IV SA/Gl 578/04
WyrokWSA w Gliwicach2006-01-30
Skład orzekający: Zofia Borowicz, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Tadeusz Michalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która otrzymała pomoc pieniężną na usamodzielnienie, może być przyznana pomoc na zagospodarowanie w formie rzeczowej, jeśli proces usamodzielniania nie został formalnie zakończony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo otrzymanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz ukończenie 18 lat nie przesądza o zakończeniu procesu usamodzielniania. Kluczowe jest ustalenie, czy proces ten faktycznie trwa i czy istnieją przesłanki do przyznania pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej, co wymaga szczegółowego zbadania sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy. Organy administracji nie wyjaśniły tych kwestii w sposób należyty, naruszając przepisy k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący, wychowanek rodziny zastępczej, ubiegał się o przyznanie pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, uznając, że skarżący jest osobą usamodzielnioną, ponieważ otrzymał pomoc pieniężną na usamodzielnienie i ukończył 18 lat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, wskazując na indywidualny program usamodzielnienia z określoną datą usamodzielnienia oraz fakt współtworzenia nowej rodziny. Skarżący w skardze podtrzymał swoje stanowisko, zarzucając organom odmienną interpretację przepisów i brak ustosunkowania się do jego argumentów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Działu do spraw Rodzin z Dziećmi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.), Sędziowie WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, NSA Tadeusz Michalik, Protokolant starszy referent Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pomocy na zagospodarowanie dla wychowanka rodziny zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Działu do spraw Rodzin z Dziećmi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r. numer: [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K..
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Kierownika Działu ds. Rodzin z Dziećmi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. odmówiono P. K. przyznania pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej. Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ powołał art. 43 ust.1, art. 33p ust. 1 pkt 5, art. 35a ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tj. z 1998 r. Dz. U. Nr 68, poz. 414 ze zm.) oraz § 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 października 2001 r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie dla pełnoletnich osób z rodzin zastępczych oraz osób opuszczających niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych i domów pomocy społecznej, zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich i specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze (Dz. U. Nr 120, poz. 1293).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołując się na przeprowadzone postępowanie wyjaśniające stwierdził, że P. K. jest wychowankiem rodziny zastępczej. W [...]r. z OPS w C. rodzina zastępcza otrzymała pomoc pieniężną na usamodzielnienie się wnioskodawcy w wysokości [...] zł., a na podstawie ugody z dnia [...] r. pomoc na usamodzielnienie została nadpłacona o kwotę [...] zł. Organ podkreślił, że zgodnie z poprzednio obowiązującymi przepisami wychowankowi opuszczającemu rodzinę zastępczą przysługiwała powyższa pomoc dzięki której wychowanek mógł się usamodzielnić. Uwzględniając cele i zadania pomocy społecznej, przy ustalaniu czy zostały spełnione przesłanki do przyznania pomocy rzeczowej na zagospodarowanie jest w ocenie organu – ustalenie, czy wychowanek się jeszcze nie usamodzielnił. Organ wywiódł, iż w toku postępowania ustalono, że wnioskodawca 18 lat ukończył [...] r., a w [...] r. otrzymał z OPS C. pomoc na usamodzielnienie. Tym samym w rzeczywistości oznacza to, że wnioskodawca jest osobą usamodzielnioną. Ten fakt stanowił przyczynę z powodu której obecnie nie może być przyznana pomoc na zagospodarowanie w formie rzeczowej.
W odwołaniu od tej decyzji P. K. zarzucił, że z takim rozstrzygnięciem nie może się zgodzić. Wyjaśnił, iż w sytuacji identycznej jak on był jego starszy brat D. K oraz brat bliźniak D. K., którzy otrzymali pomoc pieniężną na usamodzielnienie, a obecnie także pomoc rzeczową. Zarzucił, że wszyscy byli członkami tej samej rodziny zastępczej, dlatego nie rozumie dlaczego w stosunku do jego osoby dokonano odmiennej interpretacji art. 33p ust. 1 ustawy z 29.11,1990 r. o pomocy społecznej. Przywołując treść w/w przepisu zarzucił, że przyznanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie, pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki nie wyklucza przyznania pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej. Wyjaśnił, że nie jest jeszcze osobą usamodzielnioną, gdyż nie ukończył 25 lat, kontynuuje naukę, zamieszkuje samotnie w nieogrzewanym, nieotynkowanym lokalu o pow. [...] m2, bez urządzeń kuchennych ani łazienki. Zarzucił, iż pomoc pieniężną na usamodzielnienie, którą otrzymał w [...] r. nie mógł przeznaczyć na zagospodarowanie mieszkania, gdyż zajmował wówczas inny lokal z braćmi i rodziną zastępczą. Nie miał wówczas własnego mieszkania, a ponadto nikt nie zobowiązywał go do rozliczania przeznaczenia otrzymanych kwot z tytułu pomocy pieniężnej na usamodzielnienie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że odwołujący się wynajmuje lokal przy ul. A, który remontuje i w którym jest zameldowany na stałe. Obecnie uczy się i otrzymuje pomoc na kontynuowanie nauki. Otrzymał pomoc pieniężną na usamodzielnienie się w związku z tym, że jest wychowankiem rodziny zastępczej, w wysokości i terminach wskazanych przez organ I instancji.
Następnie organ przywołał treść art. 2 i 3 oraz art. 72 ust. 1 i 2 i ust. 6 oraz art. 88 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593). Wskazał też, że pomoc osobom opuszczającym rodziny zastępcze przyznana jest na podstawie cyt. wyżej rozporządzenia MPiPS z dnia 9.10.2001 r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie... (Dz. U. Nr 120, poz. 1293). W ocenie organu odwoławczego oznacza to, że przyznanie pomocy rzeczowej nie zależy od uznania organu I instancji, lecz od spełnienia przez wnioskodawcę warunków wskazanych w w/w przepisach, a pomoc ta ma charakter prawa podmiotowego.
Kolegium wskazało, że podstawową przesłanką do przyznania pomocy na usamodzielnienie – zarówno pieniężnej jak i rzeczowej – jest ustalenie, czy wychowanek rodziny zastępczej bądź placówki jeszcze się nie usamodzielnił.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca faktycznie się już usamodzielnił. W indywidualnym programie usamodzielniania zaznaczono [...] r. jako datę usamodzielnienia. Pomoc na usamodzielnienie z OPS C. otrzymał już w [...] r.
Kolegium zauważyło, że indywidualny program usamodzielnienia winien zostać sporządzony przez opiekuna, wyznaczonego co najmniej na dwa miesiące przed opuszczeniem przez wychowanka rodziny zastępczej bądź placówki. Obowiązku tego w stosunku do odwołującego się nie dopełniono, a program stworzono dla osoby 21 letniej. W ocenie Kolegium w tych okolicznościach sprawy nie można uznać, że P. K. faktycznie został usamodzielniony w wyniku działań opartych o ten program.
W skardze P. K. domagał się zobowiązania organu do wszczęcia postępowania celem przyznania mu wnioskowanej pomocy. Zakwestionował trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia, które w jego ocenie narusza przepisy ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. Na uzasadnienie skargi przedstawił zarzuty i ich argumentację identyczną jak uprzednio w odwołaniu. Podkreślił, że także w stosunku do jego braci, którzy dawno ukończyli 18 lat nie został sporządzony indywidualny program usamodzielnienia, a mimo to otrzymali oni stosowną pomoc na zagospodarowanie.
Oznacza to, że te same przepisy prawa są odmiennie interpretowane w K., C. i B..
Zarzuty te zawarł w odwołaniu, a Kolegium się do nich nie ustosunkowało.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przedstawił stanowisko wyrażone uprzednio w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnioskując o oddalenie skargi.
Relacjonując szczegółowo treść zgromadzonych w sprawie dowodów i wydanych decyzji Kolegium stwierdziło, iż w procesie usamodzielnienia skarżącego wystąpiły nieprawidłowości w związku ze sporządzeniem programu usamodzielnienia dla osoby faktycznie usamodzielnionej. Istotnym jest jednak to, że P. K., co wynika z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora MOPS w K. z dnia [...] r. Nr [...], poprzez współtworzenie nowej rodziny z J. B. i H. B. faktycznie się usamodzielnili. Takie ustalenia wynikają z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w związku z jego wnioskiem o pomoc rzeczową z tytułu usamodzielnienia z dnia [...] r. Nie jest istotny fakt, że skarżący od [...] r. zamieszkuje samotnie i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.
Kolegium stwierdziło, iż fakt, że bracia skarżącego otrzymali tego rodzaju pomoc jest bez znaczenia, gdyż organ pomocy indywidualnie ocenia przesłanki przyznania wsparcia w każdej sprawie administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 163, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem wykonywania działań administracji publicznej do których należy również wydawanie indywidualnych aktów prawa, jakim jest zaskarżona decyzja. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych aktów badając, czy kwestionowany akt nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto sądy te badają czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością wydanego rozstrzygnięcia.
Z tym, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ocenia legalność decyzji również z urzędu.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. została wydana przez Zastępcę Dyrektora MOPS w K. decyzja Nr [...], którą odmówiono przyznania skarżącemu pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy w/w decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium, powołując się na treść art. 2a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, wskazało, że skarżący stanowi rodzinę wspólnie z narzeczoną J. B. oraz z jej matką H. B.. Zatem jako osoba współtworząca nową rodzinę nie mógł być uznany za osobę życiowo nieusamodzielnioną.
Wobec złożonego przez skarżącego w dniu [...] r. wniosku wydano decyzję w niniejszej sprawie. Wymagało więc w pierwszej kolejności rozważenia czy zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
W ocenie Sądu do takiej sytuacji nie doszło. Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 kpa następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym tej sprawy.
Stan faktyczny sprawy musi być natomiast brany pod uwagę w ocenie, czy ma miejsce tożsamość sprawy, lecz tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" pod red. B. Adamiak,
J. Borkowski, 3 wydanie, Wyd. C.H. Beck W-wa str. 665).
Przy wydaniu decyzji z dnia [...]r. Nr [...] w zakresie ustaleń faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przyjęto, że skarżący zamieszkiwał wspólnie z narzeczoną i jej matką. Natomiast podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w tym zakresie było przyjęcie, że skarżący zamieszkuje samotnie. W ocenie Sądu ten stan faktyczny ma charakter tzw. faktów prawotwórczych, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż o tożsamości sprawy w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 kpa nie można mówić.
Organ odwoławczy w zaskarżonym rozstrzygnięciu uwzględnił fakt, że z dniem 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Przyjął przy tym, że zgodnie z art. 150 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
Stosownie do art. 88 ust. 1 cyt. ustawy osoba, która osiągnęła pełnoletność w rodzinie zastępczej, zwana dalej "osobą usamodzielnianą" zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem przez pracę socjalną a także pomocą: 1) pieniężną na usamodzielnienie, 2) pieniężną na kontynuowanie nauki, 3) w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym, 4) w uzyskaniu zatrudnienia, 5) na zagospodarowanie – w formie rzeczowej.
Przy czym pomoc, o której mowa w ust. 1 przysługuje osobie usamodzielnianej w przypadku, gdy umieszczenie w rodzinie zastępczej nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu i osoba ta przebywała w rodzinie zastępczej co najmniej rok (art. 88 ust. 2 i 3 cyt. ustawy). Jednocześnie z treści art. 88 ust. 7 tej ustawy wynika, że warunkiem uzyskania pomocy, o której mowa w ust. 1 jest zobowiązanie się osoby usamodzielnionej do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji na mocy art. 159 ustawy z 12.03.2004 r. o pomocy społecznej obowiązywało jeszcze rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9.10.2001 r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie dla pełnoletnich osób z rodzin zastępczych oraz osób opuszczających niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych i domów pomocy społecznej, zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich i specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze (Dz. U. Nr 120, poz. 1293).
Uwzględniając powyższe regulacje organ odwoławczy zauważył, że podstawową przesłanką do przyznania pomocy na usamodzielnienie jest ustalenie, czy wychowanek rodziny zastępczej bądź placówki jeszcze się nie usamodzielnił.
Organ odwoławczy uznał, iż skarżący faktycznie się usamodzielnił bowiem w indywidualnym programie usamodzielnienia zaznaczono [...] r. jako datę usamodzielnienia. W ocenie organu data opuszczenia rodziny zastępczej stanowi o procesie usamodzielnienia. Nadto fakt, że skarżący otrzymał z OPS C. w [...] r. pomoc pieniężną na usamodzielnienie.
Otóż w ocenie Sądu stanowisko to, w kontekście obowiązujących uregulowań prawnych oraz zgromadzonego dotychczas w sprawie materiału dowodowego, trudno uznać za trafne.
Z faktu ukończenia przez skarżącego w dniu [...] r. 18 lat nie można wyprowadzać wniosku – jak to odnotowano w sporządzonym w dniu [...] r. indywidualnym programie usamodzielniania – iż z tym dniem P. K. się usamodzielnił chociażby z tego faktu, że sporządzono przedmiotowy program. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie definiują szczegółowo pojęcia: "osoba usamodzielniona". W art. 88 ust. 1 tej ustawy wskazano jedynie, że osoba, która osiągnęła pełnoletność w rodzinie zastępczej zwana jest dalej "osobą usamodzielnianą". Podobna regulacja zawarta jest w § 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Tytuł powołanego wyżej rozporządzenia wskazuje też, że przyznana forma pomocy na usamodzielnienie dotyczy osób pełnoletnich. Użyto bowiem w nim sformułowania: "... zagospodarowanie dla pełnoletnich osób z rodzin zastępczych...".
W ocenie Sądu oznacza to, że nie sam fakt uzyskania pełnoletności jest oznaką zakończenia procesu usamodzielniania.
Trudno też przyjąć, że skoro skarżący w [...] r. otrzymał pomoc pieniężną na usamodzielnienie, to w ten sposób zakończył się proces jego usamodzielniania. Wypłata przedmiotowej kwoty stanowiła konsekwencje zawartej w dniu [...] r. umowy o pomocy pieniężnej z rodziną zastępczą. Przewidywała ona jedynie pomoc pieniężną zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21.10.1990 r. w sprawie rodzin zastępczych. Była to pomoc dla osób usamodzielniających się jak stanowił § 21 powołanego ostatnio rozporządzenia. W ocenie Sądu nowelizacja ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej wprowadzona ustawą z dnia 29.12.1998 r. o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1126) a także dalsze jej nowelizacje poprzez wprowadzenie do ustawy od dnia 1 stycznia 2000 r. Rozdziału 1a (ustawa z dnia 18.02,2000 r. o zmianie ustawy ... Dz. U. z 2000 r. Nr 19, poz. 238) przy uwzględnieniu treści art. 55 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie mogą stanowić przeszkody do rozpoznania przedmiotowego wniosku, gdyż forma pomocy o jakiej stanowi art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. (podobnie jak w art. 33p ust. 1 pkt 5 ustawy
z 29 listopada 1990 r.) nie była w dacie zawarcia umowy w dniu [...] r. przewidziana. Trzeba też dodać, że w dacie ukończenia przez skarżącego 18 lat nie obowiązywało jeszcze rozporządzenie MPiPS z dnia 14.09.2000 r. w sprawie udzielania pomocy na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem osobom opuszczającym rodziny zastępcze (Dz. U. Nr 81, poz. 909), które wprowadziło instytucję programu usamodzielnienia. Zatem fakt, że przed uzyskaniem przez skarżącego pełnoletności nie sporządzono indywidualnego programu usamodzielnienia nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że P. K. faktycznie został usamodzielniony poza tym programem. Sporządzenie przedmiotowego programu w dniu [...] r. może właściwie wskazywać, że proces usamodzielniania w przypadku skarżącego nie został zakończony. Trudno też w okolicznościach sprawy z treści § [...] ugody zawartej w dniu [...] r. pomiędzy skarżącym, a Prezydentem Miasta C. wyprowadzać wniosek, że w ten sposób P. K. został faktycznie usamodzielniony. Treść § [...] i § [...] tej ugody wskazuje raczej, że w ten sposób zaspokojone zostały roszczenia skarżącego z tytułu umowy zawartej w dniu [...] r., a dotyczącej jedynie pomocy pieniężnej na usamodzielnianie. Pomoc na zagospodarowanie w formie rzeczowej jest odrębną formą pomocy, którą przewiduje ustawa o pomocy społecznej.
W tym stanie sprawy należało rozważyć, czy w przypadku skarżącego proces usamodzielniania zakończył się czy też trwa. W szczególności czy okoliczności sprawy dają podstawę do uznania, że w przypadku skarżącego występują przesłanki do przyznania pomocy na zagospodarowanie – w formie rzeczowej. Z treści § 15 ust. 3 cyt. rozporządzenia z dnia 9.10.2001 r. obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji wynika, iż w skład pomocy na zagospodarowanie mogą wchodzić:
1) materiały niezbędne do przeprowadzenia remontu i wyposażenia mieszkania,
2) niezbędne urządzenia domowe,
3) pomoc naukowa,
4) sprzęt rehabilitacyjny,
5) sprzęt, który może służyć do podjęcia zatrudnienia.
Zatem obowiązkiem organów orzekających było ustalenie czy w przypadku skarżącego proces usamodzielniania trwa i jeżeli tak czy wymaga on pomocy w zakresie objętym wnioskiem. W tej sytuacji należało ustalić szczegółowo sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową skarżącego.
Z akt sprawy wynika, że skarżący od [...] r. korzysta z pomocy na kontynuowanie nauki (karta [...] akt sąd.), co wskazywałoby, że proces usamodzielniania w przypadku skarżącego nie został zakończony. Jest to bardzo istotna okoliczność także z uwagi na treść art. 154 ust. 8 ustawy z 12 marca 2004 r., który stanowi, że do pomocy przyznanej na podstawie art. 33p ust. 1 stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu cel tego przepisu jest taki, by osoby, które przed 1 maja 2004 r. rozpoczęły proces usamodzielniania i otrzymują już decyzję administracyjną w tym zakresie, prowadzone były do zakończenia tego procesu według dotychczasowych unormowań (vide: S. Nitecki "Postępowanie w sprawach z zakresu pomocy społecznej" w "Pozycja SKO w postępowaniu administracyjnym" pod red. Cz. Martysz, A. Matan, Zakamycze 2005 r., str. 320). Tej okoliczności organ odwoławczy nie miał na uwadze. To jednocześnie oznaczałoby, że w niniejszej sprawie należałoby stosować regulacje z art. 33p ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r.
Natomiast tzw. sytuacja rodzinna, osobista, mieszkaniowa skarżącego wymagała wyjaśnienia w kontekście żądań zawartych we wniosku. Wbrew stanowisku wyrażonemu przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, fakt, iż skarżący od [...] r. zamieszkuje samotnie i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W modyfikacji Nr [...] indywidualnego programu usamodzielnienia z dnia [...] r. zobowiązano skarżącego do informowania pracownika socjalnego o każdej zmianie w sytuacji materialnej, zdrowotnej, rodzinnej i mieszkaniowej. W dniu [...] r. powyższy program uległ ponownej modyfikacji w zakresie zmiany sytuacji rodzinnej skarżącego. W oświadczeniu z dnia [...] r. skarżący wskazał, że od [...] r. przebywa w lokalu położonym przy ul. A. Jednocześnie w tym dniu skarżący złożył do organu I instancji wniosek o przyznanie pomocy rzeczowej na zagospodarowanie z tytułu usamodzielniania. Oznacza to, że skarżący poinformował właściwy organ o zmianie sytuacji osobistej. Zatem uwzględniając powyższe okoliczności organ winien był mieć na uwadze treść art. 43 ust. 2a ustawy z 29 listopada 1990 r., który to przepis stanowi podstawę do zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej w przypadku m.in. zmiany sytuacji osobistej strony.
Przedmiotowe postępowanie powinno być zatem prowadzone w kierunku zmiany decyzji z dnia [...] r. Nr [...].
W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 43 ust. 2a cyt. ustawy organ orzekający zobowiązany jest ustalić czy zmiana sytuacji osobistej skarżącego daje podstawę do przyjęcia, że proces usamodzielniania trwa i zostały spełnione przesłanki do przyznania pomocy o jakiej mowa w art. 33p ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Dla oceny tej sytuacji nie bez znaczenia jest bliższe wyjaśnienie przyczyn i okoliczności, które spowodowały, że skarżący nie zajmował lokalu mieszkalnego, położonego w K. przy ul. A, w którym jest zameldowany na stałe od dnia [...] r. (karta [...] akt adm.).
Przedstawione powyżej zagadnienia nie zostały należycie wyjaśnione przez organy orzekające, co zdaniem Sądu stanowi naruszenie uregulowań zawartych w art. 7, 77 § 1 kpa. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak dokładnych ustaleń w powyższym zakresie spowodować mógł nieuzasadnioną odmowę przyznania pomocy o jakiej mowa w art. 33p ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o w/w przepisy oraz art. 132 i 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Ponieważ zaskarżoną decyzją skarżący nie mógł nabyć praw i w zasadzie nie może być ona wykonywana dlatego Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia w oparciu o art. 152 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu.
Powołane przepisy
art. 43 ust.1art. 33p ust. 1 pkt 5art. 35a ust. 1 pkt 7 ustawyart. 33p ust. 1 ustawyart. 138 § 1 pkt 1 kpart. 2art. 72 ust. 1art. 88 ustawyart. 1 § 1 ustawyart. 145 § 1 ustawyart. 134 § 1 p.p.s.a.art. 2a ust. 1 pkt 1 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło