IV SA/Gl 577/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi W. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Burmistrz Miasta T. G. działając na podstawie art. 7 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz. 734) w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 156, poz. 1817) i rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie przeprowadzania wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2001 r., Nr 156, poz. 1828) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.) odmówił W. I. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wskazanej decyzji podano, że w okresie od [...] do [...] r. wnioskodawca korzystał z dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł miesięcznie, przyznanego na poprzednio zajmowane mieszkanie w T. G. przy ul. [...]. W następstwie zmiany mieszkania przeprowadzono u wnioskodawcy wywiad środowiskowy i ustalono, iż w obecnie zajmowanym mieszkaniu przeprowadza on remont, a jego stałe wydatki związane z opłatami [...] wynoszą [...] zł. Koszty [...] użytkowanego przez W. I. samochodu marki [...], poniesione w [...] r., wyniosły kwotę [...] zł. Na dochód w dwuosobowym gospodarstwie strony składają się jego [...] i [...] w łącznej kwocie [...] zł. Ponadto organ administracji ustalił, iż w miesiącu [...] r. W. I. dokonał zapłaty [...] w wysokości [...] zł. Organ I instancji podał także, iż wnioskujący nie korzysta ze wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, pomimo posiadanych uprawnień nie ubiega się o [...], jak również nie występuje z [...] M. pozostającej na jego [...]. W oparciu o powyższe ustalenia organ administracji uznał, iż w przypadku W. I. zachodzi dysproporcja pomiędzy wykazanymi dochodami, a rzeczywistym poziomem życia, wobec czego odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. W odwołaniu od powyższej decyzji W. I. zarzucił organowi administracji wadliwą interpretację zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, wskazując, iż nie spełnia on warunków do [...], gdyż nie stwierdzono w jego przypadku [...]. Nadto zaznaczył, że środki na remont mieszkania pochodzą z [...]. Stąd też pochodziły pieniądze na [...] w kwocie [...] zł, [...]. Odwołujący podniósł, iż samochód, który posiada jest dla niego - z uwagi na [...] - niezbędny do poruszania się, na okoliczność czego przedłożył stosowne dokumenty do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. G. Dodał także, iż [...] M. wynika z trudnej sytuacji jej matki, która w miarę możliwości dostarcza dziecku pomocy rzeczowej. Decyzją Nr [...] z dnia [...]r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 734) oraz art. 17 i art. 138 § 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania W. I. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podał, iż mimo spełnienia warunków do uzyskania dodatku mieszkaniowego, o jakich mowa w treści art. 16 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ rozpoznający wniosek o przyznanie tego świadczenia może rozpoznać go odmownie, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji o dochodach, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Uzasadniając treść rozstrzygnięcia wskazano, iż zadeklarowany dochód odwołującego wynosi [...] zł miesięcznie na każdego z członków dwuosobowego gospodarstwa domowego. Natomiast wydatki związane z kosztami utrzymania mieszkania (a więc bez kosztów [...]) wynoszą w skali miesiąca [...] zł, z czego kwota [...] zł przypada na [...]. Kolegium zaakcentowało, że kwota ta nie obejmuje kosztów eksploatacji samochodu marki [...] o wartości [...] zł, znajdującego się w posiadaniu strony wnioskującej o świadczenie. Organ II instancji wskazał, iż o zasobności osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy świadczą nie tylko zadeklarowane dochody ale również posiadane dobra materialne mające wpływ na poziom życia danej rodziny. Skoro zaś ustaleń organ I instancji dokonał w sposób prawidłowy, słuszna była odmowa przyznania odwołującemu świadczenia, gdyż pomiędzy wykazywanymi dochodami, a faktycznym stanem majątkowym zachodzi rażąca dysproporcja. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W. I. złożył skargę do sądu administracyjnego wskazując, iż jest ona niezgodna z prawem i stanem faktycznym. Skarżący podważał prawidłowość przyjętych przez Kolegium ustaleń podnosząc, iż nie posiada samochodu marki [...], a jego [...] wynosi miesięcznie [...] zł. Nadto podkreślił, iż Komisja do Spraw [...] przy Starostwie Powiatowym orzekła, że [...]. Potrzebę posiadania telefonu komórkowego motywował koniecznością natychmiastowych wezwań pogotowia ratunkowego w przypadkach [...]. Skarżący wskazał także, iż w okresach od [...] do końca [...] r. oraz od [...] do [...] r. otrzymywał dodatek mieszkaniowy, choć jego sytuacja finansowa wcale się nie poprawiła, a wręcz uległa pogorszeniu. W związku w powyższymi zarzutami domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania mu dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Sprostował, iż - wbrew temu, co podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - skarżący jest właścicielem samochodu marki [...], a nie [...]. W pozostałym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoją argumentację i stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 10 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. G. Treść rozstrzygnięcia uzasadnił tym, iż w toku postępowania administracyjnego z naruszeniem art. 7, 77 i 80 k.p.a. nie wyjaśniono w sposób należyty wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, skutkiem czego było przedwczesne stwierdzenie wystąpienia rażącej dysproporcji między ujawnionymi przez skarżącego dochodami, a jego rzeczywistym stanem majątkowym. Powyższy wyrok zaskarżyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazując jako podstawę skargi kasacyjnej naruszenie prawa materialnego i procesowego. Konkretyzując podstawę skargi kasacyjnej powołano się na naruszenie przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wyrokiem z dnia 24 marca 2006 r. uchylił orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, iż Sąd I instancji uchylając decyzje organów administracyjnych błędnie przyjął, że w toku postępowania administracyjnego naruszono przepisy k.p.a. oraz że należy prowadzić dalsze postępowanie dowodowe. Zwrócił przy tym uwagę na to, że przepis prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jako podstawowy dowód w sprawie przewidział wywiad środowiskowy i dopóki poczynione w wyniku tego wywiadu ustalenia nie zostaną podważone, nie można żądać dalszego postępowania dowodowego. Podkreślił przy tym, iż w niniejszej sprawie wyniki wywiadu środowiskowego wskazują na rażące dysproporcje między niskimi dochodami ujawnionymi przez wnioskodawcę w złożonej przez niego deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o naruszeniu przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, albowiem wbrew zawartym w niej stwierdzeniom zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z uwagi na to, że sprawa niniejsza była już rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny, w tym miejscu przywołać należy treść art. 190 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć zapadłych przed organami administracyjnymi stanowił przepis art. 7 ust. 3 i 4 powołanej na wstępie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W chwili wydania decyzji ostatecznej przepis art. 7 pkt 3 tego aktu stanowił, iż organ administracyjny może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego za okres [...] miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. W przedłożonej organowi administracyjnemu deklaracji o wysokości dochodów W. I. podał, że dochód wynosi [...] zł miesięcznie. Z wniosku strony oraz z przeprowadzonego przez organ I instancji wywiadu środowiskowego wynika, że miesięczne wydatki związane z ciążącym na wnioskodawcy [...] wynosiły [...] zł, a [...] stanowiły kwotę [...] zł. Z obowiązującego w dacie wydawania w sprawie decyzji ostatecznej brzmienia art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynikało, że upoważniony przez organ pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane dotyczące posiadanych ruchomości i nieruchomości oraz zasobów pieniężnych. W toku postępowania organ skorzystał z tej możliwości, w wyniku czego uzyskał od wnioskującego oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynikało, że jest on właścicielem samochodu marki [...] o wartości [...] zł. Organ administracyjny odmawiając W. I. przyznania dodatku mieszkaniowego uznał, że sprzeciwia się temu stwierdzona rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wskazanymi w złożonej przez wnioskodawcę deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym. Treść art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych czyni wywiad środowiskowy podstawowym dowodem w sprawie. Skoro zatem w wyniku tego wywiadu ustalono, że wspomniana rażąca dysproporcja w przypadku wnioskodawcy występuje, organ administracyjny prawidłowo postąpił odmawiając przyznania W. I. wnioskowanego dodatku. Jedynie skuteczne podważenie zasadności wniosków, jakie wywiódł z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ I instancji mogłoby wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia. Ustalenie wystąpienia rażącej dysproporcji dyskwalifikowało jednak W. I. z kręgu beneficjentów dodatku mieszkaniowego. Słusznie przyjęły organy administracyjne, że posiadanie samochodu o wartości [...] zł przemawia za uznaniem, że wspomniana dysproporcja istnieje. Należy podkreślić, że oddalenie skargi nie znaczy, iż Sąd neguje potrzebę korzystania przez [...] z różnego rodzaju udogodnień i przeczy temu, iż w przypadku skarżącego posiadanie samochodu znacznie ułatwia mu przemieszczanie się. Niemniej jednak w świetle obowiązujących standardów samochód o wartości [...] zł uznawany jest za przedmiot, na który nie mogą pozwolić sobie osoby będące w niedostatku nie potrafiące samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Nie można uznać zarzutu skarżącego polegającego na kwestionowaniu wartości szacunkowej samochodu. W złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniu o stanie majątkowym W. I. oszacował wartość tego samochodu na kwotę [...] zł, a zatem organ miał podstawy do przyjęcia wskazanej wartości tego składnika majątku. Wydana w oparciu o to oświadczenie decyzja była prawidłowa, a formułowane przez skarżącego argumenty dotyczące przesłanek uzasadniających posiadanie samochodu oraz źródła finansowania jego zakupu nie miały w tej sprawie znaczenia. Z przepisów nie wynika bowiem, by takie okoliczności jak źródło nabycia danego majątku, czy też subiektywne przekonanie strony o konieczności jego posiadania (np. ze względu na [...]) wywierały wpływ na kształt rozstrzygnięcia. Ustawodawca jako wystarczającą przesłankę odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego wskazał wystąpienie rażącej dysproporcji między uzyskiwanymi dochodami, a faktycznym stanem majątkowym. Skoro zatem w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego stwierdzono wystąpienie tej dysproporcji, zasadnym było odmówienie stronie prawa do dodatku mieszkaniowego, który z założenia przysługuje jedynie tym osobom, które nie potrafią zaspokoić podstawowych potrzeb bytowych swoich i swojej rodziny przy wykorzystaniu własnych możliwości finansowych. Oceniając we wskazanych na wstępie rozważań granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie dopatrzono się naruszenia przepisów prawa. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, organom administracyjnym nie można zarzucić, by nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy i niedokładnie ustaliły stan faktyczny, gdyż przepis prawa materialnego ograniczył możliwość ustalania tego stanu faktycznego do danych zawartych w wywiadzie środowiskowym. Sąd ten stwierdził również, że w przedmiotowym przypadku istniały wystarczające podstawy dowodowe do zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych uprawniającego do odmowy przyznania dodatku w razie wystąpienia wspomnianej dysproporcji. Tak ustalony stan faktyczny oraz wskazane przepisy prawa, w tym także art. 190 p.p.s.a., nie dają podstaw do uwzględnienia skargi. Wobec powyższego, opierając się na przepisie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.