IV SA/Gl 576/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie rodziny zastępczej - odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy; W dniu 9 marca 2012 r. A.W. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację materialną wywodząc, że utrzymuje się z prac dorywczych uzyskując z tego tytułu 300 - 400 zł miesięcznie, z kolei jego małżonka pobiera wynagrodzenie w wysokości brutto 1.500 zł (netto 1.100 zł). Wskazał przy tym, iż ponoszą oni relatywnie znaczne koszty utrzymania, a mianowicie: opłatę za energię elektryczną (100 zł), czynsz (105 zł), abonament rtv (20 zł) i wydatki na żywność (800 zł), do czego dochodzi konieczność spłaty zadłużenia (150 zł) oraz rat zaciągniętego kredytu (250 zł miesięcznie). Równocześnie strona zadeklarowała, iż zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni 20 m2 oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2012 r. zwrócono się do skarżącego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W tym zakresie wnioskodawcę wezwano o: - sprecyzowanie rodzaju prac dorywczych, z których czerpie dochód; - udokumentowanie aktualnej wysokości dochodu uzyskiwanego przez jego małżonkę. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać np. zaświadczenie pracodawcy o wysokości pobieranego wynagrodzenia ewentualnie wydruk z listy płac lub wyciąg z rachunku bankowego za ostatni miesiąc; - nadesłanie dokumentów (faktury VAT, paragony, dowody wpłaty) potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (czynsz oraz opłaty za tzw. media, to jest energię elektryczną, gaz, telefon, wodę itd.); - udokumentowanie (np. stosownymi umowami wraz z harmonogramami spłat bądź dowodami wpłaty) miesięcznej wysokości spłat zaciągniętych zobowiązań (pożyczka i kredyt). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął w dniu 14 maja 2012 r. strona nie udzieliła na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi A.W. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, a tym samym obejmuje ona materię podlegającą uregulowaniom ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w konsekwencji, jego wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza więc przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uzupełnił wniosku w zakresie objętym wezwaniem z dnia 16 kwietnia 2010 r. W tym miejscu trzeba wyjaśnić, iż wezwanie to zostało mu doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. Mianowicie, awizowano je w dniu 23 kwietnia 2012 r. oraz powtórnie w dniu 2 maja 2012 r. (vide: adnotacje na zwróconej przesyłce - karta nr 21 akt sprawy). Tym samym za datę doręczenia należało uznać 7 maja 2012 r. (14 dni od daty pierwszego awiza). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 14 maja 2012 r. wyżej wymieniony nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. W świetle powyższego nie sposób przyjąć, aby stan majątkowy i sytuacja dochodowa strony zostały zobrazowane w sposób dostatecznie wyczerpujący. Nie budzi bowiem wątpliwości, że brak informacji o rodzaju prac stanowiących jedyne źródło dochodu skarżącego a także brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wysokość dochodu jego małżonki, rozmiar ponoszonych kosztów utrzymania oraz istnienie spłacanego zadłużenia nie pozwala na dokonanie miarodajnej oceny jego możliwości płatniczych. W rezultacie stwierdzić przyjdzie, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy. Należy zaznaczyć, że zastosowanie tego dobrodziejstwa procesowego jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Sąd (w tym przypadku referendarz sądowy) nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne. Odstępując od złożenia wymienionych wyżej - żądanych w wezwaniu z dnia 16 kwietnia 2012 r. - wyjaśnień i od przedłożenia dokumentów, o które się do niego zwrócono, skarżący nie usunął wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jego stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, a tym samym nie wykazał przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 cytowanej ustawy.