IV SA/Gl 58/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.H. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, w kwocie [...] zł, A.H. - działająca przez adwokata M.F. - złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że osiąga niskie dochody z tytułu umów cywilnoprawnych, w kwocie ok. [...] zł miesięcznie i ma na utrzymaniu gospodarstwo domowe, a równocześnie nie ma możliwości spieniężenia składników majątku, które posiada. W tym miejscu strona podała, że gospodaruje samotnie i jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha - wartość [...] zł oraz dwóch samochodów - [...], rok produkcji 2011 - wartość [...] zł oraz [...], rok produkcji 2013 - wartość [...] zł. Następnie, to jest w dniu [...] skarżąca przedłożyła prawidłowo podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie powtórzyła przedstawioną wyżej argumentację, którą powołała we wcześniej złożonym formularzu. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku A.H. należy podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Należy zaakcentować, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.) i dlatego jego zastosowanie powinno sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8). Tymczasem nie budzi wątpliwości, że sytuacja taka nie ma w niniejszej sprawie miejsca. Trzeba zaakcentować, że instytucja prawa pomocy przewidziana została celem zapewnienia realizacji prawa do sądu osobom ubogim. Tymczasem trudno zgodzić się, aby wnioskodawczyni do osób takich się zaliczała. Jakkolwiek bowiem deklarowany przez nią dochód nie jest wysoki, to jednak dysponuje bardzo znacznym majątkiem, a mianowicie nieruchomością o wartości [...] zł oraz dwoma samochodami, w tym jednym dobrej klasy, o wartości [...] zł i drugim - zaliczanym do pojazdów luksusowych, o wartości [...] zł. Strona podnosiła wprawdzie, że "nie ma możliwości spieniężenia składników majątku w celu sfinansowania opłaty od skargi". Argumentacja taka nie mogła jednak odnieść skutku, skoro wyżej wymieniona - pomimo, iż jest w sprawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - nie poparła tego twierdzenia jakąkolwiek bliższą argumentacją, a w szczególności nie wywodziła, aby rzeczone składniki mienia zostały np. zajęte w toku postępowania egzekucyjnego ani też nie powołała się na żadne inne okoliczności, które mogłyby wskazywać, że jest ograniczona w rozporządzaniu tym majątkiem. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności, w tym stan posiadania strony, który wskazuje jednoznacznie na jej zamożność uznano, że nie wykazała ona w sposób dostatecznie przekonujący, aby uiszczenie pełnych kosztów związanych z niniejszym postępowaniem mogło zagrozić powstaniem uszczerbku w jej koniecznych potrzebach. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy