IV SA/Gl 571/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z dnia [...], na mocy m.in. art.3 ust.3, art.8 ust.1, art.39 i art.106 ust.4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm.), organ pierwszej instancji odmówił przyznania R. D. zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu opału w sezonie [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że jakkolwiek dochód wnioskodawcy nie przekracza kryterium dochodowego określonego w przepisie art.8 ust.1 cytowanej wyżej ustawy, nadto spełniona została jedna z przesłanek uregulowanych w jej art.7, to jednak żądane świadczenie nie może być przyznane, gdyż pomoc na zakup [...] na przyszły [...] nie jest obecnie niezbędną potrzebą w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 tej ustawy. W odwołaniu od tej decyzji R. D. domagał się jej uchylenia i przyznania mu przedmiotowej pomocy. Wskazał na trudną swą sytuację materialną, która uniemożliwia mu zakup [...]. Zaskarżoną decyzją, na podstawie m.in. art.138 ( 1 pkt 1 k.p.a., utrzymano powyższą decyzję w mocy. Organ odwoławczy ustalił i zważył, że jakkolwiek odwołujący się spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania pomocy społecznej, to jednak zasiłek celowy na zakup opału w następnym sezonie grzewczym nie stanowi obecnie niezbędnej potrzeby bytowej, stąd przedmiotowe żądanie uznał za przedwczesne. Nadto dodał, że odwołującemu się przyznano pomoc na [...] w bieżącym sezonie w kwocie [...] zł. Dlatego odwołania nie uwzględnił. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania mu zasiłku celowego na opał. W uzasadnieniu skargi przytoczył okoliczności zaprezentowane w odwołaniu, naprowadzając w szczególności na swą sytuację materialną. W tych okolicznościach zapadłe decyzje uważał za wadliwe i krzywdzące. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga nie mogła odnieść skutku, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a tylko pod względem legalności podlega ona sądowej kontroli. Jak stanowi bowiem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, albo stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (p. art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te dokonują kontroli legalności również z urzędu, niezależnie od oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze. Przeprowadzone w tych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, zaś zarzuty skargi okazały się nietrafne, co przy braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, nie pozwalało na uwzględnienie skargi. W pierwszej kolejności przyszło zważyć, że zasiłek celowy przyznawany jest na podstawie uznania administracyjnego. Upraszczając zagadnienie można stwierdzić, że uznanie administracyjne cechuje się m.in. tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności żądania - oczywiście w granicach ustawowych przesłanek, co nie oznacza wszak dowolności. W takiej sprawie organ administracyjny musi jednak dysponować pełnymi dowodami pozwalającymi na dokonanie kompletnych ustaleń faktycznych, po to, aby je rozważyć pod kątem właściwych przepisów, nie przekraczając ram owego uznania. Generalnie wydając decyzję w sprawie organ winien ocenić całokształt sytuacji strony i jej rodziny, mającej wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb, w tym wiek, stan zdrowia, możliwości zarobkowania, wysokość uzyskiwanych dochodów itp., uwzględniając przy tym sytuację ogólną, czyli podopiecznych danego ośrodka pomocy społecznej i posiadane środki, a więc analizując czynniki subiektywne i obiektywne, a przede wszystkim mając na uwadze cele pomocy społecznej. Zaskarżona decyzja tym wymogom sprostała. Skarżący istotnie znalazł się w trudnej sytuacji, z której samodzielnie nie może się wyzwolić, co przy spełnieniu pozostałych przesłanek, w tym kryterium dochodowego, pozwala na konkluzję, iż podlega on przepisom przywołanej ustawy, a więc co do zasady może liczyć na pomoc wyżej sprecyzowaną. Jak wynika z brzmienia jej przepisów pomoc ta świadczona jest w różnych formach. Jedną z nich jest zasiłek celowy. Jednakowoż trafnie uznały organy obu instancji, że skarżący nie powinien otrzymać go z przeznaczeniem na zakup [...] w następnym [...]. Po myśli art.39 ust.1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Jak słusznie stwierdziły organy orzekające w sprawie żądanie zgłoszone na początku roku [...] z przeznaczeniem na zakup [...] na przełomie roku [...] i [...] nie spełnia tej przesłanki. Obecnie trudno ocenić czy w przyszłości będzie to niezbędna potrzeba. Organy pomocowe zajmują się z zasady pomocą bieżącą, nie zaś przyszłą, choć z uwagi na utrwalone stanowisko, że nie pomagają w spłatach zaległości, nie można odmówić skarżącemu zapobiegliwości. Jeżeli jednak zważyć zarówno na cel, jak i zakres posiadanych środków, należy podzielić pogląd organów, iż przedmiotowe żądanie skarżącego jest przedwczesne. Zatem nie mogło zostać uwzględnione. Organy swe stanowisko dostatecznie umotywowały, przeto nie uchybiły ani przepisom prawa materialnego ani procesowego. Z tych przyczyn skargę podważającą kontrolowane aktualnie rozstrzygnięcia odmowne należało oddalić. Co mając na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.