IV SA/Gl 566/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. B. na pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia odrzucić skargę; W dniu [...] r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismo D. B. skierowane do Prezesa tegoż Sądu. W treści pisma D. B. oświadczył, że otrzymał od Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. pismo z dnia [...] r. nr [...], w którym wyjaśniono mu zasady przyznawania zasiłku stałego. W piśmie z dnia [...] r. D. B. podkreślił, że nie rozumie treści pisma Dyrektora MOPS i w związku z tym prosi Sąd o zweryfikowanie udzielonych mu informacji. Pismem z dnia [...] r. Przewodniczący Wydziału IV WSA w Gliwicach zwrócił się do D. B. – w trybie art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie: P.p.s.a. – do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia [...]r. poprzez oznaczenie rodzaju pisma, w szczególności do wskazania czy pismo to stanowi skargę, czy też jest pismem procesowym w sprawie zawisłej przed Sądem. Jednocześnie poinformowano D. B. o zakresie kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego. W odpowiedzi na w/w pismo Sądu, D. B. oświadczył, że "jeżeli można za pośrednictwem Sądu złożyć skargę na bezczynność to bardzo proszę." (vide pismoz dnia [...] r.). W dalszej części pisma z dnia [...] r. D. B. zakwestionował interpretację przepisów ustawy o pomocy społecznej dokonaną przez Dyrektora MOPS w C. w piśmie z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach poinformował D. B., że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Podkreślono, że wniesienie skargi bezpośrednio do Sądu, z uwagi na przepis art. 54 § 1 P.p.s.a., nie może być prawnie skuteczne i powodować będzie odrzucenie skargi. Jednocześnie zobowiązano D. B. do wskazania konkretnego organu administracji publicznej, którego skarga dotyczy oraz podania jakiego aktu/czynności i w jakiej konkretnej sprawie organ ten nie podjął. W odpowiedzi na cytowane wyżej pismo Sądu, D. B. oświadczył, że nie zgadza się z treścią pisma Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] r. nr [...]. W wyniku złożonego wyżej oświadczenia, Sąd potraktował pismo D. B. z dnia [...] r. jako skargę na w/w pismo Dyrektora MOPS w R. i na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV wpisał sprawę do repertorium pod sygn. akt IV SA/Gl 566/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga D. B. podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dniem 1 stycznia 2004 r. zostało wprowadzone dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. Z tym dniem na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 ze. zm.), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Natomiast w myśl art. 98 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w okresie dwóch lat od wejścia jej z życie skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 (tj. od trzydziestu dni o dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie), sąd administracyjny przekazuje organowi, którego działania lub bezczynności dotyczy skarga. Zestawienie powyższych uregulowań wskazuje, iż przewidują one pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący, aby zainicjować i zachować właściwą drogę postępowania sądowoadministracyjnego winien skierować skargę bezpośrednio do organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jedynie w okresie wskazanym w art. 98 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc od 1 stycznia 2004 r. do 1 stycznia 2006 r., bezpośrednie wniesienie skargi do sądu administracyjnego pozwalało na konwalidowanie niewłaściwego trybu wszczęcia postępowania. Skarga D. B. z dnia [...] r., wniesiona została bezpośrednio do sądu administracyjnego w dacie wykraczającej poza czasookres przewidziany w art. 98 Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co czyni niemożliwym przekazanie jej organowi, którego bezczynność została zaskarżona. Jak wynika z powołanych przepisów, po dniu 1 stycznia 2006 roku właściwą i konieczną drogą dla prawidłowego zachowania trybu wniesienia skargi jest jej złożenie w organie, którego dotyczy przedmiot skargi, tak jak stanowi art. 54 § 1 P.p.s.a. Wskazać również należy, iż brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do przekazania organowi administracyjnemu skargi, która wpłynęła (zaadresowana została) do sądu administracyjnego, w szczególności nie wynika ona z treści żadnego aktu prawnego obowiązującego sądy administracyjne. Brak jest też odesłania do innych aktów prawnych, w tym zwłaszcza do art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), który przewiduje możliwość przekazania przez organ administracji podania organowi właściwemu. Zastosowanie powyższego przepisu wyłącza jego zakres podmiotowy. Pojęcie organ administracji publicznej, użyty w treści art. 65 K.p.a, definiuje art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a., zgodnie z którym organami administracji publicznej są ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2, tj. inne organy państwowe oraz inne podmioty powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumienia do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny nie jest, w myśl cytowanych wyżej przepisów, organem administracji publicznej. Zatem nie ma kompetencji oraz jakichkolwiek podstaw proceduralnych do przekazania wniesionej bezpośrednio do Sądu skargi organowi, którego dotyczy przedmiot skargi. W tym stanie rzeczy, skarga D. B. jako wniesiona z pominięciem ustawowej drogi do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 54 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., podlega odrzuceniu. Podnieść również należy, iż skarga ta ze względu na zawartość merytoryczną kwalifikuje o jej niedopuszczalności. Granice właściwości sadów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone w art. 184 Konstytucji RP. Ustawa Prawo o ustroju sadów administracyjnych w art. 1 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej pod względem zgodności z prawem. Szczegółowy zakres kognicji sądów administracyjnych znalazł wyraz w art. 3 P.p.s.a. Rzeczona wyżej kontrola obejmuje kognicję w sprawach skarg wskazanych w § 2 cytowanego przepisu, tj. skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji publicznej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru na działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynności organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Mając na uwadze cytowany wyżej przepis w kontekście przedmiotu zaskarżenia przyszło uznać, że zaskarżone pismo, wyjaśniające zasady naliczania wysokości zasiłku stałego, nie mieści się w katalogu spraw objętych kognicją sądu administracyjnego. Bezspornym jest, że zaskarżone pismo nie należy do kategorii spraw objętych art. 3 § 2 pkt 1-3 i 5–8 P.p.s.a. Pismo Dyrektora MOPS w R. z dnia [...] r. nie jest przy tym czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Z tych względów stwierdzono, że skarga D. B. jest niedopuszczalna. Właściwe jest zatem orzeczenie przez sąd administracyjny o odrzuceniu skargi również na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jedynie na marginesie przyszło zauważyć, że ochrona interesów strony postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o przyznanie zasiłku stałego może nastąpić poprzez odwołanie się od decyzji organu pierwszej instancji do organu wyższego rzędu. W dalszej kolejności, jeśli strona nie będzie zadowolona z przyjętego rozstrzygnięcia organu odwoławczego, przysługuje skarga do sądu administracyjnego w trybie wyznaczonym przez art. 54 § 1 P.p.s.a.