IV SA/Gl 590/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Burmistrz C. decyzją z dnia [...] nr [...] przyznał M.F. zasiłek celowy na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków w kwocie [...] zł jednorazowo. W uzasadnieniu wskazał, że rozpatrując wniosek zbadał sytuację wnioskodawcy i uznał, iż Ośrodek Pomocy Społecznej w C. nie jest w stanie pokryć w całości kosztów zakupu leków. Podniósł, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalił, iż M.F. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i jest osobą długotrwale chorą. Poza tym dochód strony w [...] tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku stanowił zasiłek stały w wysokości [...] zł. Organ również podkreślił, że strona regularnie korzysta z pomocy celowej na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych i w [...] otrzymała: [...] zł na pokrycie części kosztów leków (decyzja z dnia [...], nr [...]), [...] zł na zakup posiłku lub żywności (decyzja z dnia [...], nr [...]) oraz [...] zł na pokrycie części kosztów leków (decyzja z dnia [...], nr [...]). W konsekwencji, zdaniem organu w [...] M.F. dysponował łącznie kwotą [...] zł, natomiast poniósł wydatki w kwocie [...] zł, a tym samym pozostały mu środki finansowe w wysokości [...] zł. Dodatkowo organ wskazał, iż przyznając pomoc finansową wziął pod uwagę hierarchię zgłaszanych potrzeb, liczbę osób ubiegających się o pomoc oraz ilość posiadanych (ograniczonych) środków finansowych, które powodują, że Ośrodek Pomocy Społecznej nie może w pełni zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Natomiast z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że M.F. nie podejmuje żadnych działań we własnym zakresie ażeby zmienić swoją niekorzystną sytuację finansową, a jedynie opiera się na środkach uzyskanych z pomocy społecznej, składając co miesiąc kolejny wniosek o udzielenie pomocy. Od powyższej decyzji M.F. wniósł dnia [...] odwołanie, nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem. Strona oświadczyła, że pomoc jest zbyt niska i zażądała zmiany decyzji w postaci zwiększenia jej do kwoty [...] zł. Żądanie strona argumentowała tym, iż "przyznana pomoc nie pokrywa nawet 80 % przedstawionego operatu". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej podkreślił, że przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, co w konsekwencji oznacza, iż nawet przy spełnieniu przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek do jego otrzymania, nie każda osoba ubiegająca się o niego, musi go uzyskać. Zdaniem organu uznanie administracyjne wiąże się także z prawem do dokonania oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc, zgłoszonych przez nich potrzeb oraz ilość posiadanych środków finansowych. Kolegium podniosło następnie, że na podstawie wywiadu środowiskowego oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy ustalono, iż M.F. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka na piętrze budynku prywatnego należącego do jego syna. Jedynym źródłem jego utrzymania jest pomoc finansowa z Ośrodka Pomocy Społecznej w C. Natomiast jego trudna sytuacja wynika z ubóstwa, niepełnosprawności oraz długotrwałej choroby. Ostatecznie organ odwoławczy stwierdził, iż nie znajduje podstaw do uwzględnienia odwołania i podwyższenia stronie przyznanego zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. M.F. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, uzasadniając swoje żądanie faktem, iż "ośrodek pomocy społecznej przez swoje nieprzemyślane działania spowodował zagrożenie jego życia". Oświadczył również, że wywiązuje się z obowiązku współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej choćby poprzez wskazanie adresów przebywania jego byłej żony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę postulowało jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany wcześniej zajętego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom legalności, w kryteriach której odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.). Mianowicie – wbrew zarzutom proceduralnym zgłoszonym dopiero na rozprawie sądowej – postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób należyty, pozwalający na dokonanie ustaleń mających istotne znaczenie w sprawie. W szczególności przeprowadzony wywiad środowiskowy i pozostałe zebrane dowody dają wystarczający obraz sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, której zasadnicze elementy zostały przedstawione w decyzji I instancji. Natomiast odnośnie samego rozstrzygnięcia sprawy, to w orzecznictwie dotyczącym zasiłków celowych niemal zawsze podkreśla się uznaniowy charakter decyzji administracyjnych. Sądowa kontrola rozstrzygnięć wydanych w ramach takiego uznania jest ograniczona do badania, czy jego granice w danym przypadku nie zostały przekroczone. O ile stanowisku organu nie można przypisać cech dowolności, a więc gdy ma ono oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, jest umotywowane i logicznie poprawne, to właściwie podważenie go w postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne. Tymczasem argumenty wysunięte w omawianych decyzjach są racjonalne i zbieżne z treścią materiału sprawy. Organy uwzględniły zarówno okoliczności dotyczące osoby skarżącego, w tym jego potrzeby i warunki dochodowe, jak i cele i możliwości pomocy społecznej. Trafnie wskazał zwłaszcza organ I instancji, że mimo spełnienia kryterium dochodowego, wynoszącego wówczas 477 zł, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku skarżący dysponował sumą wyraźnie przekraczającą to kryterium, bo [...] zł, a więc posiadał środki finansowe, pozwalające mu na co najmniej partycypowanie w bieżących wydatkach, do których zaliczyć należy m. in. wydatki na zakup leków. Tym samym organ pomocy społecznej miał uzasadnione powody do przyznania zasiłku celowego nie pokrywającego w pełni kosztu zakupu leków, co słusznie umotywował też wysokością posiadanych środków i ilością podopiecznych wymagających wsparcia. Sam skarżący jest zresztą tym wsparciem długotrwale objęty, co wynika nie tylko z akt tej sprawy, ale i z postępowań sądowych toczonych z jego udziałem od dłuższego czasu. Udzielana mu pomoc społeczna dostosowywana jest zatem do aktualnej sytuacji. Mając powyższe względy na uwadze, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego i materialnego, z mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. u. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.