IV SA/Gl 586/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-04-27

Skład orzekający: Edyta Żarkiewicz - Kunicka, Beata Kalaga - Gajewska, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, gdy strona wycofała wniosek o świadczenie, a następnie twierdziła, że wycofanie było wymuszone?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ wycofanie wniosku o świadczenie przez stronę, które zostało uznane za wymuszone, stworzyło nową sytuację prawną. W związku z tym konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości, co uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
G. W. złożyła wniosek o zasiłek celowy na zakup gazomierza. Jej mąż złożył wniosek w jej imieniu, jednak G. W. następnie zrezygnowała z żądania, twierdząc, że została do tego zmuszona. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że rezygnacja mogła być wymuszona i strona nadal jest zainteresowana świadczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę G. W. na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi G. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta C. umorzył postępowanie w sprawie wniosku G.W. o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu gazomierza ze względu na jej pisemną rezygnację z tego żądania. W odwołaniu od tej decyzji G.W. stwierdziła, iż powyższa rezygnacja została na niej wymuszona krzykiem i straszeniem niewypłacenia należnych jej pieniędzy. Jak pisze w odwołaniu, nie była świadoma podejmowanych działań ze względu na omdlenie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło powyższą decyzję organu I instancji oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż zgodnie z art. 102 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej świadczenia z pomocy społecznej mogą być udzielane także na wniosek innej aniżeli strona, osoby pod warunkiem jednak, iż strona wyrazi na to zgodę. Wniosek o udzielnie zasiłku celowego G.W. złożył jej mąż, jednakże oświadczeniem z dnia 13 października 2010 r. strona cofnęła ten wniosek i tym samym nie wyraziła zgody na prowadzenie postępowania w sprawie przedmiotowego świadczenia. Z treści odwołania można wnosić, iż zmieniła jednak zdanie w tej kwestii i oczekuje zaspokojenia wskazanej we wniosku potrzeby. Wobec powyższego, skoro strona akceptuje wniosek, sprawa powinna zostać merytorycznie rozpatrzona przez organ pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G.W. ponownie wskazuje na fakt, iż oświadczenie o rezygnacji z ubiegania się o zasiłek zostało na niej wymuszone. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.), w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części. Jeśli zaś ustali istnienie przesłanek z art. 156 k.p.a., wówczas stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym, z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy, owa kontrola legalności przeprowadzana jest także z urzędu, gdyż sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Ponadto przepis art. 135 p.p.s.a. zezwala na zastosowanie przewidzianych nią środków również w odniesieniu do innych aktów i czynności w postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeśli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Dokonując oceny zapadłych w sprawie decyzji zgodnie z przywołanymi wyżej regułami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach doszedł do przekonania, iż nie naruszają one przepisów prawa materialnego i procesowego Podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 138 § 2 w związku z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. z 2009 r. , Dz.U. Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej: u.p.s.). W świetle art. 13 8 § 2 k.p.a., w wersji obowiązującej w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W myśl art. 102 ust. 1 u.p.s. świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. W przedmiotowej sprawie wniosek o udzielenie G.W. zasiłku celowego na pokrycie kosztów założenia gazomierza złożył w dniu 6 października 2010 r. jej mąż – J.W. Wniosek ten stanowił podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie. W dniu 13 października 2010 r. G.W., składając wyraźnie oświadczenie woli w tym względzie (k.-4), zrezygnowała z ubiegania się o to świadczenie. Przenosząc te ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy uznać trzeba, w ślad za stanowiskiem przyjętym przez organ I i II instancji, iż nie wyraziła ona, jako osoba zainteresowana, zgody na udzielenie świadczenia, czego następstwem było umorzenie postępowania pierwszoinstancyjnego ze względu na jego bezprzedmiotowość (art. 105 § 1 k.p.a.). W odwołaniu z dnia 10 listopada 2010 r. G.W. stwierdziła, iż jej rezygnacja ze świadczenia została wymuszona. W tym stanie rzeczy, co nie budzi wątpliwości, jest dalej zainteresowana świadczeniem, zaś jej wcześniejszą rezygnację należy uznać za nieaktualną . Cofnięcie rezygnacji, co traktować trzeba jako wyrażenie zgody na udzielenie świadczenia, tworzy zupełnie nową sytuację w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania skarżącej zasiłku celowego. Sprawa zasiłku powinna zostać załatwiona decyzją o charakterze merytorycznym, po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności, oznaczającej prawo strony do dwukrotnego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa niezależne organy administracji publicznej orzekające w pierwszej i drugiej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. było zmuszone do uchylenia decyzji umarzającej postępowanie, która to decyzja miała charakter wyłącznie procesowy, oraz do przekazania sprawy organowi I instancji do merytorycznego rozpoznania. W ocenie Sądu, działając na podstawie art. 13 8 § 2 k.p.a. organ odwoławczy był zatem zobowiązany do uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, bowiem rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżony akt nie narusza prawa i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło