IV SA/Gl 574/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-07-12
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli skarżący jest zwolniony z mocy prawa z opłat sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, nawet jeśli skarżący jest zwolniony z mocy prawa z opłat sądowych. Analiza sytuacji materialnej skarżącego wykazała, że nie posiada on środków finansowych ani majątku, który mógłby spieniężyć, a dochody rodziny nie pozwalają na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący A.I. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą utraty statusu osoby bezrobotnej. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak dochodów, zadłużenie, liczne postępowania egzekucyjne oraz niskie dochody rodziny.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.I. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego;
Wraz ze skargą z dnia 30 kwietnia 2013 r. A.I. nadesłał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że od 5 kwietnia 2013 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku, zaś w Sądzie Rejonowym toczy się spór pomiędzy nim a pracodawcą. Pozostawał przy tym bez pracy w okresie od maja 2011 r. do października 2012 r., czego efektem było powstanie znacznych zaległości czynszowych oraz z tytułu opłat za tzw. media. W tym miejscu wnioskodawca przyznał, że Sąd przyznał mu wynagrodzenie za późniejszy okres pozostawania bez pracy (to jest od października 2012 r. do marca 2013 r.), które jednak z trudem zaspokoiło utrzymanie się jego i rodziny.
Równocześnie skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i zamieszkuje w lokalu o powierzchni 117 m2 wraz z matką (będącą najemcą tego mieszkania), dwojgiem braci, małżonką jednego z nich oraz dwiema bratanicami (w tym jedna małoletnia).
Oświadczył także, iż na dochód brutto jego siedmioosobowej rodziny składa się renta rodzinna matki, w kwocie 2.026,00 zł, oraz wynagrodzenia za pracę jego brata – G.I. (1.600,00 zł) i bratowej – M.I.(1.404,00 zł).
Skarżący dodał, że jego rodzina ponosi wydatki między innymi z tytuł czynszu (691,96 zł), spłaty zaległości czynszowych (218,37zł), opłaty za gaz (770,94 zł - średnia z ostatnich 3 miesięcy), opłaty za prąd (318,17 zł), opłaty za Internet, telefon i telewizję (160 zł). Wskazał również, iż toczą się wobec niego cztery postępowania egzekucyjne.
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 20 czerwca 2013 r.) wnioskujący udzielił wyczerpujących i obszernych wyjaśnień co do sytuacji materialnej swojej rodziny oraz nadesłał szereg dokumentów potwierdzających swoje wywody. W tym zakresie między innymi wyjaśnił, że wydatki obciążające jego gospodarstwo domowe z tytułu czynszu, opłat za tzw. media, zakupu leków oraz spłaty kredytu konsolidacyjnego kształtowały się na przestrzeni pierwszych 6 miesięcy bieżącego roku w granicach od 2.544,34 zł do 3.412,13 zł miesięcznie. Sprecyzował również, że kwota wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy otrzymana przezeń w marcu (8.347,00 zł) przeznaczona została w głównej mierze na uregulowanie zadłużenia z tytułu opłat czynszowych (które wynosiło niemal 7 tysięcy zł). Skarżący wykazał nadto fakt obciążenia licznymi zaległościami płatniczymi oraz przedłożył dokumenty potwierdzające okoliczność, iż toczą się wobec niego postępowania egzekucyjne. Przedstawił także dokumenty obrazujące wysokość dochodu uzyskiwanego przez jego matkę, brata (G.I.) i bratową oraz aktualne decyzje administracyjne, mocą których on sam, jak również jego drugi brat (B. I.) zostali uznani za osoby bezrobotne. Dodatkowo wnioskodawca wywiódł, że jego matka to osoba niepełnosprawna i zmuszona jest korzystać z pomocy udzielanej jej przez jego brata – R. I., który finansuje między innymi konieczne koszty związane z jej leczeniem.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została złożona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie statusu bezrobotnego. Tym samym skarżący jest w niej zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. W konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku ich uiszczenia jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (skarżący został już o tym poinformowany przez Sąd odrębnym pismem z dnia 18 czerwca 2013 r.).
Odnosząc się natomiast do wniosku A.I. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika godzi się podkreślić, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że spełnił on przesłankę warunkującą uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym osobą bezrobotną, nie osiąga obecnie żadnego dochodu i jakkolwiek otrzymał w marcu bieżącego roku wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy, to jednak przeznaczył je na spłatę zaległości płatniczych. W tym miejscu należy dodać, iż wnioskujący obciążony jest znacznym zadłużeniem i prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjna. Równocześnie nie sposób tracić z pola widzenia, że dochód całej jego rodziny nie umożliwia wygenerowania oszczędności pozwalających na opłacenie radcy prawnego z wyboru. Wynosi on bowiem aktualnie około 4.500 zł, a tym samym po pomniejszeniu o koszty ponoszone z tytułu należności związanych z zajmowanym mieszkaniem, zakupem leków i spłatą kredytu pozostaje zaledwie około 1.800 zł, co nie jest kwotą mogącą wystarczać na zaspokojenie wszystkich innych niezbędnych potrzeb życiowych (jak wyżywienie, zakup środków czystości i odzieży) dla tworzących tę rodzinę 7 osób.
Mając na względzie zaprezentowany wyżej stan rzeczy uznano, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że uiszczenie kosztów związanych z reprezentowaniem w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło