IV SA/Gl 591/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a oraz art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, Prezydent Miasta T. orzekł o utracie przez R.S. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...], w związku z odmową przyjęcia propozycji pracy bez uzasadnionej przyczyny. Organ wskazał jednocześnie, że odzyskanie statusu bezrobotnego może nastąpić po upływie 120 dni. W ustawowym terminie R.S. wniósł odwołanie, w którym domagał się anulowania powyższej decyzji jako nielogicznej, niespójnej i niezgodnej z faktami. Za nieprawdziwe uznał twierdzenie organu, że odmówił przyjęcia propozycji pracy bez uzasadnionej przyczyny. Wręcz przeciwnie, propozycję tą przyjął o czym świadczy pokwitowanie w dniu [...] odbioru skierowania, stawienie się w tym samym dniu u wyznaczonego pracodawcy oraz zwrot skierowania do PUP, na którym pracodawca zobowiązał się do jego zatrudnienia z dniem [...], czego później nie uczynił. Nadto dodał, że na polecenie działu pośrednictwa pracy, gdy po raz drugi nie doszło do skutku przedmiotowe zatrudnienie u tego samego pracodawcy, złożył na piśmie stosowne wyjaśnienie, które znajduje się w jego aktach osobowych. Zdaniem odwołującego winą za zaistniałą sytuację powinien być obarczony tylko i wyłącznie pracodawca, który nie dotrzymał zawartych na piśmie ustaleń. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołania R.S., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że R.S. w dniu [...] został zarejestrowany jako bezrobotny oraz prawidłowo pouczony o prawach i obowiązkach bezrobotnego, w tym o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego. W dniu [...] ww. otrzymał propozycję pracy w charakterze elektromontera instalacji elektrycznych w przedsiębiorstwie A w L., jednakże dniu [...] zrezygnował z przyjęcia proponowanego mu zatrudnienia, co uzasadnił niedotrzymaniem przez pracodawcę ustaleń w sprawie wysokości wynagrodzenia, które w okresie próbnym miało wynosić minimum [...] zł netto, podczas gdy w umowie o pracę z [...] wskazano jedynie [...] zł brutto. Dalej organ podał, że skarżący ukończył zawodowe liceum elektryczne, posiada wykształcenie średnie oraz zawód wyuczony elektromechanik urządzeń przemysłowych (zawód wykonywany elektryk-konserwator). Praca na rzecz pracodawcy miała być świadczona w L., a zatem w miejscu zamieszkania strony, a nadto miała być wykonywana w systemie jednozmianowym. Kandydaci mieli otrzymywać wynagrodzenie w wysokości co najmniej 1276 zł., odpowiadającej płacy równej minimalnemu wynagrodzeniu. Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że propozycja zatrudnienia przedstawiona stronie była pracą odpowiednią w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Odmowa przyjęcia tej pracy w ocenie organu nie była więc uzasadniona. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ zaznaczył, że w zgłoszeniu oferty pracy A, przyjętej [...] przez doradcę zawodowego w PUP w T., zawarta została informacja o wynagrodzeniu w wysokości 1276 zł brutto. Natomiast z umowy o pracę, którą otrzymał skarżący wynika, że oprócz wynagrodzenia zasadniczego przewidziana została również premia. Ponadto organ zauważył, że zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.06.1995 r. sygn. akt SA/Ka 991/95 praca "odpowiednia" w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (aktualnie ustawy o promocji zatrudnienia ...) nie oznacza pracy "dobrze płatnej". Jedynym wymogiem ustawowym jest aby wysokość wynagrodzenia była zgodna z przepisami obowiązującego prawa. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na opisaną wyżej decyzję R.S. nie zgodził się ze stanowiskiem organów, iż w sprawie miała miejsce odmowa przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy, skoro potwierdził przyjęcie propozycji pracy, którą otrzymał w dniu [...]. Zaznaczył, że tekst o odmowie przyjęcia propozycji pracy został dopisany w karcie rejestracyjnej w późniejszym terminie bez jego wiedzy (bez dat), o czym zawiadomił prokuraturę. Jako sprzeczną ze stanem faktycznym oraz istniejącymi dokumentami skarżący uznał przyjętą przez organ datę rezygnacji z proponowanego mu zatrudnienia, tj. [...], gdyż w podanym dniu żadnej propozycji pracy nie otrzymał, ani nie nastąpiły żadne inne okoliczności mogące mieć związek z możliwością podjęcia w tym dniu jakiegokolwiek zatrudnienia. Zdaniem skarżącego w jego zachowaniu nie było żadnej złej woli, zważywszy, że podjęcie pracy, choćby tylko na okres trzech dni, jakie brakowały mu do okresu zatrudnienia uprawniającego go do zasiłku, było w jego interesie. Tym bardziej, że wykonał na zlecenie pracodawcy wstępne badania lekarskie, które nie wykazały podstaw do niezatrudnienia go w uzgodnionym z pracodawcą terminie. Podniósł także, że wskutek jego niezatrudnienia, w dniu [...] wyraził akces do ubiegania się o środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz zapisał się na szkolenie w tym zakresie. Tym samym decyzja spowodowała nie dające się obliczyć ujemne dla niego skutki finansowe. O tej sprawie również powiadomił prokuraturę. Dodał, że w urzędzie pracy zarejestrowany jest praktycznie od [...] r. z krótkimi przerwami, podczas których samodzielnie znajdował i podejmował zatrudnienie nie otrzymując nigdy w tym względzie pomocy ze strony tegoż urzędu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się umowa o pracę z dnia [...] wystawiona przez pracodawcę, która, jak wynika z oświadczenia skarżącego z dnia [...], nie została przez niego podpisana. W sprawie zaszły więc przesłanki do utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] z powodu odmowy przyjęcia propozycji pracy, nie zaś z dniem [...] z powodu podjęcia zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, bądź czy decyzja wiąże się z negatywnymi dla niej skutkami. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzając w oparciu o powyższe uregulowania ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało prowadzić do konkluzji, iż zaskarżona decyzja nie podlegała wzruszeniu. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu zatrudnienia o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej z uwagi na nieuzasadnioną odmowę przyjęcia propozycji pracy. Zaskarżona decyzja zapadła na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia. Zgodnie z tym przepisem starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Przepis ten nie pozostawia organowi luzu decyzyjnego, co oznacza, że w przypadku wystąpienia okoliczności określonych w tym przepisie starosta ma obowiązek pozbawić osobę odmawiająca przyjęcia propozycji zatrudnienia statusu bezrobotnego na okres w nim wskazany. Przywołany wyżej przepis wymaga jednocześnie dodatkowego wyjaśnienia. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że osoba rejestrująca się w organie zatrudnienia deklaruje gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu (art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy). Brak tej gotowości stanowi bowiem przesłankę negatywną dla uzyskania statusu bezrobotnego. Osoba posiadająca taki status zobowiązana jest do stawiania się w tym organie w wyznaczonych terminach jak również do przyjmowania przedkładanych jej ofert pracy. Wymagana od bezrobotnego gotowość do przyjęcia pracy ma charakter bezwzględny, jedynie odstępstwa w tym zakresie mogą wynikać z faktu, że przedłożona oferta pracy nie będzie mogła być przez daną osobę przyjęta z uwagi, iż nie stanowi ona propozycji odpowiedniej pracy lub też ze względu na szczególną sytuację indywidualną bezrobotnego. Pojęcie odpowiedniej pracy reguluje art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia. Zgodnie ze wskazaną regulacją odpowiednią pracą jest zatrudnienie lub inna praca zarobkowa, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Podzielić należy stanowisko obydwu orzekających w sprawie organów, że zaproponowana skarżącemu praca była odpowiednia. Niewątpliwie, czego nie kwestionuje sam skarżący, określona w ofercie pracy propozycja zatrudnienia w firmie A w L. na stanowisku elektromonter instalacji elektrycznych była adekwatna do posiadanych przez niego kwalifikacji zawodowych, co wynika z akt administracyjnych. Jednocześnie nie było także kwestionowane, że praca miała być wykonywana w miejscowości, gdzie spełniony został wymóg czasu dojazdu do miejsca pracy. Również proponowane w ofercie pracy wynagrodzenie w wysokości 1276 zł odpowiadało obowiązującemu minimalnemu wynagrodzeniu w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Ponadto skarżący nie zgłosił przeciwwskazań zdrowotnych uniemożliwiających podjęcie tej pracy. Praca zaoferowana skarżącemu spełniała zatem ustawowe przesłanki odpowiedniego zatrudnienia. Przedmiotowa ustawa, nie stanowi natomiast, że propozycja pracy powinna być zgodna z oczekiwaniami zawodowymi i płacowymi osób bezrobotnych. W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, organy uznały, że propozycja zatrudnienia przedstawiona skarżącemu była pracą odpowiednią w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia, natomiast niskie wynagrodzenie nie stanowi uzasadnionej przyczyny odmowy jej przyjęcia. Konsekwencją odmowy przyjęcia odpowiedniej pracy jest natomiast pozbawienie statusu osoby bezrobotnej, o czym skarżący został prawidłowo pouczony (informacja dla osób rejestrujących się oraz informacja o prawach i obowiązkach osoby kierowanej do pracodawcy, opatrzone podpisem strony k - 2 i 8 akt adm.). Ustosunkowując się natomiast do zarzutów podniesionych przez skarżącego przyjdzie stwierdzić, że są one bezzasadne. Wbrew twierdzeniom skarżącego o przyjęciu propozycji pracy nie świadczy sam fakt przyjęcia skierowania do pracy u danego pracodawcy ale podjęcie zatrudnienia u tegoż pracodawcy, o ile zaoferowana bezrobotnemu praca była odpowiednia w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia. Z przedstawionej skarżącemu umowy o pracę z dnia [...] wynika natomiast, że umowa ta miała być zawarta na warunkach, które nie odbiegały od tych określonych w pisemnej ofercie pracy złożonej przez pracodawcę w Powiatowym Urzędzie Pracy w T., w tym co do wysokości wynagrodzenia. Natomiast okoliczność, iż pracodawca nie zatrudnił skarżącego w dacie widniejącej na skierowaniu, tj. w dniu [...] nie ma istotnego znaczenia zważywszy, że nie odmówił on zatrudnienia skarżącego, z którym zamierzał zawrzeć umowę o pracę od dnia [...], o czym skarżący zresztą powiadomił urząd pracy (k-10 akt adm.). Ponadto wskazać przyjdzie, że samo złożenie na piśmie wyjaśnień co do przyczyny odmowy podjęcia pracy nie stanowi podstawy do przyjęcia, że odmowa ta jest już z tego powodu uzasadniona. Należy wskazać, że art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi o obowiązku powiadomienia o uzasadnionej, a nie jakiejkolwiek przyczynie odmowy przyjęcia propozycji pracy. Z przepisu tego wynika zatem, że nie każdy podany przez bezrobotnego powód odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy może być uznany za uzasadnioną przyczynę. Pod pojęciem "uzasadnionej przyczyny", należy rozumieć szczególną, wyjątkową i obiektywnie występującą sytuację, która stanowi usprawiedliwienie dla odmowy podjęcia pracy. Do takich należy zaliczyć szczególną sytuację osobistą lub rodzinną bezrobotnego, która uniemożliwia podjęcie konkretnego zatrudnienia, bądź wystąpienie okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiają wykonywanie konkretnej pracy w proponowanych przez pracodawcę warunkach w związku z przeciwwskazaniami do jej wykonywania. Tymczasem w przypadku skarżącego taka sytuacja nie wystąpiła. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że warunki płacowe nie odpowiadały ustnym ustaleniom poczynionym z pracodawcą nie może stanowić uzasadnionej przyczyny odmowy podjęcia pracy. Podnieść należy, iż wynagrodzenie jest elementem ustawowej definicji pojęcia "odpowiedniej pracy" określonej w art. 2 ust. 1 pkt 16 cyt. ustawy, zgodnie z którą powinno być ono w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Wynagrodzenie określone przez pracodawcę w umowie o pracę, odpowiadało minimalnemu wynagrodzeniu w obowiązującej wówczas kwocie 1276 zł brutto. Ponadto wynagrodzenie to obejmowało również premię, nie ujętą w ofercie pracy złożonej w urzędzie pracy. W przypadku tego rodzaju umowy zawartej na okres próbny określenie wynagrodzenia na poziomie minimalnym w żadnym razie nie może być uznane za nieodpowiednie nawet w potocznym rozumieniu tego słowa. Odnosząc się natomiast do przyjętej przez organ daty utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej należy stwierdzić, że skoro skarżący o przyczynach nie podpisania umowy o pracę z pracodawcą, do którego został skierowany, powiadomił Powiatowy Urząd Pracy w T. w dniu [...] to organ zatrudnienia, uznając przyczynę tą za nieuzasadnioną, z tym dniem był uprawniony pozbawić skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Podsumowując, wobec stwierdzenia, że nie zachodzą w sprawie przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.