IV SA/Gl 573/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-01-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego specjalnego osobie, której dochód przekracza kryterium dochodowe, jest zasadna, jeśli wykazane potrzeby mieszczą się w jej możliwościach finansowych?Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego specjalnego jest zasadna, gdy dochód wnioskodawcy przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a wykazane potrzeby mieszczą się w jego możliwościach finansowych. W takich okolicznościach organy administracji publicznej prawidłowo stosują obowiązujące prawo, a odmowa nie stanowi dowolnego działania.Stan faktyczny
H. L. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów zakupu określonych przedmiotów. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżąca jest w stanie z własnych środków sfinansować zakup. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi A. R. kwotę [...] zł ([...] zł) tytułem wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu.
Decyzją z dnia [...] r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Burmistrza Miasta T. na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku H. L. odmówił udzielenia jej pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów zakupu [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, a także napraw w mieszkaniu. Organ I instancji wskazał ponadto, iż podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej wyraża art. 8 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, zgodnie z którym prawo do świadczeń z ustawy przysługuje, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 lub przy występowaniu innych okolicznościach uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Organ wskazał jednocześnie, iż powyższe wymogi uzyskania świadczenia pieniężnego nie zostały przez wnioskującą spełnione bowiem jej dochód wynosi [...] zł, a więc jest wyższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że zgodnie z regulacją art. 41 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Może być również przyznany zasiłek okresowy, celowy czy pomoc rzeczowa pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Ponadto w myśl art. 3 ust. 4 cytowanej ustawy potrzeby osób i rodzin powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego organ orzekający uznał, iż przy racjonalnym gospodarowaniu środkami własnymi wnioskująca jest w stanie samodzielnie pokryć koszty związane z przedstawionymi potrzebami wobec czego nie zaistniały okoliczności uzasadniające przyznanie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego.
W dniu [...] r. H. L. złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że po przeprowadzeniu aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, iż odwołująca prowadzi [...] gospodarstwo domowe, jest osobą w wieku [...], a jej dochód stanowi [...] w kwocie [...] zł. Skarżąca ma orzeczony [...], choruje na [...]. Stałe wydatki ponoszone przez skarżącą to: [...] w kwocie [...] zł, [...] – [...] zł, raz na dwa miesiące opłata za [...] – [...] zł i [...] – [...] zł, [...] – [...] zł, [...] – [...] zł oraz [...] w kwocie [...] zł miesięcznie. Na podstawie powyższego wyliczenia organ II instancji ustalił, że po uregulowaniu wszystkich należności stronie pozostaje kwota [...] zł. Ponadto organ ustalił, że w [...] r. strona otrzymała zasiłek celowy na zakup [...] wymienionych w [...] z [...] r., które zostały pokryte z przyznanego zasiłku. Uznano, że potrzeby strony związane z koniecznością zakupu [...] wyniosły łącznie [...] zł we [...] r., a w [...] r. – [...] zł. Organ II instancji wskazał, iż strona jest w stanie z własnych środków sfinansować zakup [...]. Jednocześnie przytaczając przepisy ustawy o pomocy społecznej wskazał, że odwołująca nie spełnia ustawowych przesłanek otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego. W ocenie organu nie ma również podstaw do zastosowania regulacji art. 41 ustawy o pomocy społecznej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wyraziła niezadowolenie z decyzji organu II instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, Ocena więc działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny polega na kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Jedynie w przypadku naruszeń prawa określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Takie rozstrzygnięcie ma miejsce, zgodnie z cytowaną normą wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd może ponadto stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając w wyżej wskazanych ramach ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Sama skarga nie zawiera żadnych zarzutów. Nie zostały one również sprecyzowane w toku postępowania sądowego, mimo ustanowienia dla skarżącej [...].
Odnosząc się w tych warunkach do meritum sprawy należy uznać za trafne ustalenie organów administracyjnych, że skarżącej nie przysługuje zasiłek celowy przewidziany w art. 39 ustawy o pomocy społecznej z powodu przekroczenia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 tej ustawy. Słusznie zatem organy te rozpatrzyły żądanie strony w świetle przesłanek z art. 41 cyt. ustawy, w którym mowa o specjalnym zasiłku celowym, mogącym być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu organu orzekającego. Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ogranicza się wyłącznie do sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone jego granice. Tymczasem w niniejszym przypadku taka okoliczność nie wystąpiła. Organy obu instancji szczegółowo wyjaśniły bowiem sytuację materialną i życiową skarżącej i wskazały wyraźnie powody zajętego stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia.
W sytuacji, gdy dochód skarżącej [...] przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a wykazane przez nią niezbędne potrzeby mieszczą się w jej możliwościach finansowych, to odmowa przyznania jej zasiłku specjalnego w żadnym razie nie stanowi znamiona dowolnego działania organów administracji publicznej, lecz jest przejawem prawidłowego stosowania przez nie obowiązującego prawa.
Z nie zakwestionowanych przez skarżącą wyliczeń wynika jednoznacznie, że zgłoszoną przez nią we wniosku potrzebę w postaci wydatków na [...] może ona zaspokoić bez konieczności uruchamiania funduszy pomocy społecznej, zwłaszcza że wydatki te nie wykraczają poza przeciętne potrzeby [...] osób w [...] wieku. Odbiega od takich potrzeb jedynie [...], odnośnie którego skarżąca złożyła fakturę w postępowaniu odwoławczym. Finansowanie tego świadczenia nie było zatem objęte żądaniem wniosku. Ponadto w tym zakresie skarżąca skorzystała już z dofinansowania ze środków publicznych.
W tym stanie rzeczy, skoro ocenione w całości z urzędu okoliczności sprawy nie dały podstaw do podważenia zaskarżonej decyzji, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji. [...] z [...] przyznano wynagrodzenie stosownie do art. 250 tego Prawa.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło