otrzymaniu wskazanego postanowienia Z. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą, w której domagał się ponownego merytorycznego rozpoznania jego sprawy. Stwierdził, iż w okresie [...] lat wykonywania pracy stracił [...]. Wskazał, iż Państwowy Inspektor Sanitarny w S. nie przeprowadził należytych badań epidemiologicznych, a arbitralnie stwierdził, iż do uszkodzenia [...] doszło z przyczyn pozazawodowych. Powołał się na przeprowadzone badania okresowe, których wyniki pozwalały na dopuszczenie go do pracy, za wyjątkiem badań z [...] r., których wyniki dołączył do skargi. Wtedy bowiem już stwierdzono u niego [...]. W odpowiedzi na skargę organ inspekcji sanitarnej wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż niewyjaśnienie okoliczności uchybienia terminu do wniesienia odwołania uniemożliwia zmianę zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Powyższe oznacza konieczność oceny zgodności stanowiska organów administracji przedstawionych w ich rozstrzygnięciach z przepisami prawa materialnego, jak też w zakresie zgodności ze stosowanymi w toku postępowania przepisami postępowania administracyjnego. Ocena powyższa dokonywana jest przez sąd administracyjny nie tylko w zakresie postawionych w skardze zarzutów, ale także, na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. z urzędu. Sąd bowiem nie będąc związany zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze może ją również uwzględnić z przyczyn dostrzeżonych ex officio. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, we wskazanym wyżej zakresie, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, iż po myśli art. 16 § 1 zd. pierwsze k.p.a., a zatem zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, której celem jest nie tylko ochrona praw nabytych strony, lecz także ochrona porządku prawnego, weryfikacja decyzji w postępowaniu odwoławczym może nastąpić wyłącznie w przypadku wniesienia odwołania w ustawowym terminie. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej, czym jest niewątpliwie wniesienie odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, gdyż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa i oznaczałoby weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji korzystającej już z ochrony trwałości na mocy przywołanego wyżej art. 16 k.p.a. W tym celu przede wszystkim powinno zostać ustalone, czy decyzję wydaną w sprawie przez organ I instancji doręczono stronie w sposób przewidziany w procedurze administracyjnej i kiedy fakt ten miał miejsce. Bezsporne jest, iż doręczenie decyzji organu I instancji dokonane zostało, co wynika z adnotacji poczty, a także nie kwestionowane jest przez skarżącego, do jego rąk w dniu [...] r. Bezspornym w sprawie jest także, iż wniesione przez skarżącego odwołanie nadane zostało w urzędzie pocztowym z przekroczeniem wyznaczonego przez ustawodawcę w art. 129 k.p.a. 14 dniowego terminu, o obowiązku zachowania którego skarżący został prawidłowo pouczony w treści doręczonej na jego adres decyzji organu I instancji. Nie jest również kwestionowany w sprawie fakt, iż odwołanie to, mimo, iż zostało wniesione z uchybieniem terminu, nie zawierało wniosku o jego przywrócenie. Skarżący nie podał w nim żadnych wyjaśnień możliwych do potraktowania jako wniosek o przywrócenie terminu i usprawiedliwienie zaistniałego spóźnienia. Warunkiem sine qua non przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego (art. 58 k.p.a.). Przepis ten wyraźnie stanowi, iż warunkiem koniecznym i niezbędnym do przywrócenia terminu do dopełnienia czynności jest złożenie w tym zakresie wniosku przez zainteresowanego, oczywiście po jednoczesnym dokonaniu uchybionej czynności. Zatem należy uznać, iż organy administracyjne nie mogą przywrócić termin do dokonania określonej czynności bez wyraźnego wniosku zainteresowanego. W tej sytuacji, wobec niedopuszczalności przywrócenia z urzędu terminu do wniesienia odwołania i braku wniosku w tym zakresie, organ odwoławczy zobowiązany był wydać postanowienie stwierdzające uchybienie tego terminu. Wskutek takiego rozstrzygnięcia decyzja z dnia [...] r. Nr [...] wydana przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w S. stała się ostateczna. Powracając do przywołanego na wstępie art. 16 § 1 kpa, w myśl którego decyzja ostateczna to taka decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, trzeba także wskazać, iż z przytoczonego wyżej zdania pierwszego art. 16 § 1 kpa wynika, iż jest to nie tylko decyzja, od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Niewątpliwie zatem, za zamkniętą dla ostatecznych decyzji wydanych przez organ I instancji uznać należy drogę sądowoadministracyjną, jako że warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie przysługujących stronie środków zaskarżenia, jeśli w danym postępowaniu środki takie stronie przysługiwały (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając skargę Z. G. nie posiadał zatem uprawnień do ustosunkowania się do merytorycznej argumentacji skarżącego, kontrolując wyłącznie legalność działania organów administracji z punktu widzenia słuszności postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od decyzji organu I instancji. Uznając, iż zaskarżone postanowienie poprzedzało prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a nadto zgodne było ono z obowiązującymi w tym zakresie przepisami procedury administracyjnej, orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 p.p.s.a. SW