IV SA/Gl 580/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe, 2. ustanowić adwokata dla skarżącego. W treści skargi z dnia [...] J. H. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia [...] stronę wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. Skarżący złożył rzeczony formularz w dniu [...], potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację materialną i życiową oraz skrytykował pracę Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jest natomiast właścicielem mieszkania o powierzchni [...]. Miesięczny dochód skarżącego wykazany został w kwocie [...] stanowiącej wartość netto pobieranej przezeń [...]. Nadto wnioskujący powołał się na relatywnie znaczne koszty utrzymania oraz podkreślił, że obciąża go dług wekslowy w wysokości [...]. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję o odmowie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Cel i charakter tego świadczenia nie pozostawia przy tym wątpliwości, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta tu więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku J. H. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli po myśli art. 245 §2 cytowanej regulacji, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącego doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku i utrzymuje się z [...] w kwocie netto zaledwie [...]. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że uiszczenie kosztów związanych z udziałem w sprawie adwokata przekracza możliwości płatnicze wnioskodawcy. Nie jest on bowiem w stanie poczynić oszczędności na ten cel bez szkody dla swych elementarnych potrzeb bytowych. Dodatkowo godzi się odnotować, że podobna ocena sytuacji materialnej J. H. wyrażona została w postanowieniach tutejszego Sądu z dnia 2 lipca 2007 r. oraz z dnia 19 listopada 2007 r., wydanych odpowiednio w sprawach o sygn. akt IV SA/Gl 1149/06 oraz IV SA/Gl 511/07. Mając na uwadze powyższe, ustanowiono dla strony adwokata, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy. Na marginesie, ustosunkowując się do zawartego we wniosku żądania skarżącego, aby ustanowionym pełnomocnikiem był adwokat I. S. trzeba wyjaśnić, że jakkolwiek sąd administracyjny (tu referendarz sądowy działający na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a.) rozstrzyga o ustanowieniu dla strony adwokata, to jednak nie ma żadnego wpływu na to, która osoba zostanie wyznaczona jako ten pełnomocnik. Z treści art. 253 p.p.s.a. wynika bowiem jednoznacznie, że ustanowioną w ramach prawa pomocy osobę reprezentującą skarżącego w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, wyznacza właściwa korporacja prawnicza. Wobec powyższego, ewentualne żądania w omawianym zakresie skarżący może kierować wyłącznie do Okręgowej Rady Adwokackiej w K.