IV SA/Gl 587/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata. Pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r. S. M. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, powołał się na trudną sytuację materialną stanowiącą następstwo zajęcia jego rachunku bankowego przez komornika w ramach prowadzonej egzekucji. Równocześnie zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i dwojgiem małoletnich dzieci oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro ani nieruchomości. Jedynym źródłem dochodu jego rodziny była przy tym działalność gospodarcza, którą prowadził do końca lipca 2013 r. Wraz z wnioskiem skarżący przedłożył dokumenty źródłowe (które zostały dołączone do akt innej sprawy z jego skargi o sygn. IV SA/Gl 580/13), potwierdzające między innymi, że z dniem 31 lipca 2013 r. zawiesił działalność gospodarczą (wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), w okresie ostatnich siedmiu miesięcy prowadzenia tej działalności przyniosła ona: w lutym, kwietniu, maju i czerwcu - stratę, w kwotach odpowiednio 3.827,43 zł, 4.606,46 zł, 800,70 zł i 2.252,24 zł, a w styczniu, marcu i lipcu - dochód, w kwotach 1.974,33 zł, 3.710,15 zł i 1.876,04 zł (podatkowa księga przychodów i rozchodów). Wnioskodawca przedłożył także dokumenty potwierdzające fakt, iż obciąża go zadłużenie alimentacyjne, w wysokości 25.277,55 zł, z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w kwocie 2.829,46 zł, oraz w ramach zaległości podatkowych, w wysokości 3.679,54 zł, jak również okoliczność, że toczy się wobec niego egzekucja, w wyniku której zajęto jego rachunek bankowy (zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...]oraz tytuły wykonawcze z dnia [...] i [...]). Nadesłał także decyzję administracyjną z dnia [...] na mocy której jego małżonka uzyskała prawo do pobierania zasiłków rodzinnych na dzieci, w kwocie 183 zł miesięcznie. Referendarz sądowy wezwał skarżącego o uzupełnienie danych, na które powołał się we wniosku, a w szczególności o podanie aktualnej orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media, to jest: energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz nieczystości, usługi telekomunikacyjne itd., a także wydatków na zakup żywności, środków czystości, leczenie, zakup leków i inne) oraz o udokumentowanie wydatków z tytułu czynszu i mediów, a także o sprecyzowanie, czy skarżącego obciążają w tym zakresie zaległości płatnicze. W wezwaniu tym zwrócono się także do wnioskodawcy o wyjaśnienie, czy on bądź jego małżonka korzystają aktualnie ze świadczeń z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej (poza świadczeniami rodzinnymi). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie S. M. nie udzielił na powyższe wezwanie odpowiedzi, w związku z czym referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r. odmówił przyznania mu prawa pomocy. W dniu 4 grudnia 2013 r. do Sądu wpłynął plik dokumentów nadesłanych przez skarżącego. W tym między innymi kopie umów zawartych w kwietniu 2013 r. przez niego i jego małżonkę z instytucją kredytową, na mocy których zaciągnęli oni pożyczki, w kwotach odpowiednio 1.000 zł oraz 2.000 zł, wezwanie do zapłaty kwoty 480,91 zł tytułem pożyczki zaciągniętej w innej instytucji kredytowej oraz dokumenty potwierdzające koszty związane z utrzymaniem dwóch nieruchomości, to jest mieszkania w Z. przy ul. [...] (wystawione na nazwisko skarżącego, będącego jego najemcą) oraz lokalu w R., przy ul. [...] - stanowiącego jego aktualne miejsce zamieszkania (wystawione na inną osobę – O. S.). Wnioskodawca nadesłał także wezwanie do zapłaty potwierdzające istnienie zaległości czynszowych (w kwocie 3.177,42 zł) oraz z tytułu opłat za energię elektryczną (w wysokości 1.784,03 zł) dotyczące pierwszego z wyżej wymienionych mieszkań. W dniu 16 grudnia 2013 r. S. M. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2013 r., ponownie akcentując, iż nie jest w stanie uiścić wydatków jakie wiążą się z opłaceniem pełnomocnika z wyboru. Podkreślił, że jego sytuacja materialna jest trudna powołując się na dokumenty, które przedkłada wraz ze sprzeciwem, a które potwierdzają obciążające go z wielu tytułów zadłużenie. Przedstawił między umowę pożyczki na kwotę 3.000 zł oraz paragony i dowody wpłaty dokumentujące uiszczenie opłat związanych z zamieszkiwanym lokalem w R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do niniejszego wniosku należy wskazać, iż zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przesłanką warunkującą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 P.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego i z przedłożonych przezeń w toku postępowania dokumentów źródłowych wynika bowiem, że nie uzyskuje on jakiegokolwiek dochodu (od sierpnia 2013 r. prowadzona przezeń działalność gospodarcza jest zawieszona) ani nie posiada żadnego majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Obciążony jest znacznym zadłużeniem wobec licznych instytucji i podmiotów, w tym w ramach zobowiązań publicznoprawnych, a także z tytułu należności związanych z lokalem mieszkalnym położonym w Z. (którego jest najemcą) jak i w zakresie zobowiązań zaciągniętych w instytucjach kredytowych, które udzieliły mu wysokooprocentowanych pożyczek. Trzeba wprawdzie odnotować, że istnieją pewne niejasności dotyczące sytuacji rodzinnej wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z jego oświadczeniami, prowadzi on gospodarstwo domowe z małżonką i dwojgiem małoletnich dzieci, podczas gdy wszystkie należności związane z mieszkaniem wskazanym przezeń jako adres zamieszkania regulowane są przez jeszcze inną osobę, o której w ogóle nie wspominał (O. S.). S. M. nie sprecyzował, czy osoba ta jest jego krewną, czy zamieszkuje w omawianym lokalu wraz z nim i jego rodziną ani też, czy wspólnie z nimi gospodaruje. Uznano jednak, że wątpliwości te nie są na tyle poważne, aby wskazywać na prawdopodobieństwo, iż sytuacja majątkowa umożliwia mu opłacenie adwokata z wyboru. Jakkolwiek na sytuację majątkową strony składa się nie tylko jej stan majątkowy, lecz także sytuacja dochodowa wszystkich wspólnie gospodarujących z nim osób, to jednak trudno zakładać, aby O. S. była osobą majętną, skoro także ona nie była w stanie regulować na bieżąco zobowiązań dotyczących wskazanego mieszkania, które na dzień 22 listopada 2013 r. obciążone było jednakże zadłużeniem czynszowym, w kwocie 1.638,50 zł. Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności uznano, że skarżący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że pokrycie kosztów, jakie mogą związać się z udziałem w sprawie adwokata, przekracza jego możliwości płatnicze. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.