IV SA/Gl 577/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) oraz art. 105 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po uprzednim wznowieniu z urzędu postępowania, postanowił uchylić: 1) decyzję z dnia [...] r. Nr [...] o przyznaniu skarżącemu prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od 1.10.2011 r.; 2) decyzję z dnia [...] r. Nr [...] o utracie przez niego prawa do stypendium z dniem 6.10.2011 r.; 3) decyzję z dnia [...] r. Nr [...] o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 27.03.2012 r. i orzekł o: 1) utracie przez wyżej wymienionego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1.10.2011 r.; 2) umorzeniu postępowania w kwestii przyznania mu prawa do stypendium; 3) umorzeniu postępowania w kwestii utraty przez niego prawa do stypendium; 4) umorzeniu postępowania w kwestii utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu decyzji organ zatrudnienia wskazał, że skarżący został skierowany na szkolenie "[...]" w okresie od 1.10.2011 r. do 5.10.2011 r. i z tego tytułu pobrał stypendium. Z dniem 27.03.2012 r. utracił status osoby bezrobotnej z powodu niestawiennictwa w PUP w wyznaczonym terminie. W dniu 5.11.2012 r. przedłożył świadectwo pracy z firmy "A" J. L. z siedzibą w K., dotyczące zatrudnienia go w okresie od 1.10.2011 r. do 31.10.2012 r. W związku z tym organ uznał, że skarżący utracił status osoby bezrobotnej z dniem 1.10.2011 r. z powodu podjęcia zatrudnienia. Wobec tego stwierdził, że bezprzedmiotowe stały się rozstrzygnięcia w kwestiach przyznania i utraty prawa do stypendium oraz utraty statusu osoby bezrobotnej. Z tego powodu organ umorzył postępowanie w tym zakresie. W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący podniósł zarzut naruszenia przez organ I instancji, prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a także zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i tendencyjnej oceny materiału dowodowego, będącego podstawą decyzji. Wskazał, że nie udostępniono mu akt sprawy w dniu 31.01.2013 r., kiedy zgłosił się do urzędu pracy, zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu o wszczęciu postępowania. W związku z tym zarzucił naruszenie przez organ art. 10 § 1 K.p.a. Ponadto podniósł zarzut "hurtowego" załatwienia kilku spraw jedną decyzją oraz zarzut lakonicznego uzasadnienia decyzji. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 oraz art. 41 ust. 1 – 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 69 z 2008 r. poz. 415 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania, uchylił wyżej wymienioną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący został uznany przez organ zatrudnienia za osobę bezrobotną z dniem 1.09.2010 r. W dniu 18.08.2011 r. otrzymał skierowanie do ośrodka szkolenia kierowców w D. w celu odbycia "Szkolenia okresowego kierowców" w terminie od 20.08.2011 r. do 24.08.2011 r., a decyzją Nr [...] z [...] r. organ zatrudnienia przyznał mu prawo do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia 20.08.2011 r. Certyfikat Nr [...] z 24.08.2011 r. potwierdza ukończenie przez skarżącego szkolenia okresowego w zakresie prawa jazdy kat. C1, C1E, C, CE, realizowanego w ramach projektu "[...]". Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Nr [...], organ zatrudnienia orzekł utratę przez skarżącego prawa do stypendium z dniem 25.08.2011 r. Następnie skarżący został skierowany w dniu 28.09.2011 r. na szkolenie "[...] (podstawowy + cysterny)", (okres szkolenia od 1.10.2011 r. do 5.10.2011 r.) i decyzją z [...] r. Nr [...]organ zatrudnienia przyznał mu prawo do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia 1.10.2011 r. Na mocy decyzji z [...] r. Nr [...] skarżący utracił prawo do stypendium z dniem 6.10.2011 r., a na podstawie decyzji z dnia [...]r. Nr [...] utracił status osoby bezrobotnej z dniem 27.03.2012 r. z powodu niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie. Skarżący w dniu 5.11.2012 r. zgłosił się w PUP w celu dokonania kolejnej rejestracji i przedłożył m.in. świadectwo pracy z 31.10.2012 r., w którym pracodawca potwierdził zatrudnienie go w okresie od 1.10.2011 r. do 31.10.2012 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ zatrudnienia wznowił z urzędu postępowanie w sprawach dotyczących przyznania skarżącemu prawa do stypendium od dnia 1.10.2011 r. utraty prawa do stypendium z dniem 6.10.2011 r. i utraty statusu osoby bezrobotnej od dnia 27.03.2012 r. Następnie decyzją z dnia [...] r. organ I instancji uchylił trzy własne decyzje i wydał jednocześnie cztery orzeczenia, które na wstępie zostały szczegółowo wymienione. W ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy stwierdził, że decyzję organu zatrudnienia należy wycofać z obrotu prawnego, gdyż organ I instancji przeprowadził postępowanie z naruszeniem zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Podkreślił, że decyzja organu I instancji została wydana w szczególnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną i wymaga ścisłego przestrzegania reguł wznowienia określonych w przepisach art. 145 - 153 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł, że zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a., wydaje decyzję, w której : - 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo - 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W tym zakresie stwierdził, że organ zatrudnienia naruszył wskazaną wyżej normę prawną, bowiem uchylił trzy własne decyzje dotychczasowe, natomiast wydał cztery nowe orzeczenia, przy czym dwa z tych orzeczeń wykluczają się nawzajem. Wskazał, że organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...] r. Nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 27.03.2012 r. i wydał jednocześnie dwa orzeczenia dotyczące statusu: o utracie statusu bezrobotnego z dniem 1.10.2011 r. oraz o umorzeniu postępowania w kwestii utraty statusu osoby bezrobotnej. Dodał, że zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Podniósł, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnych stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Wskazał, że wydanie decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej pozostaje w sprzeczności z decyzją o umorzeniu postępowania w sprawie statusu osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy dodał, że nie ma także uzasadnienia, umorzenie postępowania w kwestii przyznania prawa do stypendium, bowiem wcześniejsze pozbawienie strony statusu bezrobotnego, uzasadnia odmowę przyznania jej prawa do tego świadczenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania, podkreślił, że zgodnie art. 10 § 1 K.p.a., stronie przysługuje prawo udziału w postępowaniu z wyjątkiem sytuacji, określonej w art. 10 § 2 K.p.a., jednakże organ administracji obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1. W tym zakresie wskazał, że w aktach niniejszej sprawy brak jest takiej adnotacji. Ponadto stwierdził, że należy zgodzić się także z zarzutem, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji jest "lakoniczne", bowiem organ ten ograniczył się wyłącznie do opisania stanu faktycznego, pomijając całkowicie uzasadnienie prawne. Natomiast zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne, natomiast § 3 wskazuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że podstawa prawna decyzji, została wskazana w sposób niepełny, bowiem organ I instancji wymienił wyłącznie te przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które odnoszą się do statusu bezrobotnego, gdy tymczasem orzekał również w odniesieniu do prawa do stypendium. W skardze wniesionej od powyższej decyzji, Z. L. wniósł o jej uchylenie. Podniósł, że skierowanie na drugi kurs otrzymał w dniu 28 września 2011 r. – przed zatrudnieniem go, bez jego wiedzy, w firmie "A". Wskazał, że wyłudzenie świadczenia miałoby miejsce, gdyby nie uczęszczał na kurs lub go nie ukończył. Podkreślił, że nie tylko uczęszczał na kurs, ale zdał egzamin i uzyskał stosowne uprawnienia, a wobec tego nie zostały spełnione przesłanki nieuprawnionego pobrania świadczenia z PUP w S. Ponownie podniósł zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 4 marca 2014 r. skarżący podniósł, że wielokrotnie informował, iż zamierza ubiegać się o sprostowanie świadectwa pracy, co zakończy spór dotyczący pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej. Dodał, że ograniczenie wysokości należnego mu stypendium, stanie się wówczas bezprzedmiotowe. Do pisma dołączył kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...], według którego pozwana J. L. została zobowiązana do sprostowania świadectwa pracy wystawionego skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że organ I instancji przeprowadził postępowanie z naruszeniem zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym dotyczących szczególnego trybu postępowania administracyjnego, jakim jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W tym zakresie stwierdził, że organ zatrudnienia naruszył przepisy dotyczące tego postępowania, bowiem uchylił trzy własne decyzje dotychczasowe, a wydał cztery nowe orzeczenia, przy czym dwa z tych orzeczeń wykluczają się nawzajem. Wskazał, że organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...] r. Nr [...] o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 27.03.2012 r. i wydał jednocześnie dwa orzeczenia w tym przedmiocie: o utracie przez skarżącego statusu bezrobotnego z dniem 1.10.2011 r. oraz o umorzeniu postępowania w kwestii utraty przez niego statusu osoby bezrobotnej. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki zastosowania art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, według którego organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Przede wszystkim jednakże – organ odwoławczy uznał zasadność zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 K.p.a., zgodnie z którym stronie przysługuje prawo udziału w postępowaniu, z wyjątkiem sytuacji, określonej w art. 10 § 2 K.p.a. W tej kwestii podkreślił ponadto, że w razie zaistnienia wyjątkowej sytuacji, której dotyczy art. 10 § 2 K.p.a., organ administracji obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a. W tym zakresie wskazał, że w aktach niniejszej sprawy, brak jest takiej adnotacji. Ponadto organ odwoławczy uznał trafność zarzutu odwołania, że uzasadnienie decyzji organu I instancji, nie spełnia warunków określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem organ ten ograniczył się wyłącznie do przedstawienia stanu faktycznego, pomijając całkowicie uzasadnienie prawne. W wyniku kontroli zgodności z prawem decyzji organu odwoławczego, stwierdzić należało, że – powyższe oceny organu odwoławczego – mają pełne potwierdzenie zarówno w treści decyzji organu I instancji, jak i w aktach postępowania przeprowadzonego przez ten organ. W szczególności podkreślenia wymagało, że prawidłowe było uznanie przez organ odwoławczy, zasadności zarzutów odwołania dotyczących naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 107 K.p.a., przez organ I instancji. Z treści przedmiotowej decyzji wynika bowiem, że organ zatrudnienia – poza tym, że pominął całkowicie uzasadnienie prawne – nie przeprowadził również oceny zebranych w sprawie dowodów. Natomiast zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne, natomiast § 3 wskazuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wobec powyższego, stwierdzić należało, że w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania, w tym zwłaszcza art. 138 § 2 K.p.a., stanowiącego podstawę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ. W związku z tym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.