IV SA/Gl 586/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-09-27
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?Ratio decidendi
Radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, obejmujący opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. oraz niezbędne i udokumentowane wydatki. Opłata ta jest ustalana w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej, z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy i nakładu pracy radcy prawnego. Do tak ustalonej opłaty dolicza się podatek od towarów i usług.Stan faktyczny
Skarżący K. B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Pełnomocnik skarżącego, radca prawny K. M., ustanowiony z urzędu, złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu K. M. kwotę 442,80 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: przyznać radcy prawnemu K. M. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa zł 80/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu;
Postanowieniem z dnia 1 października 2015 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w Katowicach wyznaczyła radcę prawnego K. M.
W dniu 27 stycznia 2016 r. wspomniana radca prawny nadała do Sądu pismo procesowe, w którym podtrzymała skargę oraz uzupełniła zarzuty odnośnie zaskarżonej decyzji popierając swoje stanowisko stosowną argumentacją. Równocześnie zażądała przyznania kosztów udzielonej pomocy prawnej oświadczając, że nie zostały one uiszczone. Następnie, na rozprawie przeprowadzonej w dniu 18 lutego 2016 r. wniosła i wywiodła jak w skardze.
Wyrokiem z dnia 18 lutego 2016 r. Sąd oddalił skargę w niniejszej sprawie.
W dniu 18 maja 2016 r. pełnomocnik strony złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając temu orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Także w skardze kasacyjnej zażądała przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu składając oświadczenie, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018 r. (sygn. akt I OSK 1931/16) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Jak wynika z protokołu (karta nr 111 akt sprawy), na rozprawie przed tym Sądem nikt się nie stawił.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Artykuł 250 § 1 p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że chociaż problematyka objęta niniejszym postanowieniem podlega aktualnie regulacjom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715 ze zm.), to jednak uwzględniono fakt, iż w świetle § 22 tego rozporządzenia, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie (które nastąpiło z dniem 1 listopada 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W niniejszej sprawie zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego pierwszej instancji (czyli wydanie wyroku przez tutejszy Sąd), miało miejsce 18 lutego 2016 r., a więc nastąpiło pod rządami wcześniejszego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Stąd, rozpoznając niniejszy wniosek należało zastosować przepisy dotychczasowe, czyli ten akt wykonawczy.
Zgodnie zatem z treścią § 2 rzeczonego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie do § 4 ust. 1 tego aktu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 niniejszego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Mając na względzie treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnik strony przez pryzmat określonych w nich kryteriów, przyznano jej kwotę 442,80 zł, na którą składa się:
240 zł - wynagrodzenie za udział w postępowaniu pierwszej instancji, w wysokości ustalonej na podstawie § 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia, jako ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego aktu wykonawczego.
120 zł - wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej ustalone na podstawie § 4 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, w kwocie stanowiącej ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) - czyli odpowiadającej 50 % stawki maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego aktu.
Sumę powyższych opłat, wynoszącą 360 zł podwyższono - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 82,80 zł;
Mając na względzie wszystkie powołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło