IV SA/Gl 575/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: przyznać radcy prawnemu I. G. kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt zł 40/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu; Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2016 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. wyznaczyła radcę prawnego I. G. W dniu 29 lutego 2016 r. wspomniana radca prawny przeglądała akta niniejszej sprawy, z kolei na rozprawie przeprowadzonej w dniu 15 marca 2016 r. poparła skargę oraz wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w obydwu instancjach podnosząc stosowną argumentację. Równocześnie zażądała przyznania kosztów udzielonej skarżącemu pomocy prawnej oświadczając, że nie zostały one uiszczone w żadnej części. Wyrokiem z dnia 15 marca 2016 r. tutejszy Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji zapadłej w pierwszej instancji. Następnie, w dniu 25 maja 2016 r. radca prawny I. G. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając temu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania. Także w skardze kasacyjnej wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu żądając w tym zakresie kwoty odpowiadającej "trzykrotności stawki minimalnej", na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2017 r. (sygn. akt I OSK 1992/16) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Jak wynika z protokołu (karta nr [...] akt sprawy), na rozprawie przed tym Sądem nikt się nie stawił. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że chociaż problematyka objęta niniejszym postanowieniem podlega aktualnie regulacjom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715 ze zm.), to jednak uwzględniono fakt, iż w świetle § 22 tego rozporządzenia, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie (które nastąpiło z dniem 1 listopada 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego pierwszej instancji (czyli wydanie wyroku przez tutejszy Sąd), miało miejsce 15 marca 2016 r., czyli nastąpiło pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Dlatego rozpoznając niniejszy wniosek należało zastosować przepisy dotychczasowe, czyli ten akt wykonawczy. Zgodnie zatem z treścią § 2 rzeczonego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie do § 4 ust. 1 tego aktu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 niniejszego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na względzie treść przywołanych wyżej unormowań, w tym uwzględniając określone w nich kryteria, pełnomocnik strony przyznano kwotę 590,40 zł, na którą składa się: 240 zł - wynagrodzenie za udział w postępowaniu pierwszej instancji, w wysokości ustalonej na podstawie § 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia, jako ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego aktu wykonawczego. 240 zł - wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej ustalone na podstawie § 4 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, w kwocie równej opłacie maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) - czyli odpowiadającej 50 % stawki maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego aktu. Rozpoznający wniosek uznał, iż zachodzą przesłanki do przyznania wynagrodzenia w kwocie maksymalnej przewidzianej za niniejszą czynność, gdyż treść skargi kasacyjnej wskazuje, że jej sporządzenie związane było z ponadprzeciętnym nakładem pracy. Przedstawiono w niej bowiem obszerną, rozbudowaną, a równocześnie jasną argumentację, którą oparto na bardzo wnikliwej i szczegółowej analizie orzecznictwa, jak również literatury przedmiotu. Sumę powyższych opłat, wynoszącą 480 zł podwyższono - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 110,40 zł; Marginalnie, odnosząc się do treści żądania wnioskującej, która domagała się przyznania wynagrodzenia w kwocie - jak to określiła - "trzykrotności stawki minimalnej", na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U., poz. 1804) trzeba wyjaśnić, że taki zakres wniosku nie mógł zostać zrealizowany. Należy bowiem podkreślić, że wnioskodawczyni jest pełnomocnikiem z urzędu, a tym samym nie budzi wątpliwości, że ustalenie wysokości przysługującego jej wynagrodzenia nie mogło nastąpić na podstawie powołanego przez nią aktu wykonawczego, lecz w oparciu o przepisy odrębnego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Konkluzja taka wynika jednoznacznie zarówno z brzmienia art. 250 § 1 p.p.s.a., jak i z treści § 1 drugiego z powołanych wyżej rozporządzeń. Mając na względzie wszystkie powołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.