IV SA/Gl 585/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-01-27

Skład orzekający: Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze względu na trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca, wykazując trudną sytuację materialną i rodzinną potwierdzoną dokumentami, ma prawo do ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
S. M. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wnioskował o ustanowienie adwokata z urzędu z powodu trudnej sytuacji materialnej. Przedstawił dokumenty potwierdzające brak dochodów od sierpnia 2013 r., zadłużenia alimentacyjne, podatkowe i ZUS oraz koszty utrzymania dwóch nieruchomości. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego złożył sprzeciw wraz z dodatkowymi dokumentami potwierdzającymi trudną sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Ustanowić adwokata dla skarżącego S. M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego Pismem z dnia [...] kwietnia 2013r. S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013r. skarżący domagał się ustanowienia "obrońcy z urzędu" powołując się na trudną sytuację materialną. W dniu [...] września 2013r. skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym ponownie powołał się na trudną sytuację materialną stanowiącą następstwo zajęcia jego rachunku bankowego przez komornika w związku z prowadzoną egzekucją. Ponadto podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką oraz dwojgiem małoletnich dzieci oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Jedynym źródłem utrzymania jego rodziny była działalność gospodarcza, którą prowadził do końca lipca 2013r. Jednocześnie z wnioskiem skarżący przedłożył dokumenty źródłowe, (które zostały dołączone do akt innej sprawy z jego skargi o sygn. IV SA/GI 580/13) potwierdzające między innymi, że z dniem [...] 2013r. zawiesił działalność gospodarczą (wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), w okresie ostatnich siedmiu miesięcy prowadzenia tej działalności przyniosła ona: w lutym, kwietniu, maju i czerwcu - stratę, w kwotach odpowiednio 3.827,43 zł, 4.606,46 zł, 800,70 zł i 2.252,24 zł, a w styczniu, marcu i lipcu - dochód, w kwotach 1.974,33 zł, 3.710,15 zł i 1.876,04 zł (podatkowa księga przychodów i rozchodów). Przedłożył także dokumenty potwierdzające ciążące na nim zadłużenie alimentacyjne w wysokości 25.277,55 zł (stan na [...] października 2012r.), z tytułu składek ZUS, w kwocie 2.829,46 zł, oraz w ramach zaległości podatkowych, w wysokości 3.679,54 zł, jak również to, że toczy się wobec niego egzekucja, w wyniku której zajęty został jego rachunek bankowy (zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] 2013r. oraz tytuły wykonawcze z [...] i [...] 2013r.). Nadesłał także decyzję z dnia [...] r. na mocy której jego małżonka uzyskała prawo do pobierania zasiłków rodzinnych na dzieci, w kwocie 183 zł miesięcznie. Pismem z dnia [...] września 2013r. wezwano skarżącego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku, a w szczególności o podanie aktualnej orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media, a także wydatków na zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków i inne) oraz o udokumentowanie tych wydatków, a także o sprecyzowanie czy skarżącego obciążają zaległości w tym zakresie i ich udokumentowanie. Równocześnie zwrócono się do skarżącego o wskazanie, czy on bądź jego małżonka korzystają aktualnie ze świadczeń z zakresu szeroko rozumianej pomocy społecznej (poza świadczeniami rodzinnymi). W zakreślonym terminie S. M. nie udzielił na to wezwanie odpowiedzi, w związku z czym referendarz sądowy postanowieniem z dnia 18 listopada 2013r. orzekł o odmowie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że S. M. nie zobrazował w sposób dostatecznie wyczerpujący swojej sytuacji materialnej a zarazem nie rozwiał wątpliwości jakie budziło oświadczenie o jego stanie majątkowym i możliwościach płatniczych zwłaszcza w przypadku deklarowana braku dochodów od sierpnia 2013 r. Po wydaniu wskazanego wyżej postanowienia, to jest w dniu [...] grudnia 2013 r. do Sądu wpłynął plik dokumentów nadesłanych przez skarżącego. Między innymi były to kopie umów zawartych w kwietniu 2013 r. przez niego i jego małżonkę z instytucją kredytową, na mocy której zaciągnęli oni pożyczki, w kwotach odpowiednio 1 000 zł oraz 2 000 zł, wezwanie do zapłaty kwoty 480,91 zł tytułem pożyczki zaciągniętej w innej instytucji kredytowej oraz dokumenty potwierdzające koszty związane z utrzymaniem dwóch nieruchomości, to jest mieszkania w Z. przy ul. [...] (wystawione na nazwisko skarżącego, będącego jego najemcą) oraz lokalu w R., przy ul. [...] – stanowiącego jego aktualne miejsce zamieszkania (wystawione na inną osobę – O. S.). Skarżący nadesłał także wezwanie do zapłaty potwierdzające istnienie zaległości czynszowych w kwocie 3.177,42 zł oraz z tytułu opłat za energię elektryczną (w wysokości 1 784,03 zł) dotyczące pierwszego z wymienionych wyżej mieszkań. Następnie w dniu [...] grudnia 2013r. skarżący złożył sprzeciw na powyżej wskazane postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2013 r., w którym ponownie akcentował, że nie jest w stanie ponieść wydatków jakie wiążą się z opłaceniem pełnomocnika z wyboru ze względu na swoją trudną sytuację materialną. Powołał się na dokumenty, które przedłożył wraz ze sprzeciwem, mające potwierdzać ciążące na nim z wielu tytułów zadłużenie (najmu lokalu w Z., opłat za energie elektryczną, zaciągniętych pożyczek, w tym kolejnej umowy pożyczki w kwocie 3 000 zł zawartej w dniu [...] 2013r.), wysokość opłat za lokal mieszkalny w R. oraz zadłużenie z tego tytułu oraz paragony i dowody wpłat dokumentujące uiszczanie opłat związanych z lokalami w Z. i R. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2013r., wobec tego postanowienie to utraciło moc a sprawa została przejęta przez Sąd. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.J. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Natomiast w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie S. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W ocenie Sądu wniosek ten zasługuje na uwzględnienie z uwagi na trudną sytuację rodzinną i materialną skarżącego, co zostało potwierdzone stosownymi dokumentami. Z oświadczeń skarżącego i z dokumentów wynika, że nie uzyskuje on dochodu (od sierpnia 2013 r. prowadzona przez niego działalność gospodarcza została zwieszonana) nie posiada majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Ponadto skarżącego obciąża znaczne zadłużenie wobec licznych instytucji i podmiotów, w tym m.in. z tytułu składek ZUS, zaległości podatkowych oraz zaległości związanych z lokalem mieszkalnym w Z. (czynsz, opłaty za media). Mając na względzie zaprezentowane wyżej okoliczności Sąd uznał, że skarżący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że nie posiada wystarczających środków na sfinansowanie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Dlatego na mocy art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. ----------------------- 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło