IV SA/Gl 583/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-06-29
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którego sprawa dotyczy zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Pomimo zwolnienia z kosztów sądowych z mocy prawa (art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), jego sytuacja materialna, obejmująca niski dochód i wysokie zobowiązania kredytowe, uzasadnia ustanowienie pełnomocnika, aby zapewnić mu możliwość obrony praw w skomplikowanej sprawie, bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżący R.P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zasiłku rodzinnego i dodatków. Wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i skomplikowany charakter sprawy. Skarżący przedstawił dane dotyczące dochodów, wydatków, posiadanych zasobów oraz zobowiązań kredytowych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.P. (P.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącego;
W treści skargi z dnia [...]r. R.P. zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną oraz podnosząc, iż jest to konieczne ze względu na skomplikowany, jego zdaniem, charakter sprawy.
Wobec faktu, iż omawiane żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, zarządzeniem z dnia [...]r. skarżącego wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru.
R.P. złożył rzeczony formularz w dniu [...]r., precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwiema małoletnimi córkami, posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz samochód osobowy. Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 Euro.
Miesięczny dochód przypadający na rodzinę strony zadeklarowany został w kwocie [...] zł, w skład której jego wynagrodzenie za pracę ([...]zł) oraz pobierane przez małżonkę: zasiłek rodzinny ([...]zł) i dodatek do tego zasiłku z tytułu sprawowania nad dzieckiem opieki w okresie korzystania z urlopu wychowawczego ([...]zł). Skarżący dodał, że spłaca dwa kredyty i dwie pożyczki, zaś suma miesięcznych rat z tego tytułu wynosi [...] zł.
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia danych wykazanych we wniosku (zarządzenie z dnia [...]r.) R.P. nadesłał zaświadczenie o wysokości pobieranego wynagrodzenia, decyzję o przyznaniu jego żonie świadczeń rodzinnych na dzieci, kopie dwóch umów kredytów z harmonogramami spłat oraz umowy o pożyczkę a także aneksu do umowy kredytu gotówkowego. Nadesłał również faktury VAT i potwierdzenia transakcji dokumentujące wysokość opłat związanych z zamieszkiwanym lokalem oraz dowód rejestracyjny, z którego wynika, że posiadany przezeń samochód osobowy to [...], rok produkcji 1997 r.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie trzeba wyjaśnić, że przedmiotem skargi R.P. jest decyzja wydana w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, czyli świadczeń stanowiących formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawca korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jego wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika godzi się podnieść, że w myśl zasady wyrażonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §3 tej regulacji, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Analiza wywodów zawartych we wniosku doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został w sprawie zachowany.
Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie nadesłane przezeń w toku postępowania dokumenty źródłowe potwierdzają, że osiąga wraz z małżonką miesięczny dochód wynoszący [...] zł. Zważywszy zatem wysokość kosztów obciążających to gospodarstwo domowe, w tym uwzględniwszy konieczność spłaty rat zaciągniętych kredytów i pożyczki, na kwotę ogółem ponad [...] zł uznano, że dochód ten nie umożliwia wygenerowania środków wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w koniecznych potrzebach życiowych czteroosobowej rodziny.
W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło