IV SA/Gl 561/09

Dnia 31 sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie szkół i placówek oświatowo wychowawczych w zakresie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej uchwały Wojewoda [...] w skardze z dnia [...]r. wniósł o stwierdzenie nieważności Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie ustalenia opłat za świadczenia dodatkowe udzielane przez przedszkola publiczne i oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych. Jednocześnie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania powyższej uchwały ze względu na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem skarżącego wykonanie uchwały spowoduje konieczność uiszczenia opłaty w całości lub części przez osoby zwolnione częściowo lub w całości z tej opłaty. Dodatkowo poinformowano, że zaskarżona uchwała nie została jeszcze opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały uznając, że byłoby to równoznaczne z sankcjonowaniem bezprawnych działań organu nadzoru w niniejszej sprawie, albowiem pomimo upływu czterech miesięcy uchwała nie została opublikowana w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym. Tym samym organ nadzoru stosuje bezprawne działania uniemożliwiające wejście w żywcie atu normatywnego stanowionego przez organ samorządu terytorialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W tym miejscu zaznaczyć należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały zarówno w całości, jak i w części stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 61 § 1 cytowanej ustawy zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje jej wykonania. Sąd może jednak na wniosek stron postępowania sądowoadministracyjnego wydać postanowienie w tej kwestii, zwłaszcza, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołane przesłanki mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Na tle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, że powodem wstrzymania wykonania aktu może być prawdopodobieństwo wyrządzenia skarżącemu niepowetowanej szkody na skutek wykonania aktu, który następnie przez Sąd zostałby wzruszony. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygniecie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zaskarżoną uchwałą ustalono opłaty za świadczenia dodatkowe udzielane przez przedszkola publiczne i oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych. Nie ulega wątpliwości, iż uchwala ma przymiot źródła prawa powszechnie obowiązującego na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego i jest aktem prawa miejscowego. Została bowiem wydana na podstawie wyraźnej kompetencji ustawowej przez organ samorządu terytorialnego i określa w sposób generalny i abstrakcyjny prawa i obowiązki jej adresatów. W związku z powyższym należało zbadać, czy zaskarżona uchwała weszła w życie. Stosownie do art. 88 ust. 1 Konstytucji warunkiem wejścia w życie aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Natomiast tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa ustawa z 20 lipca 2000 roku o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2007 roku, Nr 68 poz. 449, z późn. zm.). Stosownie do postanowień ustawy akty prawa miejscowego ogłaszane są niezwłocznie w wojewódzkim dzienniku urzędowym województwa. Jak wynika z oświadczenia Wojewody zwartego w skardze kwestionowana uchwała nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], a tym samym nie weszła w życie, co umożliwia wstrzymanie jej wykonania. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący dostatecznie uprawdopodobnił istnienie przyczyn uzasadniających wstrzymanie wykonania uchwały do czasu rozpoznania skargi. W szczególności nie można odeprzeć twierdzeń, że ewentualne wykonanie zaskarżonej uchwały mogłoby spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki prawne, albowiem rodzice dzieci uczęszczających do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych zostaliby zobowiązani do uiszczania opłat, które w sytuacji uwzględnienia skargi zostałyby pobrane bezpodstawnie w całości lub części. Nawet późniejszy zwrot nienależnie wpłaconych środków mógłby nie zrekompensować doznanej szkody, a w szczególności należy mieć tu na uwadze trudną sytuację materialną rodziców mniej zamożnych. Mając to na uwadze Sąd uwzględnił wniosek i orzekł jak w sentencji, stosownie do treści art. 61 § 1, 3 i 5 ustawy p.p.s.a.