IV SA/Gl 590/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-08-10

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać ustanowienie radcy prawnego z urzędu w postępowaniu przed WSA ze względu na brak środków finansowych i sytuację życiową?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego z urzędu, gdyż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co jest przesłanką z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Zwolnienie od kosztów sądowych przysługuje mu z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., dlatego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był bezprzedmiotowy.
Stan faktyczny
M.F. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego i wnioskował o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że nie posiada żadnych środków finansowych ani majątku, jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 444 zł miesięcznie i ponosi znaczne koszty leków. Mieszka samotnie na podstawie umowy dożywocia w domu syna.
Rozstrzygnięcie
Ustanowił radcę prawnego dla skarżącego M.F. na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego; W treści skargi datowanej na 6 sierpnia 2012 r. M.F. wniósł o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu powołując się na nieznajomość prawa. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia 19 lipca 2012 r., wyżej wymieniony złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego (w osobie adwokata lub radcy prawnego) lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie podał, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani majątku, gospodaruje samotnie, zamieszkuje na podstawie umowy dożywocia w budynku stanowiącym własność swego syna i utrzymuje się z zasiłku stałego otrzymywanego w ramach pomocy społecznej, w kwocie 444 zł miesięcznie. Dodał przy tym, że jest osobą niepełnosprawną i uskarża się na poważne schorzenia, co wiąże się z koniecznością zakupu leków za kwotę 300 zł miesięcznie. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi M.F. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku celowego będącego jednym ze świadczeń wymienionych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe trzeba wyjaśnić, że skarżący korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w konsekwencji, jego wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku wyżej wymienionego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy przywołać zasadę określoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że zachował on wymóg sformułowany w powyższym unormowaniu. Z jego oświadczeń wynika bowiem, iż nie posiada zasobów pieniężnych ani żadnego majątku. Równocześnie dokumenty dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy (w szczególności formularz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...]r., a także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]r.) potwierdzają, że jest on osobą przewlekle chorą, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zamieszkuje na zasadzie dożywocia w budynku należącym do swego syna, jednak nie prowadzi z nim (oraz jego rodziną) wspólnego gospodarstwa domowego, lecz gospodaruje samotnie, samodzielnie ponosząc relatywnie znaczne koszty zakupu leków oraz partycypując w opłatach za zużycie wody i energii elektrycznej. Jedynym źródłem dochodu są przy tym dla niego świadczenia z pomocy społecznej, a mianowicie zasiłek stały, w kwocie 444 zł oraz zasiłki celowe. Zważywszy zaprezentowane wyżej okoliczności należało przyjąć, iż wnioskujący wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że uiszczenie należności jakie mogą się wiązać z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru znacznie przekracza jego możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło