IV SA/Gl 564/05

WyrokWSA w Gliwicach2005-09-06

Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Kalaga-Gajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję przyznającą zasiłek przedemerytalny, podczas gdy strona domagała się świadczenia przedemerytalnego, a decyzja organu pierwszej instancji nie stała się ostateczna?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ odwoławczy błędnie przyjął, że strona nie może przejść z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne. Taka sytuacja byłaby uzasadniona jedynie w przypadku, gdyby decyzja przyznająca zasiłek stała się ostateczna przed dniem 31 grudnia 2001 r. Ponieważ strona wniosła odwołanie od decyzji przyznającej zasiłek, decyzja ta nie stała się ostateczna, a zatem organ odwoławczy powinien rozpatrzyć żądanie przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta przyznał B. S. zasiłek przedemerytalny. W odwołaniu wnioskodawczyni domagała się przyznania świadczenia przedemerytalnego, uznając je za korzystniejsze. Wojewoda Ś. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, uznając, że strona nie spełnia warunków do świadczenia przedemerytalnego, a od 1 stycznia 2002 r. nie ma możliwości przejścia z zasiłku na świadczenie. Strona skarżąca zarzuciła, że przyznano jej zasiłek zamiast świadczenia, co jest dla niej niekorzystne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Ś.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant stażysta Agnieszka Zygmunt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2005 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B.-B. przyznał B. S. zasiłek przedemerytalny od dnia [...] r. W odwołaniu wnioskodawczyni domagała się przyznania jej świadczenia przedemerytalnego uznając je za korzystniejsze od zasiłku przedemerytalnego. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy ustalił, że strona nie spełnia warunków nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego według przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. Nr 25 z 1997 r., poz. 128 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.XII.2001 r. Natomiast w dniu rejestracji tj. [...] r. spełniła wymogi przewidziane dla uzyskania zasiłku przedemerytalnego. Z kolei od dnia 1.I.2002 r. nie ma możliwości przechodzenia z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne na podstawie spełnienia warunków nowej treści art. 37k ust. 1 powołanej ustawy, gdyż według art. 37l ust. 1 tej ustawy warunki do nabycia owego świadczenia muszą być spełnione w dniu rejestracji. W skardze B. S. zarzuciła, że domagała się świadczenia przedemerytalnego, a przyznano jej zasiłek przedemerytalny, co jest dla niej niekorzystne. Odpowiadając na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa. Wyrażony w niej pogląd o niemożności "przechodzenia z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne" byłby usprawiedliwiony, gdyby przed dniem 31 grudnia 2001 r. sprawa przyznania skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Tymczasem w niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje, bowiem skarżąca wniosła o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego w odwołaniu od decyzji przyznającej jej zasiłek przedemerytalny. Wskutek odwołania decyzja I instancji nie nabrała cech ostateczności, a zatem nie doszło do nabycia przez skarżącą prawa do zasiłku przedemerytalnego. Tak więc w chwili orzekania przez organ odwoławczy nie powstał problem przekształcenia prawa do tego zasiłku na prawo do świadczenia przedemerytalnego. Można jedynie mówić o zmianie przez skarżącą żądania wniosku w związku ze zmianą przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (notabene w aktach administracyjnych nie ma pierwotnego wniosku). Jest natomiast oczywiste, że to strona jest dysponentem swojego żądania w sprawach, które nie są wszczynane z urzędu. Wbrew woli strony nie można zatem kontynuować postępowania administracyjnego, o ile nie zachodzą okoliczności z art. 105 § 2 kpa. Wskazany brak wniosku nie pozwala zresztą ocenić, czy istotnie chodzi o zmianę żądania. Być może bowiem, że skarżąca domagała się od początku przyznania ogólnie należności przedemerytalnych bez sprecyzowania ich rodzaju. W takim przypadku żądanie zawarte w odwołaniu mieściłoby się w granicach takiego wniosku. Żądanie to wymagało zatem rozpatrzenia. Z zebranego materiału dowodowego zdaje się przy tym wynikać, że w dniu rejestracji skarżąca spełniała warunki określone w art. 37k ust. 1 pkt 2 powoływanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.I.2002 r. Bliższe rozważanie przez Sąd tej kwestii nie jest jednak właściwe, skoro organ odwoławczy nie zajął w tym względzie żadnego stanowiska. Musi to zatem nastąpić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, które powinno zachować dwuinstancyjny tryb procedowania (art. 15 kpa). W tym stanie rzeczy, skoro z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa sprawa nie została należycie wyjaśniona, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.), w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło