IV SA/Gl 563/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-08-21

Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Beata Kozicka, Bożena Miliczek-Ciszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą częściowego zwolnienia z opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, uwzględniając sytuację materialną i zdrowotną strony?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły sytuację materialną i zdrowotną strony, stosując przepisy ustawy o pomocy społecznej. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zwolnienia z opłat za pobyt w DPS nie pozwala sądowi na ingerencję, o ile organy działały w granicach prawa i wszechstronnie oceniły zebrany materiał dowodowy, uwzględniając zarówno interes strony, jak i interes społeczny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. ustalającą opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Strona wnioskowała o częściowe zwolnienie z opłaty ze względu na trudną sytuację finansową i zdrowotną oraz potrącenia komornicze. Organy administracji, po analizie sytuacji materialnej i dochodowej strony, częściowo zwolniły ją z opłaty, jednak skarżąca uznała, że organy nie oceniły właściwie jej sytuacji życiowej i zdrowotnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Protokolant Starszy-referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie częściowego zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, działając na podstawie art. 17, 18, 21 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.), art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U z 2017 r., poz. 1769 ze zm., dalej także ustawa lub usp) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: Kpa), po rozpatrzeniu sprawy z odwołania J. S. od decyzji Prezydenta Miasta B.z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie częściowego zwolnienia J. S. (dalej także strona) z ponoszenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] w C. przy Pl[...]ustalającej opłatę: a) w okresie od 01 września 2016 r. do 31 maja 2017 r. w wysokości 828,85 zł miesięcznie, b) w okresie od 01 czerwca 2017 r. do 30 września 2017 r. w wysokości 905,80 zł miesięcznie, c) w okresie od 01 października 2017 r. do 31 marca 2018 r. w wysokości 1.132,26 zł miesięcznie, decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało. Argumentując rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, w pełni akceptując przy tym ustalenia organu pierwszej instancji i wskazując tożsame prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że decyzją Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w C. z dnia [...] r. nr [...] strona została przyjęta do Domu Pomocy Społecznej [...] w C. (dalej także DPS). Natomiast decyzją z dnia [...] r. nr [...] ustalono odpłatność dla niej w wysokości 70% dochodu, tj. w kwocie 534,33 zł. Jednocześnie wskazał, że strona decyzjami z dnia [...] r. nr. [...] oraz dnia [...] r. nr [...] była przez organ I instancji częściowo zwolniona z opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] w C. w okresie od 25 lutego 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. oraz w okresie od 01 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. Podstawową przesłanką częściowego zwolnienia strony z odpłatności, jak zauważył organ odwoławczy, była jej niepełnosprawność oraz niski dochód jaki osiągała. W dniu 06 września 2016 r. do organu I instancji wpłynął kolejny wniosek strony o częściowe zwolnienie z ponoszenia opłaty. We wniosku tym wskazała, iż posiada trudną sytuację finansową i zdrowotną oraz, że ma potrącenia komornicze. Po przeanalizowaniu wniosku organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...] orzekającą o odmowie częściowego zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] w C. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym podniosła, że ma potrącenia komornicze jak również ponosi wydatki na zakup żywności i lekarstw i wnosi o częściowe zwolnienie z odpłatności. Kolegium decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, podając w uzasadnieniu, iż organ winien szczegółowo ocenić sytuację materialną strony. Po ponownym rozpatrzeniu organ I instancji wydał przytoczoną na wstępie decyzją z dnia [...] r. nr [...], mocą której częściowo zwolnił stronę z ponoszenia opłaty. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się m.in. na art. 64 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu społecznej można zwolnić, na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności jeżeli: wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce; występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych; małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia; osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko. Brzmienie zacytowanego przepisu w jego ocenie nie pozostawia wątpliwości, co do uznaniowości jego stosowania. Organ rozpoznający prośbę o zwolnienie z odpłatności za pobyt w placówce, nie ma obowiązku przyznania zwolnienia, ale ma takie prawo. Fakultatywność orzeczenia o zwolnieniu z odpłatności zależna jest od sytuacji materialnej i rodzinnej osoby zobowiązanej do opłat. Przypadki uprawniające do zwolnień zostały w przepisie wymienione jedynie przykładowo. Każdorazową decyzję rozstrzygająca o wniosku o przyznanie zwolnienia organ winien uzasadnić w sposób pozwalający prześledzić tok rozumowania organu i poznać kryteria podjęcia danej decyzji. W ocenie Kolegium uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej, zawiera szczegółowe odniesienie się do sytuacji materialnej wnioskodawcy w badanym okresie w kontekście ponoszenia wydatków na zakup leków jak również organ I instancji wziął pod uwagę dokonywane potrącenia komornicze. Z decyzji jasno wynika, że przy ustalaniu wydatków wzięto pod uwagę imienne faktury na zakup lekarstw i z literatury materiału dowodowego wynika, iż strona odwołująca ma zapewnione w domu pomocy społecznej całodzienne wyżywienie. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji organ I instancji ustalił, iż dochód strony od lipca 2016 r. wynosił 2.072,13 zł, a złożyły się na niego renta rodzinna i socjalna w zbiegu w kwocie 1.471,26 zł, dodatek pielęgnacyjny w kwocie 208,67 zł oraz dodatek dla sieroty zupełnej w kwocie 392,20 zł, a zatem po dokonaniu potrącenia komorniczego oraz opłaty pozostaje odwołującemu kwota 180,36 zł, natomiast od miesiąca marca 2017 r. dochód strony wynosi 2.264,52 zł, składają się na niego renta rodzinna i socjalna w zbiegu w kwocie 1.661 zł, dodatek pielęgnacyjny w kwocie 209,59 zł oraz dodatek dla sieroty zupełnej w kwocie 393,93 zł, a po dokonaniu potrącenia komorniczego oraz opłaty pozostaje stronie kwota 238,08 zł. W tych okolicznościach organ I instancji zwolnił stronę częściowo z ponoszenia opłaty wysokości 70% ustalając opłatę w okresie od 01 września 2016 r. do 30 września 2017 r. na poziomie 40% uzyskiwanego dochodu, co stanowi kwotę 828,85 zł miesięcznie, zaś od września 2016 r. do maja 2017 r. w wysokości 905,80 zł miesięcznie, ponieważ dochód strony od lipca 2016 r. wynosił 2072,13 zł x 40% = 828,85 zł, z kolei od czerwca do września 2017 r. gdy dochód strony wynosił od marca 2017 r. - 2.264,52 zł x 40% i w okresie od 01 października 2017 r. do 31 marca 2018 r. na poziomie 50% dochodu co stanowi kwotę 1.132,26 zł, tj. dochód strony odwołującej 2.264,52 zł x 50 % . Zdaniem Kolegium organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, a w tej sytuacji gdy nie sposób postawić organowi zarzutu dowolności w przyznaniu częściowego zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej decyzja jego, jak uznało, jest zasadna. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że biorąc pod uwagę niepełnosprawność strony, jej sytuację zdrowotną jak również materialną zasadnie organ I instancji przyznał jej wsparcie w formie częściowego zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. W ocenie Kolegium strona po odliczeniu potrącenia komorniczego oraz opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej ma do dyspozycji kwotę w wysokości 238,08 zł, która pozwoli jej na zakup leków oraz dodatkową żywność. Wskazując na podstawy jej wyliczenia wyjaśnił, że zgodnie z decyzją z dnia [...] r. nr [...] wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej wynosi od czerwca 2017 r. kwotę 1.585,16 zł, a zatem po odliczeniu z dochodu strony, tj. z kwoty 2.264,52 zł potrącenia komorniczego w wysokości 441,28 zł pozostaje kwota 1.823,24 zł a po odliczeniu opłaty w wysokości 1.585,16 zł pozostaje stronie kwota 238,08 zł, tj. 1.823,24 zł - 1.585,16 zł = 238,08 zł. Na zakończenie uwypukliło, że mając to na uwadze argumenty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca wyraziła niezadowolenie z niej. Nie formułując odrębnych zarzutów wskazała, że - co do zasady - kwestionuje utrzymanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem strony skarżącej organy orzekające w sprawie nie oceniły właściwie jej sytuacji życiowej i zdrowotnej, a tym samym nie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych. Odpowiadając na skargę organ drugoinstancyjny podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Powtórzył przy tym zasadnicze motywy zawarte w objętej skargą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie stwierdzono bowiem istnienia wad nieważności i wad wznowienia postępowania, jak również takich naruszeń prawa materialnego i prawa procesowego, które miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy rozumiany jako treść końcowego jej rozstrzygnięcia. Legalność proceduralna decyzji oraz prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy nie budzą w ocenie składu orzekającego zastrzeżeń. Ustalenia faktyczne są wystarczające oraz znajdują odpowiednie potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Ustaleniom tym nie przeczy przy tym strona skarżąca odmiennie je interpretując w aspekcie dokonanej przez organy oceny jej sytuacji zdrowotnej i życiowej. Podobnież wykładnia oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego w zakresie art. 64 ups spełniają warunki prawidłowości. Jak zasadnie wskazały orzekające organy, co wymaga przypomnienia, zgodnie z treścią art. 64 ups osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić, na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności jeżeli: 1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce; 2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych; 3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia; 4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko. Przytoczony przepis jest podstawą wykonywania przez właściwe w sprawie organy kompetencji uznaniowej, której istota polega na tym, że organ administracji publicznej zachowuje w granicach wyznaczonych przez przepisy prawa oraz cel upoważnienia ustawowego swobodę w zakresie wyboru sposobu zachowania kompetencyjnego, rodzaju podejmowanego rozstrzygnięcia lub wariantu następstw prawnych określonych w dyspozycji konkretyzowanej normy. O ile więc kompetentny organ zachowuje zewnętrzne (ustawowe) i wewnętrzne (celowe) granice uznania administracyjnego, o tyle sąd administracyjny nie jest uprawniony do ingerencji w wybór dokonany przez organ administracji publicznej. Swoboda decyzyjna organów w sprawie, o której mowa w art. 64 ups, jest jednak – co trzeba z całą mocą podkreślić – związana nie tylko z orzekaniem w warunkach uznania administracyjnego, lecz także z upoważnieniem do swobodnej oceny stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji (osobistej, majątkowej, dochodowej, rodzinnej) osoby wnoszącej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej i ubiegającej się o całkowite lub częściowe zwolnienie od obowiązku ponoszenia tej opłaty. Organ orzekający w tej sprawie jest wprawdzie zobowiązany do poddania sytuacji podmiotu wnioskującego w świetle przesłanek określonych w pkt. 1-4 art. 64 ups, jednak organ ten może uwzględnić także inne okoliczności niż wskazane w przepisie, uznając je za szczególnie uzasadnione. Swoboda organu w tym zakresie jest szeroka, jednak nie może ona abstrahować od okoliczności, które wskazał ustawodawca w punktach od 1 do 4. Muszą być to zatem okoliczności szczególnie uzasadnione i związane z wyjątkową lub trudną sytuacją podmiotu ubiegającego się o zwolnienie. Okoliczności te powinny ponadto być związane z sytuacją rodzinną (zob. pkt 1-3), osobistą (zob. pkt 2 lub 4) lub majątkowo-dochodową (zob. pkt 2 lub 3) osoby ubiegającej się o zwolnienie lub członka jej rodziny. Z powyższych uwag wynika zatem, że w sprawie o częściowe lub całkowite zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej właściwe organy dysponują podwójną swobodą decyzyjną, której zakresem są objęte ocena prawna stanu faktycznego sprawy oraz wybór rodzaju rozstrzygnięcia sprawy (decyzja pozytywna albo decyzja negatywna). Organy orzekając częściowe zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia przez nią opłaty za jej pobyt w DPS-ie zachowały nie tylko wymogi legalności formalnej, wydając decyzje w zgodzie z przepisami kompetencyjnymi, ustrojowymi i procesowymi (w tym przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w sposób wyczerpujący i zupełny, jak również dokonując wszechstronnej i wnikliwej oceny zebranego materiału procesowego), lecz także nie naruszyły przepisów prawa materialnego będącego podstawą wydania kwestionowanej decyzji. Nie można uznać, że organy nie kwalifikując sytuacji strony skarżącej jako uzasadnionej na gruncie art. 64 ups naruszyły granice swobodnej oceny prawnej stanu faktycznego sprawy. Organy rozważyły bowiem wszystkie istotne (w tym podnoszone przez stronę skarżącą w toku postępowania) okoliczności związane z jej sytuacją rodzinną, majątkową, osobistą i rodzinną, dokonując w tym zakresie racjonalnej i weryfikowalnej oraz należycie uzasadnionej oceny. Przede wszystkim organy ustaliły – nie tylko w świetle przesłanek, o których mowa w pkt. 1-4) art. 64 ups – w sposób prawidłowy oraz poddały wszechstronnej i wnikliwej ocenie całokształt sytuacji rodzinnej, osobistej oraz majątkowo-finansowej skarżącej, biorąc pod rozwagę ustalone w urzędu i podnoszone przez stronę okoliczności sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 Kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2003 r., II SA 2486/01, LEX nr 149543), to jednak nie oznacza to, że którykolwiek z tych interesów ma uzyskać automatycznie przewagę nad drugim. Organ ma jedynie obowiązek swobodnego i racjonalnego wyważenia powyższych interesów, a następnie wykonania kompetencji opartej na uznaniu administracyjnym. Organy orzekające w przedmiotowej sprawie właściwie uzasadniły, że w ich ocenie interes strony skarżącej nie może uzyskać przewagi nad interesem społecznym związanych z jej partycypacją w kosztach jej pobytu w domu pomocy społecznej. Nie można bowiem doprowadzać do sytuacji, w której obowiązki pensjonariusza (posiadającego dochód) w zakresie pokrywania kosztów jego pobytu w domu pomocy społecznej byłyby w sposób zbyt swobodny i nieznajdujący uzasadnienia w wyjątkowych okolicznościach przerzucane na jednostki samorządu terytorialnego, powodując nadmierne obciążenie sektora finansów publicznych, a w konsekwencji całego społeczeństwa. Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi, należy wyraźnie podkreślić, że nie można czynić organowi odwoławczemu zarzutu, że nie rozważył okoliczności, których co do zasady nie neguje strona skarżąca albowiem nie jest sporne, że posiada stały dochód. Nadto jej obciążenia finansowe nie mogą być uznane za znaczne. Strona nie zanegowała w tym zakresie ustaleń, że uzyskiwany przez nią dochód od lipca 2016 r. wynosił 2.072,13 zł, a złożyły się na niego: renta rodzinna i socjalna w zbiegu - 1.471,26 zł, dodatek pielęgnacyjny 208,67 zł oraz dodatek dla sieroty zupełnej 392,20 zł. Po potrąceniach egzekucyjnych w wysokości 441,28 zł do dyspozycji pozostawała jej kwota 1.630,85 zł. Zgodnie z wówczas obowiązującą decyzją ustalającą odpłatność za pobyt w DPS z dnia [...] r. miesięczna opłata wynosiła 1.450,49 zł, po której uiszczeniu z pomniejszonego już o potrącenia komornicze dochodu pozostawała stronie do dyspozycji kwota 180,36zl (1.630,85 zł- 1.450,49 zł). Ponieważ jednak dochód, jaki strona uzyskuje od miesiąca marca 2017 r. wynosi 2.264,52 zł, (na który składają się: renta rodzinna i socjalna w zbiegu - 1.661,00 zł, dodatek pielęgnacyjny 209,59 zł oraz dodatek dla sieroty zupełnej 393,93 zł), to po dokonaniu potrącenia komorniczego, do jej dyspozycji pozostaje kwota 1.823,24 zł. Zgodnie z decyzją organu pierwszoinstancyjnego z dnia [...] r. wysokość opłaty za pobyt strony ustalona została na poziomie 70% jej dochodu i wynosi od czerwca 2017 r. - 1.585,16 zł, po której uiszczeniu do dyspozycji strony pozostaje 238,08 zł. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że zebrane dowody zakupu leków wskazują kwoty: 105,67 zł za okres od I - V/2016 r., 100,77 zł za leki okresowo stosowane po operacji [...], 206,21 zł za leki niezapłacone we wcześniejszym okresie a uregulowane w lipcu 2016 r. Załączone przez stronę faktury jako uzupełnienie dokumentacji wskazują jednoznacznie, że w VIII/2017 r. koszt zakupu leków to 53,46 zł, a w X/2017 r. to 18,54 zł. Toteż obciążenia te, jakkolwiek są, to nie stanowią o szczególnej sytuacji strony uzasadniającej pełne jej zwolnienie z ponoszenia przez nią odpłatności za jej pobyt w DPS-ie. Podkreślenia wymaga, że mocą art. 60 ust. 1 ups pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, który - jak wynika z akt sprawy - w Domu Pomocy Społecznej [...]do miesiąca stycznia 2017 r. wynosił 3.107,88 zł (Ogłoszenie Nr 2 Starosty C. z dnia 19 stycznia 2016 r. w sprawie średnich miesięcznych kosztów utrzymania mieszkańców w powiatowych domach pomocy społecznej oraz prowadzonych na zlecenie Powiatu C., ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego w dniu 27 stycznia 2017 r. poz. 642), natomiast od miesiąca lutego 2017 r. wynosi 3.291,50 zł (Ogłoszenie Nr 1 Starosty C. z dnia 19 stycznia 2017 r. w sprawie średnich miesięcznych kosztów utrzymania mieszkańców w powiatowych domach pomocy społecznej oraz prowadzonych na zlecenie Powiatu C., ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego w dniu 23 stycznia 2017 r. poz. 512). Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ups do wnoszenia opłaty za pobyt w pierwszej kolejności zobowiązany jest mieszkaniec Domu, przy czym opłata ta nie może przekroczyć 70% jego dochodu. Zatem skoro po dokonaniu potrącenia komorniczego od dochodu strony, do jej dyspozycji pozostaje kwota 1.823,24 zł, to ustalając wysokość opłaty za pobyt strony koszt ten ustalono na poziomie 70% jej dochodu, gdyż wynosi od czerwca 2017 r. kwotę 1.585,16 zł. Po której - co także istotne - uiszczeniu do dyspozycji strony pozostaje kwota 238,08 zł. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie interes skarżącego nie może uzyskać przewagi nad interesem społecznym. W zaskarżonej decyzji podkreślono, że jednym z zadań pomocy społecznej jest wspieranie, a nie wyręczanie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zwolnienie całkowite nie powinno nastąpić jeżeli pomimo zaistnienia wskazanych w art. 64 ups okoliczności osoba jest w stanie płacić za pobyt osoby bliskiej w placówce społecznej i niezasadne zwolnienie byłoby sprzeczne z zasadą pomocniczości z art. 3 ups. Zdaniem Sądu organ odwoławczy dokonał właściwej wykładni art. 64 ups. Nie można nie zaznaczyć, że całkowite zwolnienie z opłaty oznacza przeniesienie tej opłaty na ośrodek pomocy społecznej i może jedynie dotyczyć osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji. W przypadku strony skarżącej taka sytuacja nie zachodzi, biorąc chociażby pod uwagę sytuację dochodową. Nadto nie można organom postawić zarzutu wadliwych ustaleń faktycznych czy prowadzenie postępowania w sposób nie uwzględniający czy też nie budzący zaufania do organów władzy publicznej. W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego dokonano wszechstronnej i wnikliwej analizy oraz oceny zebranego materiału z uwzględnieniem wymogów z Kpa, i nie naruszono przepisów prawa materialnego będącego podstawą wydania kwestionowanej decyzji. Organy uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz nie naruszyły w ramach uznania zasady swobodnej oceny dowodów. Podnoszone przez stronę skarżącą w skardze i pismach procesowych zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie w ramach uznania administracyjnego. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy ustawy o pomocy społecznej. Ponadto Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na względzie przedstawione wyżej argumenty Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło