IV SA/Gl 569/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Prezydent Miasta G. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 98, art. 101 § 2 i § 3, art. 103 i art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania M. K. zasiłku pielęgnacyjnego. Jako uzasadnienie rozstrzygnięcia podał, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Z uwagi na brak prawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności, postępowanie zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania odwoławczego w zakresie orzeczenia o niepełnosprawności. Zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na wskazane postanowienie wniosła M. K.. Podjęte rozstrzygnięcie jest dla niej niezrozumiałe, ponieważ na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...]r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał jej rentę socjalną jak również wypłacił zasiłek pielęgnacyjny do [...] 2005 r. i wskazał, że za okres od [...] 2005 r. zasiłek taki będzie wypłacał Ośrodek Pomocy Społecznej w G.. Natomiast organ ten odmówił przyznania zasiłku pielęgnacyjnego powołując się na brak orzeczenia o [...] stopniu niepełnosprawności. Nadto zaznaczyła, że od [...] 2006 r. decyzją ZUS przyznano jej do [...] 2006 r. rentę socjalną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przytoczył przepisy dotyczące wymogów stawianych osobie ubiegającej się o zasiłek pielęgnacyjny. W kontekście przywołanych przepisów organ ten doszedł do przekonania, że warunkiem koniecznym do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego jest przedłożenie przez osobę orzeczenia o ustalonym stopniu niepełnosprawności, zatem jego zdaniem wyczerpane zostały przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania. Nadto organ zaznaczył, że sprawa dotycząca orzeczenia o niepełnosprawności w dalszym ciągu znajduje się w Sądzie Okręgowym w G. i do czasu rozstrzygnięcia tej sprawy zawieszenie postępowania jest zasadne. Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zauważyło, że podstawą do ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie może być wyrok sądu przyznający rentę socjalną, ponieważ ustawa jednoznacznie wskazuje, jakie dokumenty muszą być złożone w przypadku ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe postanowienie wniosła M. K.. W motywach skargi podniosła, że mocą wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...]r. przyznano jej rentę socjalną na okres od [...] 2005 r. do [...] 2006 r. W oparciu o wskazany wyrok Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacił jej rentę socjalną oraz zasiłek pielęgnacyjny za okres od [...] 2005 r. do [...] 2005 r. oraz poinformował, że za dalszy okres zasiłek pielęgnacyjny wypłacał będzie Prezydent Miasta G.. Skarżąca nie jest w stanie zrozumieć, jakimi motywami kierował się organ administracji nie przyznający jej zasiłku pielęgnacyjnego i zawieszający postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej orzeczenia o niepełnosprawności. Zaznaczyła, że faktycznie od 2003 r. toczy się postępowanie dotyczące orzeczenia o niepełnosprawności i nie jest w stanie podać daty jego zakończenia, jednocześnie zaznaczyła, że ZUS w oparciu o analogiczny stan faktyczny przyznał jej zasiłek pielęgnacyjny a organy administracji już nie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, jaką zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie naruszało wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez tutejszy Sąd jest postanowienie organów administracji o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Zatem w ramach tego wpadkowego postępowania ani organy administracji ani też Sąd nie rozstrzygały o tym, czy skarżącej przysługuje zasiłek pielęgnacyjny czy też nie, zatem mocą wskazanego postanowienia organy nie pozbawiły skarżącej przedmiotowego zasiłku a jedynie czasowo wstrzymały wydanie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że w ramach przeprowadzonej kontroli Sąd nie bada merytorycznych uprawnień skarżącej do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego, a jedynie to, czy organy administracji zasadnie podjęły postanowienie o zawieszeniu postępowania. Stosownie do postanowień art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228 poz. 2255 ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny przysługuje : niepełnosprawnemu dziecku; osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; osobie, która ukończyła 75 lat jak również osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Zgodnie natomiast z § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 105, poz. 881 ) postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku należy dołączyć : orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania niepełnosprawności, albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz uwierzytelnioną kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek pielęgnacyjny. Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, jakie dokumenty zobowiązana jest przedłożyć organowi administracji publicznej osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Wśród wymaganych dokumentów dołączonych do wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego znajduje się orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. W dniu [...]r. skarżąca wypełniła wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego i w dniu [...] złożyła go w siedzibie organu pierwszej instancji. Wraz z złożonym wnioskiem dołączyła wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia [...]r. sygn. akt [...] o przyznaniu skarżącej renty socjalnej na okres od [...] 2005 r. do [...] 2006 r. Natomiast w dniu [...] r. skarżąca złożyła oświadczenie , że z uwagi na toczące się postępowanie sądowe nie jest w stanie przedłożyć wymaganego orzeczenia o niepełnosprawności. W przedstawionym stanie prawnym i faktycznym organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że wyczerpana została przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego w zakresie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego przewidziana treścią art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie rozstrzygnięcie w sprawie uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przywołane powyżej przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych jak również postanowienia aktu wykonawczego pozwalają uznać, że stanowisko organów administracji znajduje umocowanie w ich treści. Skarżąca natomiast powołuje się na to, że organy administracji nie były zobowiązane do zawieszania postępowania, lecz mogły wydać decyzję merytoryczną w sprawie, ponieważ mocą wskazanego powyżej wyroku przyznana została jej renta socjalna. W tym miejscu należy zauważyć, że stosownie do postanowień art. 4 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej ( Dz. U. Nr 135, poz. 1268 ze zm.) prawo do renty socjalnej przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało : przed ukończeniem 18 roku życia; w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia; w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Po myśli art. 5 tej ustawy orzeczenia w tym zakresie dokonuje orzecznik ZUS. Z kolei według art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o : całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r, o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. Nr 162, poz. 1118) traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, częściowej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 3, oraz celowości przekwalifikowania jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Jak zostało to zaznaczone powyżej z postanowień przywoływanego wyroku wynika, że renta socjalna skarżącej przyznana została jedynie do [...] 2006 r., zatem w momencie orzekania przez organ pierwszej instancji jak również organ odwoławczy nie posiadała renty socjalnej, a zatem nie było także orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jak również orzeczenia orzecznika ZUS. W tym miejscu należy zauważyć, że gdyby skarżąca przedłożyła organom administracji orzeczenie orzecznika ZUS to wówczas kierując się treścią przywołanego art. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych można byłoby uznać, że przedłożyła dokument wymagany do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego. Jednakże, jak zostało to zaznaczone takiego dokumentu nie przedłożyła, zatem organy administracji miały pełne prawo do zawieszenia postępowania oczekując na rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego. Przy ocenie prawidłowości działań podjętych przez organy administracji należałoby zwrócić uwagę na fakt, że organ pierwszej instancji mógł w trybie art. 64 § 2 zobowiązać stronę do przedłożenia dokumentu wymienionego w § 6 cytowanego powyżej rozporządzenia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jednakże zdaniem Sądu organ ten podjął z perspektywy skarżącej trafniejsze rozstrzygnięcie, a mianowicie zawiesił prowadzone postępowanie, dając jej tym samym możliwość złożenia wniosku i przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku. W tym miejscu należy zauważyć, że z pism skarżącej można wywnioskować, że domaga się ona przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od [...] 2005 r. Otóż należy zauważyć, że mocą omawianego postanowienia kwestia ta nie była rozstrzygana, zatem Sąd nie może się do niej odnieść. Na marginesie niniejszych rozważań należy zwrócić uwagę na fakt, że podstawa prawna postanowienia organu pierwszej instancji zawiera uchybienia, na które nie zwrócił uwagi organ odwoławczy. Otóż organ pierwszej instancji przywołał w tej podstawie prawnej przepisy, które nie stanowiły podstawy wydania przedmiotowego postanowienia, a w szczególności treść art. 98, który ma zastosowanie do zawieszenia postępowania na wniosek strony, która zgłosiła żądanie do organu administracji. Jednocześnie należy zaznaczyć, że wskazane uchybienie nie miało żadnego wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, zatem nie mogło ono stanowić podstawy do uwzględnienia wniesionej skargi. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.