IV SA/Gl 580/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-01-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Adam Mikusiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony ustnie do protokołu, bez dołączenia urzędowego formularza, może zostać rozpoznany przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu zgodnie z przepisami PPSA i rozporządzenia wykonawczego. Złożenie wniosku ustnie do protokołu, bez dołączenia wymaganego formularza, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, nawet w przypadku osoby niepełnosprawnej, która nie może uchylić się od tego obowiązku.Stan faktyczny
Skarżący A. D. złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powołując się na swój stan zdrowia i niskie dochody. Sąd wezwał go do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący złożył wniosek ustnie do protokołu, ale nie przedłożył wymaganego formularza w wyznaczonym terminie. Następnie złożył sprzeciw wobec zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Wniosek A.D. o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, , po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: wniosek A.D. o przyznanie prawa pomocy pozostawić bez rozpoznania;
W skardze z dnia [...] A.D. zażądał ustanowienia pełnomocnika z urzędu wywodząc, iż jest osobą schorowaną, niewidomą i osiąga niskie dochody.
Następnie, to jest pismem z dnia [...] wystosowanym na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 8 lipca 2012 r. wezwano skarżącego o złożenie urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wyznaczając na dokonanie tej czynności termin siedmiu dni licząc od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Wspomniane wyżej wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 23 lipca 2012 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - karta nr 9 akt sprawy), a tym samym wyznaczony w jego treści siedmiodniowy termin upłynął z dniem 30 lipca 2012 r.
Następnie, to jest w dniu 27 lipca 2012 r. A.D. stawił się osobiście w tutejszym Sądzie i ponownie zażądał ustanowienia radcy prawnego z urzędu czyniąc to ustnie do protokołu. Podkreślił przy tym, iż uzyskuje niski dochód z tytułu renty wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym oraz podniósł, że obciążają go relatywnie znaczne koszty utrzymania i leczenia, jest osobą niepełnosprawną, niewidomą oraz niezdolną do samodzielnej egzystencji.
Równocześnie, w wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył urzędowego formularza "PPF" wobec czego referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 9 sierpnia 2012 r. pozostawił jego wniosek bez rozpoznania.
Wspomniane zarządzenie z dnia 9 sierpnia 2012 r. zostało przez A.D. zaskarżone sprzeciwem zgłoszonym w dniu [...], w którym dał on wyraz swojemu niezadowoleniu z nieprzyznania mu prawa pomocy podnosząc, że niniejsza sprawa dotyczy "zagrożenia jego życia i zdrowia".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 kwietnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Z treści art. 252 §2 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu, według wzoru, który ustalony został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).
Ponieważ zawarty w skardze wniosek nie spełniał tego wymogu, zarządzeniem z dnia 19 lipca 2012 r. skarżący został wezwany do usunięcia istniejącego w tym zakresie braku. W treści wezwania wnioskodawcy wyznaczono termin siedmiu dni prawidłowo pouczając go o rygorze pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W sprawie jest poza sporem, że w wyznaczonym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 30 lipca 2012 r., A.D. nie przedłożył formularza, o który został wezwany. Okoliczności sprawy uzasadniały zatem pozostawienie jego wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 252 §2 p.p.s.a.
Jakkolwiek przy tym Sąd miał na uwadze, że wyżej wymieniony jest osobą niewidomą, niepełnosprawną w stopniu znacznym, to jednak trzeba podkreślić, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje aby - nawet w takim przypadku - wnioskodawca był zwolniony z obowiązku złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", czy też aby mógł zastąpić ten formularz oświadczeniem złożonym ustnie do protokołu. Konkluzja taka wynika jednoznacznie z treści bezwzględnie obowiązujących norm, które wyrażone zostały w przywołanych art. 252 §2 i 257 p.p.s.a., i od których ustawa ta nie dopuszcza jakichkolwiek odstępstw.
Po drugie, należy zaakcentować, że wbrew twierdzeniom skarżącego, jego niepełnosprawność nie uniemożliwiała mu wykonania wezwania z dnia 19 lipca 2012 r. Nawet bowiem w sytuacji gdyby rzeczywiście nie był w stanie samodzielnie wypełnić i wysłać urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, mógł to z łatwością uczynić korzystając z pomocy kuratora dla osoby niepełnosprawnej, który został mu ustanowiony w osobie A.S. przez Sąd Rejonowy K. mocą postanowienia wydanego w dniu [...] (sygn. akt [...] - kopia stanowi kartę nr 70 akt administracyjnych). Jak jednak wynika z pisma tego kuratora z dnia [...] (karta nr 34 akt sprawy) wnioskodawca bez podania racjonalnych przyczyn oświadczył, iż "nie wyraża zgody na dalszy kontakt z kuratorem i nie życzy sobie jego pomocy". W tym stanie rzeczy nie sposób zgodzić się, aby brak złożenia formularza stanowił skutek przyczyn obiektywnych, których nie można było przezwyciężyć.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło