IV SA/Gl 563/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-11-19
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego podlega rozpoznaniu, jeśli skarżący jest z mocy prawa zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego podlega rozpoznaniu, nawet jeśli skarżący jest z mocy prawa zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych. Sąd powinien ocenić sytuację materialną i życiową strony pod kątem możliwości poniesienia kosztów związanych z udziałem profesjonalnego pełnomocnika, biorąc pod uwagę dochody, wydatki oraz posiadany majątek.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika procesowego (radcy prawnego lub adwokata). Wniosek został złożony po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej dotyczącą częściowego zwolnienia z opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie częściowego zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu;
Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w niniejszej sprawie.
Następnie, w dniu 9 listopada 2018 r. J. S. nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy określając, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, jest schorowany, przebywa w Domu Pomocy Społecznej w C. i utrzymuje się z renty rodzinnej.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca w zakresie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej p.p.s.a., a co za tym idzie, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 14 listopada 2018 r. - karta nr 7 załącznika do akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wnioskodawcy wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym osobą trwale, całkowicie niezdolną do pracy (ustalenia dokonane w zakresie innych spraw zarejestrowanych w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 392/15, IV SA/Gl 393/15 i IV SA/Gl 394/15, gdzie wyżej wymieniony w przeszłości również ubiegał się o prawo pomocy, a jego wnioski zostały uwzględnione stosownymi postanowieniami).
Równocześnie, analiza akt administracyjnych sprawy niniejszej wskazuje, że przebywa w Domu Pomocy Społecznej, uskarża się na zły stan zdrowia i chociaż uzyskuje dochód z tytułu renty rodzinnej, renty socjalnej, a także dodatku pielęgnacyjnego oraz dodatku dla sierot zupełnych, w kwocie ogółem 2.264,52 zł, to jednak po dokonaniu potrącenia komorniczego oraz opłaty za pobyt we wspomnianej placówce pozostaje do jego dyspozycji zaledwie 238,08 zł (vide między innymi uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji). Jakkolwiek przy tym został z powyższej opłaty częściowo zwolniony, to nie można tracić z pola widzenia, że i tak ma w przedmiotowym zakresie zaległości na kwotę ponad 7 tysięcy zł (patrz upomnienie z dnia 11 września 2018 r. - karta nr 135 akt sądowych), a nadto ponosi wydatki na leki, zakup środków czystości i dodatkową żywość.
Mając na uwadze zaprezentowany wyżej stan rzeczy, jak również zważywszy, iż brak jest okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo, aby niewątpliwie trudna sytuacja materialna i życiowa wnioskodawcy miała ulec w międzyczasie istotnej poprawie, uznano za wiarygodne, że nie jest on w stanie wygenerować środków umożliwiających opłacenie należności, jakie wiążą się zazwyczaj z udziałem profesjonalnego pełnomocnika w postepowaniu sądowoadministracyjnym i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.
Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło