IV SA/Gl 591/18

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-07-13

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest stroną w sprawie dotyczącej nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli jej dochody wraz z małoletnią córką nie pozwalają na pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest stroną w sprawie dotyczącej nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli jej sytuacja materialna, uwzględniająca dochody i koszty utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego, nie pozwala na pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W przypadku spraw dotyczących świadczeń z funduszu alimentacyjnego, strona jest z mocy prawa zwolniona z kosztów sądowych, co czyni wniosek o zwolnienie z tych kosztów bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
Skarżąca B. B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach dotyczącą ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i zobowiązania do ich zwrotu. W trakcie postępowania skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia radcy prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić radcę prawnego dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i zobowiązania do ich zwrotu w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić radcę prawnego dla skarżącej; W treści skargi z dnia 10 maja 2018 r. B. B. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Następnie, odpowiadając na stosowne wezwanie, skarżąca nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie sprecyzowała, iż domaga się ustanowienia radcy prawnego, a nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskująca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnią córką, uskarża się na poważne problemy zdrowotne, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w wynajmowanym lokalu) i utrzymuje się wraz z córką z renty, w kwocie 687 zł, zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem (razem 317 zł), a także ze świadczenia wychowawczego, w wysokości 500 zł, ponosząc koszty z tytułu opłat stałych, w wysokości około 500 zł i przeznaczając resztę dochodów na żywność, środki czystości, leki i inne niezbędne wydatki. Do formularza strona dołączyła kopię umowy najmu zajmowanego mieszkania o powierzchni 38,02 m2, decyzję ZUS o przyznaniu renty, kopię decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego (265,55 zł), wyciągi ze swojego rachunku bankowego za okres od 1 do 25 czerwca 2018 r. oraz informację zarządcy określającą wysokość czynszu za mieszkanie (407,72 zł). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna rozstrzygająca w zakresie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej "p.p.s.a." i dlatego jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy, a jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 4 lipca 2018 r. - karta nr 32 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku B. B. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że skarżąca spełniła wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z jej oświadczeń wynika bowiem, iż nie posiada żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, z kolei nadesłane przez nią dokumenty źródłowe potwierdzają, że utrzymuje się wraz z małoletnią córką z renty, w kwocie netto zaledwie 687,20 zł, do czego dochodzą świadczenia o charakterze socjalnym, to jest zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem, świadczenie wychowawcze w ramach programu "Rodzina 500+" oraz dodatek mieszkaniowy. Zdaniem rozpoznającego wniosek, dochód ten, w kwocie ogółem nieco ponad 1.750 zł, jest niewątpliwie niski w odniesieniu do dwuosobowego gospodarstwa domowego i zważywszy deklarowane przez stronę koszty utrzymania, nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie radcy prawnego z wyboru, bez uszczerbku w koniecznych potrzebach jej i córki. Mając na względzie powyższe, postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło