IV SA/Gl 561/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. nr [...] stwierdzono u D. P. chorobę zawodową: przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku wym. w poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy. W uzasadnieniu wskazano, że decyzję wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...]r. nr [...]. W odwołaniu od tej decyzji zakład pracy – A w T. zarzucił w/wym. decyzji: I. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: 1) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia D. P. oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego wyżej schorzenia i chwili jego powstania, wyrażające się zaniechaniem: - prawidłowego ustalenia przyczyn powstania u D. P. stwierdzonej choroby, a także ustalenia, czy była ona związana wyłącznie z wykonywaną pracą, - ustalenia czasu, w którym powstało schorzenie, w szczególności, czy nie ujawniło się ono w okresie powyżej 1 roku od zakończenia przez D. P. pracy w narażeniu we wrześniu 2009 r., zważywszy iż zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej nastąpiło po upływie 7 lat; 2) art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w: a. zaniechaniu kontroli orzeczenia lekarskiego Poradni Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy pod względem formalnym, podczas gdy orzeczenie to: 1. zostało sporządzone w sposób ogólnikowy, lakoniczny i nie zawiera nawet podstawowych danych o badaniach przeprowadzonych w ramach rozpoznania choroby zawodowej, a następnie diagnostyki różnicowej, co powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u D. P. przewlekłego okołostawowego zapalenia barku o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem, 2. nie zawiera odniesienia do dokumentacji medycznej, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w A., a także dokumentacji powstałej w okresie pracy u innych pracodawców, u których występowało narażenie zawodowe. b. nieprawidłowym ustaleniu w karcie narażenia zawodowego z dnia 26.10.2016 r. okresu, w którym D. P. pracowała w warunkach narażających ją na powstanie choroby zawodowej poprzez przyjęcie, że w trakcie pracy w A w latach 2009-2013 r. na stanowisku montera zagłówków oraz w latach 2013 - nadal w charakterze operatora linii automatycznej D. P. wykonywała czynności obciążające stawy barkowe. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności: 1) art. 2352 k.p. w zw. z pkt. 20/1 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u pani D. P. pomimo, że od zakończenia wykonywania przez nią pracy w narażeniu zawodowym do wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych zespołu cieśni nadgarstka upłynął ponad 1 rok. 2) § 2 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych (...), poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo nie ustalenia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy, lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie. 3) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby. Mając powyższe zarzuty na uwadze odwołujący się zakład wniósł o: I. uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, względnie o: uzupełnienie materiału dowodowego poprzez: zażądanie od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego celem ustalenia, czy: - występowały inne czynniki mogące mieć wpływ na powstanie schorzenia stwierdzonego u D. P., 1. występowanie udokumentowanych objawów chorobowych miało miejsce w okresie do 1 roku od zakończenia przez Panią D. P. pracy w narażeniu zawodowym 2. schorzenie D. P. bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodowane zostało warunkami pracy w narażeniu, a także określenie związku przyczynowego związku pomiędzy schorzeniem a wykonywaną pracą i wydanie na tej podstawie decyzji, która odpowiada prawu; 3. bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T.. Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), art. 2351 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) - [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u D. P. przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 z późn. zm.), która stanowi, iż "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W opinii organu odwoławczego D. P. podczas zatrudnienia w latach 1991-1993 w B w T. (zakład zlikwidowany) na stanowisku montera, 1993-1994 w C Sp. z o.o. (zakład zlikwidowany) na stanowisku pracownika fizycznego - szwaczki, 1994-nadal w A Sp. z o.o. w T. na stanowiskach: krawcowej, pracownika fizycznego szwaczki, montera, operatora linii automatycznej - pracowała w warunkach narażających ją na powstanie przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Dalej [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, że D. P. była badana na podstawie przepisów rozporządzenia R.M. z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...]), gdzie lekarze orzecznicy rozpoznali chorobę zawodową - przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku wym. w poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26.06.1974 r.-Kodeks pracy. Organ odwoławczy podkreślił, iż w wywiadzie D. P. podaje występujące od 12 lat bóle barku prawego, w mniejszym stopniu lewego. W 2014 r. miała wykonaną artroskopię barku prawego, po której dolegliwości częściowo zmniejszyły się. Dostarczone wyniki badań barku prawego: MR z 2015 r. oraz USG z 18.11.2014 r. i 03.12.2016 r. potwierdzają istnienie przewlekłego zapalenia okołostawowego barku prawego. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, że na podstawie wyników badania podmiotowego i przedmiotowego oraz przeprowadzonej konsultacji ortopedycznej lekarze orzecznicy rozpoznali u D. P. przewlekłe zapalenie okołostawowe barku prawego. Biorąc pod uwagę sposób wykonywania pracy, jak również dane z wywiadu i dokumentacji medycznej, wyniki przeprowadzonych aktualnie badań i konsultacji lekarze D w S. uznali, iż istnieją podstawy do wykazania, z przeważającym prawdopodobieństwem, związku przyczynowo-skutkowego między ww. schorzeniem a wykonywane pracą i do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. W odpowiedzi na zarzuty odwołania – organ odwoławczy wskazał – że należy podkreślić, że rozpoznana u D. P. choroba (przewlekła choroba układu ruchu wywołana sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku) jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. Ustawodawca bowiem zezwolił w art. 2351 k.p. na ustalenie nie tylko bezspornego ale także "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Istnieją zatem przesłanki dla organów inspekcji sanitarnej - na podstawie rozpoznania u D. P., przez orzeczników kompetentnej placówki medycznej, choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i oceny warunków pracy - pozwalające przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. Organ wyjaśnił, iż dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r. sygn. akt II SA 372/82, opubl. w ONSA 1982/1/33). Podsumowując [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu RM z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych - zdaniem [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w rozpoznawanej sprawie choroby zawodowej D. P. - został zachowany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca - zakład pracy – A w T. domagała się: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania celem: - wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria, tj. orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej, zawierające, zgodnie z art. 84 k.p.a., uzasadnienie bądź: 2) uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Decyzji tej zarzucił naruszenie: I. przepisów postępowania, które miało wpływ na jego wynik, a w szczególności: art. 138 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji I instancji 2) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia D. P. oraz przyczyn wystąpienia ewentualnych schorzeń, a tym samym nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wyrażające się zaniechaniem: 1. prawidłowego ustalenia przyczyn powstania choroby u w/w pracownicy, a także ustalenia czy choroba była związana wyłączenie z pracą czy też na jej etiologię miały wpływ czynniki pozazawodowe 2. ustalenia czasu, w którym powstało schorzenie, w szczególności, czy nie ujawniło się ono w okresie powyżej 1 roku od zakończenia przez D. P. pracy w narażeniu we wrześniu 2009 r., zważywszy iż zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej nastąpiło po upływie 7 lat; 3) art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w: a. zaniechaniu kontroli orzeczenia lekarskiego Poradni Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy pod względem formalnym, podczas gdy orzeczenie to: - zostało sporządzone w sposób ogólnikowy, lakoniczny i nie zawiera nawet podstawowych danych o badaniach przeprowadzonych w ramach rozpoznania choroby zawodowej, a następnie diagnostyki różnicowej, co powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u D. P. przewlekłego okołostawowego zapalenia barku o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem, nie zawiera odniesienia do dokumentacji medycznej, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w A Sp. z o.o., a także dokumentacji powstałej w okresie pracy u innych pracodawców, u których występowało narażenie zawodowe. b. nieprawidłowym ustaleniu w karcie narażenia zawodowego z dnia 26.10.2016 r. okresu, w którym D. P. pracowała w warunkach narażających ją na powstanie choroby zawodowej poprzez przyjęcie, że w trakcie pracy w A Sp. z o.o. w latach 2009-2013 r. na stanowisku montera zagłówków oraz w latach 2013 - nadal w charakterze operatora linii automatycznej Pani D. P. wykonywała czynności obciążające stawy barkowe. 4) art. 11, 15 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania II. prawa materialnego, a w szczególności: 1) § 2 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych (...), poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo nie ustalenia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy, lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie. 2) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby. 3) art. 2352 k.p. w zw. z pkt. 20/1 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u D. P. pomimo upływu ponad 1 roku od dnia zakończenia wykonywania przez nią pracy w warunkach narażenia do dnia wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych przewlekłego okołostawowego zapalenia barku. W obszernym uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła wyżej zaprezentowane zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska i powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna. Obowiązująca definicja choroby zawodowej została sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy. Stosownie zatem do brzmienia tego uregulowania, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje więc zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób, zaś drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Choroba zawodowa, jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Pod poz. 19.4 tegoż rozporządzenia jako chorobę zawodową ujęto przewlekłą chorobe układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. W rozpoznawanej sprawie - w opinii organu odwoławczego - dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że zainteresowana D. P. podczas zatrudnienia w latach 1991-1993 w B w T. (zakład zlikwidowany) na stanowisku montera, 1993-1994 w C Sp. z o.o. (zakład zlikwidowany) na stanowisku pracownika fizycznego - szwaczki, 1994-nadal w A Sp. z o.o. w T. na stanowiskach: krawcowej, pracownika fizycznego szwaczki, montera, operatora linii automatycznej - pracowała w warunkach narażających ją na powstanie przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Organ w tej mierze nie zasygnalizował jakichkolwiek wątpliwości. Tymczasem analiza akta administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie sporzadzono dwie karty oceny narażenia zawodowego. Pierwsza została sporządzona w dniu 18.12.2015 r. przez inspektora BHP A. U., a druga w dacie 26.10.2016 r. przez starszego asystenta Stacji Higieny Pracy M. W. Z karty oceny narażenia zawodowego z dnia 18.12.2015 r. (k.1 akt administracyjnych) wprost i jasno wynika, że zainteresowana była narażona na czynniki powodujące chorobę zawodową jedynie w okresie 01.09.1987 r. do 30.08.1999 r., a w pozostałym okresie pracy, a w okresie od 01.09.1999 r. do nadal sposób wykonywania pracy przez zainteresowana nie powodował wystąpienia czynników szkodliwych/uciążliwych narażających na powstanie przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Z kolei z karty oceny narażenia zawodowego z dnia 26.10.2016 r. wynika, iż zainteresowana była narażona na czynniki powodujące chorobę zawodową w okresie 16.11.1994 r. do 31.10.1998 r. i od 01.11.1998 r. do nadal. Przy tym w omawianym dokumencie, sporządzający go starszy asystent Stacji Higieny Pracy M. W. w żaden sposób nie odniosła się do rozbieżności dat okresu narażenia zawodowego zainteresowanej wynikających wprost z porównania treści obu kart narażenia zawodowego. Obydwa organy orzekające w sprawie bezkrytycznie przyjęły okres narażenia zawodowego wskazany w karcie narażenia zawodowego z dnia 26.10.2016 r. i nie wyjaśniły wyżej wskazanych rozbieżności, które mają nader istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem dla przedmiotowego schorzenia zawodowego okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok. Już ta wada skarżonej decyzji powoduje, że nie może ona pozostać w obrocie prawnym wobec niedokładnego wyjaśnienia istnienia kwestii narażenia zawodowego, co jest warunkiem koniecznym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej istnienia bądź nie choroby zawodowej. Trafnie również strona skarżąca wskazuje, że wydana w sprawie opinia lekarska nie zawiera żadnego odniesienia do ewentualnych pozazawodowych czynników ryzyka przewlekłego okołostawowego zapalenia barku. Nie wskazano jakie są to czynniki, a także nie przeprowadzono żadnych badań, pozwalających na ich wykluczenie, co oznacza to, że nie przeprowadzono diagnostyki różnicowej w kierunku wykluczenia pozazawodowych czynników ryzyka przewlekłego okołostawowego zapalenia barku. Celnie nadto skarżący podniósł, iż zapadłe w sprawie orzeczenie lekarskie przywołuje również fakt przeprowadzenia badań przedmiotowych i podmiotowych oraz konsultacji ortopedycznej, bez opisu rodzaju badań, wyników tychże oraz wniosków, jakie wypływają z ich przeprowadzenia. Zarzuty te odnoszą się także do wykonanych dwukrotnie - w dniu 18.11.2014 r. i 03.12.2016 r. badań USG oraz badania MR z 2015 r., na podstawie których zdiagnozowano u D. P. przewlekłe okołostawowe zapalenie barku. Opinia nie zawiera omówienia wyników badań USG, a w szczególności porównania wyników tych badań w kontekście przeprowadzonego w 2014 r. zabiegu artroskopii barku prawego. Stąd też nie sposób nie podzielić poglądu strony skarżącej, że ogólnikowy i lakoniczny sposób sporządzenia opinii lekarskiej, która nie zawiera nawet podstawowych danych o badaniach przeprowadzonych w ramach rozpoznania choroby zawodowej, a także wskazuje na zaniechanie przeprowadzenia diagnostyki różnicowej, powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u D. P. przewlekłego okołostawowego zapalenia barku o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem. Orzeczenie to nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie odnosi się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Podkreślić należy, że to na prowadzącym postępowanie organie ciąży obowiązek skontrolowania, czy wydane orzeczenie wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych, czego w sprawie całkowicie zaniechano. Nadto w sprawie doszło również do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach uzasadnienia podjętego orzeczenia - jest ustosunkowanie się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego obowiązku winno znaleźć się w uzasadnieniu orzeczenia. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę kwestii stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy lub czyni to ogólnikowo, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Nie ustosunkowanie się do zarzutów narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tym, że odniesienie się do zarzutów nie może mieć charakteru "sygnalnego". Chodzi bowiem o to, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza opisane wyżej zasady postępowania, określone w art. 11 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy do znacznej części podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów. Organ II instancji m.in. nie odniósł się do licznych, wskazanych powyżej, zarzutów skarżącej dotyczących wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego z dnia [...]r., stwierdzając jedynie ogólnikowo, iż nie ma podstaw by orzeczenie to kwestionować, jak też nie zweryfikował sporządzonej przez organ I instancji karty oceny narażenia zawodowego z dnia 07.09.2016 r. pod kątem oceny, czy ww. dokument zawiera prawidłowe wskazanie okresu narażenia zawodowego D. P.. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania mającego na celu wyjaśnienie niezbędnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i analizy dokumentów sprawy, organ obowiązany będzie ważyć poprawność konkluzji w kontekście powyższych uwag sądu, a następnie wydać rozstrzygnięcie, które będzie odpowiadało przepisom prawa materialnego, a motywy rozstrzygnięcia znajdą swoje odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. wyżej ustawy.