IV SA/Gl 570/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędzia NSA Szczepan Prax, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Powiatu w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie regulaminu wynagradzania nauczycieli oddala skargę Wojewoda [...] pismem procesowym z dnia [...] 2005 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Powiatu w B. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie Regulaminu określającego wysokość stawek i szczegółowe warunki przyznawania dodatku motywacyjnego, funkcyjnego oraz za warunki pracy, szczegółowe warunki przyznawania dodatku za wysługę lat, szczegółowe warunki obliczenia i wypłacania za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, wysokość i warunki wypłacania innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy nauczycielom w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez Powiat B.– w części określonej w § [...] ust. [...] oraz w § [...] ust. [...] regulaminu, stanowiącego załącznik do uchwały. Skarga wniesiona została na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W motywach skargi wskazał, że z treści § [...] ust. [...] regulaminu wynika, że nauczycielowi, któremu powierzono stanowisko dyrektora szkoły albo inne stanowisko kierownicze przewidziane statutem szkoły, realizującemu również inne dodatkowe zadania określone w § [...] ust. [...] regulaminu przysługuje jeden dodatek funkcyjny ustalony w wysokości uwzględniającej zajmowane stanowisko kierownicze oraz sprawowanie funkcji. Takie uregulowanie nie mieści się w delegacji ustawowej wynikającej z treści art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. nr 118, poz. 1112 ze zm.) w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 maja 2000 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, sposobu obliczania wysokości wynagrodzenia zasadniczego za jedną godzinę przeliczeniową, wykazu stanowisk oraz dodatkowych zadań i zajęć uprawniających do dodatku funkcyjnego, ogólnych warunków pracy stanowiących podstawę przyznania dodatku za warunki pracy oraz szczegółowych przypadków zaliczania okresów zatrudnienia i innych okresów uprawniających do dodatku za wysługę lat (Dz. U. Nr 39, poz. 455 ze zm.), ponieważ wskazane ograniczenie z tych przepisów nie wynika. Podobne zastrzeżenia podniesione zostały w stosunku do postanowień § [...] ust. [...] regulaminu, w którym przyjęto, że w przypadku zbiegu tytułów do dodatku za trudne warunki pracy i za uciążliwe warunki pracy przysługuje nauczycielowi prawo do jednego wyższego dodatku. Zdaniem skarżącego regulacja ta sprzeczna jest z treścią art. 30 ust. 6 ustawy – Karta Nauczyciela oraz § 6 i § 7 wskazanego powyżej rozporządzenia. Zdaniem organu nadzoru nauczyciel pracujący zarówno w warunkach trudnych i jednocześnie w warunkach uciążliwych uprawniony jest do otrzymywania obu dodatków za warunki pracy. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Powiatu w B. wniósł o nie uwzględnienie skargi Wojewody [...] i o jej oddalenie. W motywach stanowiska wskazał, że Rada Powiatu w B. uchwałą nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały Rady Powiatu w B. z dnia [...] r. w sprawie Regulaminu określającego wysokość stawek i szczegółowe warunki przyznawania dodatku motywacyjnego, funkcyjnego oraz za warunki pracy, szczegółowe warunki przyznawania dodatku za wysługę lat, szczegółowe warunki obliczenia i wypłacania za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, wysokość i warunki wypłacania innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy nauczycielom w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez Powiat B. – częściowo uwzględniła wniesioną skargę poprzez skreślenie w § [...] Regulaminu ustępu [...]. Natomiast w odniesieniu do drugiego zarzutu podtrzymane zostało stanowisko wyrażone w zakwestionowanej uchwale. Z postanowień art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela wynika, że ustawodawca łączy dodatek za trudne warunki z dodatkiem za uciążliwe warunki pracy i przewiduje występowanie jednego dodatku. W trakcie rozprawy pełnomocnik Wojewody [...] z uwagi na częściowe uwzględnienie skargi ograniczył skargę do kwestii wynikającej z brzmienia § [...] ust. [...] przedmiotowego Regulaminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich uchybień w kwestionowanej uchwale, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że z uwagi na zawężenie zakresu skargi Sąd ograniczył się do tej jej części, która została podtrzymana przez pełnomocnika organu skarżącego w trakcie rozprawy sądowej. Wojewoda [...] w swojej skardze do sądu administracyjnego zakwestionował postanowienia § [...] Regulaminu określającego wysokość stawek i szczegółowe warunki przyznawania dodatku motywacyjnego, funkcyjnego oraz za warunki pracy, szczegółowe warunki przyznawania dodatku za wysługę lat, szczegółowe warunki obliczenia i wypłacania za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, wysokość i warunki wypłacania innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy nauczycielom w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez Powiat B. – poświeconego przyznaniu dodatku za pracę w warunkach trudnych i uciążliwych, uznając że nauczycielowi winny przysługiwać z tego tytułu oba wskazane dodatki. Rozważania należy rozpocząć od przywołania obowiązujących unormowań prawnych w tym zakresie. Stosownie do postanowień art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.) wynagrodzenie nauczycieli składa się m.in. z dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego oraz za warunki pracy. Z kolei w art. 34 ust. 1 wskazanej ustawy stanowi się, że nauczycielom pracującym w trudnych, uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia warunkach przysługuje z tego tytułu dodatek za warunki pracy, jednocześnie we wskazanym artykule zamieszono delegacje ustawowe dla właściwego organu do wydania aktu wykonawczego zawierającego wykaz trudnych i uciążliwych warunków pracy, stanowiących podstawę do przyznania z tego tytułu dodatku za warunki pracy. Według natomiast art. 30 ust. 6 przywoływanej ustawy organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego określa dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu: wysokość stawek dodatków o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2, oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków; szczegółowy sposób obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3, oraz za godziny doraźnych zastępstw; wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4, o ile nie zostały określone w ustawie lub odrębnych przepisach – w taki sposób, aby średnie wynagrodzenia nauczycieli, składające się z wynagrodzenia zasadniczego i składników, o których mowa powyżej, odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa w art. 30 ust. 3 i 4. Z treści przywołanych przepisów w oparciu o wykładnię literalną, wbrew twierdzeniom Powiatu nie można w sposób nie budzący wątpliwości wywnioskować, że jest w nim mowa o jednym tylko dodatku z tytułu warunków pracy. Zatem odpowiedzi na pytanie, czy z tytułu warunków pracy przysługuje jeden bądź więcej dodatków należy poszukiwać gdzie indziej i przy wykorzystaniu innych metod wykładni przywołanych powyżej przepisów. W głównej mierze należy zwrócić uwagę na treść art. 30 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela, ponieważ jest to przepis zawierający delegację ustawową dla wydania danej uchwały. Z treści tego przepisu wynika, że organ prowadzący szkołę wyposażony został w uprawnienia dotyczące kształtowania składników wynagrodzenia nauczycieli, w tym wysokość stawek dodatków przewidzianych w art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, czyli m.in. dodatków za warunki pracy, przy czym regulacja ta winna spełniać określone wymogi przewidziane art. 30 ust. 6. Z takiej budowy wskazanego przepisu można wysnuć tezę, że ustawodawca dał organowi prowadzącemu szkołę, którym jest jednostka samorządu terytorialnego, otwartą drogę do kształtowania poszczególnych składników wynagrodzenia nauczyciela, przy czym wprowadził ograniczenie, sprowadzające się do tego, że musi ono być na poziomie średniego wynagrodzenia nauczycieli, o których jest mowa w art. 30 ust. 3 i 4 tej ustawy. Skoro tak, to organ prowadzący szkołę decyduje nie tylko o ilości dodatków, w tym również za warunki pracy, a także o ich wysokości. Skutkuje to tym, że organ ten może w ten sposób regulować wysokością wskazanych dodatków, by osiągnąć założoną przez siebie wysokość wynagrodzenia nauczyciela w danej jednostce samorządu terytorialnego. Przeprowadzona powyżej wykładnia istotnych przepisów prawa z punktu widzenia wniesionej skargi pozwala na uznanie, że ustawodawca pozostawił organowi kilka dodatków, przy czym wybór ten nie jest tak całkiem dowolny, ponieważ wysokość wynagrodzenia nauczyciela wraz ze wskazanymi dodatkami będzie musiała się mieścić w określonych przedziałach. Oznacza to zarazem, że wniesiona skarga nie ma umocowania w obowiązujących przepisach prawa, ponieważ zakłada ustanowienie kilku dodatków z tytułu warunków pracy, w sytuacji gdy z przepisu wynika pozostawienie tego zagadnienia w gestii organu jednostki samorządu terytorialnego. Jak zostało to zaznaczone powyżej sąd administracyjny powołany został do kontroli legalności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej, skoro zaskarżona uchwała Rady Powiatu w B. odpowiada wymogom stawianym przez obowiązujące przepisy prawa i mając na uwadze postanowienia art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.