IV SA/Gl 58/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie: NSA Zofia Borowicz NSA Wiesław Morys Protokolant: referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy policji – zwolnienia ze służby uchyla zaskarżoną decyzję Komendant Miejski Policji w C. decyzją - Rozkazem Personalnym - Nr [...] z dnia [...] roku wydaną na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji (Dz. U. Nr 7 , poz. 58 z 2002 r.) zwolnił [...] R. P.ze służby w Policji z dniem [...] roku. W uzasadnieniu decyzji Komendant Miejski Policji w C. wskazał, że [...] R.P. od dnia [...] r. do [...] r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Podkreślił, iż w dniu [...] r. upłynął okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby w/wym. funkcjonariusza z powodu choroby, a co za tym idzie Komendant Miejski Policji w C. był uprawniony do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji po myśli przepisu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 roku o Policji. Odwołanie od tej decyzji złożył R. P. Wskazał, że nie zgadza się z treścią zaskarżonej decyzji i wyraził wolę powrotu do służby. Szeroko opisał kwestie dotyczące swojego wypadku z dnia [...] r. oraz przebieg leczenia. Podkreślił, że już w dniu [...] r. resortowa Poradnia [...] stwierdziła w swojej opinii, że z punktu widzenia zdrowia [...] nadaje się do dalszej służby w Policji. Podniósł, że jego pobyt na obserwacji [...] w okresie od [...] do [...] r. nie był związany z występowaniem "choroby", a był spowodowany jedynie skierowaniem go na tą obserwację przez organy resortu. Nadmienił, że bezpośrednio po zakończeniu wymienionej obserwacji w dniu [...] r. skontaktował się z Wojewódzką Komisja Lekarską, której to przedstawiciel nakazał mu się zgłosić przed Komisję w dniu [...] r. , gdyż w dniach [...] i [...] r. komisja nie orzekała ( w tych dniach przypadały sobota i niedziela). Podkreślił, że Wojewódzka Komisja Lekarska w dniu [...] r. poinformowała go, iż jest zdolny do służby w Policji z dniem zakończenia obserwacji tj. od dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że R. P. bez przerwy przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od [...] r. do dnia [...] r. Zdaniem organu odwoławczego w dniu [...] r. upłynął okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby przez w/wym. funkcjonariusza, a co za tym idzie w myśl przepisu art. 41 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji Komendant Miejski Policji w C. był uprawniony podjąć decyzję o zwolnieniu R. P. ze służby w Policji. Zaakcentował, że w myśl tego przepisu zwolnienie policjanta ze służby ma charakter fakultatywny i jedyną przy tym przesłanką, która warunkuje możliwość skorzystania z tej formy zwolnienia jest upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby policjanta. Organ odwoławczy podkreślił, że niepodważalny - jego zdaniem – jest fakt upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby policjanta, gdyż [...] R. P. przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] r. do dnia [...] r., a zatem upłynęło 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Zdaniem organu odwoławczego niesłuszne jest twierdzenie policjanta, że skoro przebywał na badaniach [...] w [...] w P. to nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, bowiem pobyt w Szpitalu [...] był spowodowany chorobą, a ponadto w aktach znajdują się zwolnienia lekarskie za cały okres pobytu w Szpitalu [...] w P., włącznie od [...] r. do [...] r. Podniesiono przy tym, że policjant o możliwości zwolnienia ze służby z upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby został poinformowany już w dniu [...] r. Zdaniem organu odwoławczego orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej przy MSWiA w K. z dnia [...] r. o zdolności do służby R. P. z dniem [...] roku pozostaje bez związku z rozstrzygnięciem organu I instancji, bowiem organ ten w dniu [...] roku nie wiedział o takim rozstrzygnięciu, a ponadto policjant nie pełnił służby od [...] r. do dnia [...] r., bowiem był w tym okresie na zwolnieniu lekarskim, co potwierdzają znajdujące się w aktach druki zwolnień lekarskich. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. P. podniósł ,że jego zwolnienie ze służby w Policji było niezasadne. Ponownie opisał przebieg swojej służby oraz przebiegu leczenia. Powtórzył w całości argumenty zawarte w odwołaniu. Podniósł, że nie zgadza się z twierdzeniami organów, że okres 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby upływał w dniu [...] r. (organ II instancji) , czy też w dniu [...] r. (organ I instancji), gdyż w istocie datą tą był dzień [...] r. i jedynie w przypadku, gdyby był nadal "chory" w dniu [...] r. to mógłby zostać zwolniony ze służby na mocy przepisu powoływanego przez organy orzekające. Podkreślił, że nie z jego winy nie mógł stanąć przed komisja lekarska w dniu [...] r., gdyż na ten dzień przypadała sobota, a komisja w tym dniu nie orzekała. Nadmienił, że zwolnienie policjanta w myśl przepisu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji może nastąpić jedynie wtedy, gdy był on "chory" przez okres 12 miesięcy, co winien był wykazać organ orzekający, a czego nie uczynił. Podkreślił , iż jego pobyt na obserwacji [...] nie był spowodowany "chorobą", a był jedynie konsekwencją skierowania do na tą obserwację przez organ resortu spraw wewnętrznych. Skarżący zaakcentował, że - jego zdaniem - przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie jest jednoznaczne z byciem chorym. Wskazał, że w jego przypadku pobyt w Szpitalu w P. nie był spowodowany chorobą , a badaniami, gdyż za pobyt w tej placówce otrzymał zwolnienie lekarskie o symbolu [...] - symbol ten zgodnie z ICD-10 Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych oznacza- "[...]", a zatem skoro okres pobytu w Szpitalu nie był spowodowany chorobą, to nie zaprzestał służby na 12 miesięcy z powodu choroby. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wskazał nadto, że nie zgadza się z twierdzeniem skarżącego, że w czasie pobytu na obserwacji [...] nie był osoba "chorą", gdyż w zwolnieniu lekarskim dotyczącym okresu pobytu na obserwacji [...] zaznaczono rubrykę "chory może chodzić". Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przepisem na podstawie którego zwolniono skarżącego R. P. ze służby w Policji jest art. 41 ust. 2 pkt. 7 ustawy 06 kwietnia 1990 r. o Policji. Stanowi on, iż policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. W pierwszym rzędzie należy odnieść się do podnoszonej przez skarżącego kwestii terminu w którym w przedmiotowym wypadku upływał rzeczony termin [...] miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Istotnie organ I instancji wskazywał tu na dzień [...] r., zaś organ odwoławczy na dzień [...] r. Skarżący zaś twierdził, iż datą końcową tego terminu jest dzień [...] r. W tej mierze wskazać należy co następuje. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują sposób obliczania terminów. Zawarcie tej regulacji w Kodeksie postępowania administracyjnego oznacza, że niedopuszczalne jest stosowanie innych sposobów obliczania terminów aniżeli wskazane w Kodeksie. Skoro zatem ustawa z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7 , poz. 58) nie zawiera odrębnego przepisu określającego sposób obliczania terminów, to koniecznym jawi się w tym przypadku posiłkowanie stosownymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Artykuł 57 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, należy przyznać rację skarżącemu. W myśl bowiem przywołanego przepisu prawa końcową datą okresu 12 miesięcznego, który zaczął swój bieg w dniu [...] r. jest dzień [...] r., a nie zaś [...] czy też [...] r. jak twierdziły to organy orzekające w sprawie. Prezentowane tu stanowisko znajduje oparcie w wielu orzeczeniach NSA (np. wyroku z dnia 06 lutego 2002 r., , sygn. akt II S.A. 3066/01). Na marginesie można wspomnieć, iż takie samo rozwiązanie kwestii obliczania terminów zawiera przepis art. 112 Kodeksu cywilnego. Z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 41 ust. 2 pkt. 7 ustawy 06 kwietnia 1990 r. o Policji wynika, iż jedyną przesłanką pozwalającą zwolnić policjanta ze służby jest upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu "choroby". Podkreślenia wymaga tu zatem okoliczność, iż ustawodawca nie posługuje się tu terminem formalnym "niezdolności do pracy (służby) z powodu choroby" , a jedynie konkretnym terminem "choroba". Przeto przed przejściem do dalszych rozważań należy ustalić znaczenie słowa którym posługuje się ustawodawca, słowa "choroba". Według Słownika języka polskiego (PWN) "choroba" to "proces patologiczny objawiający się zaburzeniem czynności organizmu". Odnosząc to do powyżej przywołanego przepisu stwierdzić należy, że aby zwolnić policjanta ze służby na podstawie tego przepisu konieczne jest ustalenie, że policjant był faktycznie "chory" na konkretną chorobę/choroby przez okres 12 miesięcy, a w rozpatrywanym przypadku, że był "chory"(chorował nadal) także w dniu [...] r., który to termin stanowi końcowa datę [...] miesięcznego okresu o którym mowa w cyt. przepisie prawa. Tymczasem zawarte w aktach administracyjnych materiały nie pozwalają na jednoznaczne przyjęcie, że istotnie skarżący był nadal "chory"(chorował) w dniu [...] r. Wprawdzie w aktach zalega zwolnienie lekarskie stwierdzające niezdolność do pracy skarżącego za okres od dnia [...] do [...]r. ([...] i [...] r. to sobota i niedziela, a więc dni kiedy nie urzędowała Komisja Lekarska, a dzień [...] r. to data stawienia się skarżącego przed komisją) , to jednak z orzeczenia tego nie wynika, że skarżący był w tym okresie osobą "chorą" (na jaką przypadłość chorował). Tym bardziej, że załączonego do akt sprawy orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej przy MSWiA w K. Nr [...] z dnia [...] r. wynika wprost, że skarżący jest "zdolny do służby w Policji z dniem [...] r tj. od dnia wypisania z pobytu szpitalnego". Powyższe orzeczenie może zatem skłaniać do konstatacji, że skoro określono zdolność skarżącego do służby na dzień [...] r. , to tym samym uznano, że jego stan zdrowia w tej dacie nie był stanem patologicznym (chorobowym), a zatem zwolnienie lekarskie za okres od dnia [...] do [...] r. nie było w istocie spowodowane patologicznym (chorobowym) stanem skarżącego. Ta okoliczność wbrew twierdzeniom organu odwoławczego nie jest bez znaczenia, a wręcz odwrotnie posiada kapitalne znaczenie dla oceny, czy skarżący w dniu [...] r. był "chory", czy też był zdolny do pełnienia służby, a w konsekwencji, czy można było przyjąć, że jego choroba trwała pełny okres 12 miesięcy, którego datą końcową był dzień [...] r. Oczywistą jest bowiem okoliczność, że dana osoba nie może w tej samej dacie być jednocześnie osobą chorą (niezdolną do pracy/służby z powodu choroby) i być jednocześnie osobą zdolną do wykonywania pracy/służby (zdrową). Te kwestie wymagają jednoznacznego wyjaśnienia przez organ odwoławczy. Organ ten winien zapoznać się z pełną dokumentacją lekarską dotyczącą skarżącego, a to celem ustalenia, czy skarżący w dniu [...] r. był osobą "chorą", czy też osobą "zdolną do służby". W razie niemożności samodzielnego rozstrzygnięcia - tej w istocie medycznej kwestii - organ winien zasięgnąć stosownej opinii lekarskiej. Zważając na zarzuty skarżącego koniecznym wydaje się zapoznanie przez organ także z opinią lekarską wydaną po pobycie skarżącego na obserwacji [...] w okresie do [...] r. (której obecnie brak w aktach administracyjnych sprawy) i ustalenie, czy okres zwolnienia lekarskiego tyczący przedmiotowej obserwacji był okresem w którym skarżący "chorował" (znajdował się w konkretnym patologicznym stanie chorobowym odpowiadającym pojęciu "choroba"), czy też to zwolnienie lekarskie potwierdza jedynie fakt wykonywania dodatkowych badań i obserwacji skarżącego w tym okresie, tym bardziej, że z wcześniejszego dokumentu, a to znajdującej się w aktach sprawy opinii Poradni [...] w K. z dnia [...] r. wynika wprost, że już w tej dacie stwierdzono, że skarżący "w pełni nadaje się do dalszej służby w Policji z punktu widzenia [...]" (pkt 6 rzeczonej opinii). Zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Pominięcie i nie dokonanie przez organ odwoławczy oceny wszystkich dowodów i okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Braki w tym zakresie winny być przez organ orzekający uzupełnione, zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji sprawa trafia ponownie do rozpatrzenia przez organ odwoławczy, który kierując się motywami podjętego wyroku winien wpierw uzupełnić materiał dowodowy, a następnie przeprowadzić prawidłową jego analizę , a następnie wydać należycie uzasadnione rozstrzygnięcie, nie zapominając przy tym o obowiązku wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a., a więc, aby przed wydaniem decyzji umożliwić skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.