IV SA/Gl 592/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a", art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o utracie przez M. Z. statusu osoby bezrobotnej z dniem 23 lutego 2015 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy traci status bezrobotnego bezrobotny, który nie stawi się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomi w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Odwołanie od tej decyzji do Wojewody [...] wniósł M. Z. pismem z dnia 11 marca 2015 r.. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, jak również podniósł, że w dniu 5 marca 2015 r. stawił się w organie zatrudnienia, a tam doręczono mu decyzję o skreśleniu z rejestru bezrobotnych. W motywach zaznaczył, iż luty 2015 r. był dla niego ciężkim miesiącem, gdyż zmarła jego matka, nadto w dniu, w którym miał stawić się w organie zatrudnienia zgłosił się na izbę przyjęć Szpitala Wojewódzkiego w T. z urazem głowy, a w karcie informacyjnej jest wzmianka o przeziębieniu. Zaznaczył, iż przeziębienie leczył we własnym zakresie i nie zgłaszał się do lekarza, a do organu zatrudnienia udał się jak tylko poczuł się lepiej. W jego ocenie niestawienie się w dniu 23 lutego 2015 r. jest usprawiedliwione kartą informacyjną z izby przyjęć, a nie poinformowanie w terminie 7 dni jest usprawiedliwione złym stanem zdrowia i samopoczucia w związku z infekcją grypy. Zatem jego uchybienie sprowadza się do nie przedstawienia zwolnienia lekarskiego za okres od 23 lutego 2015 r. do 4 marca 2015 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniósł się do sytuacji faktycznej występującej w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego jednym z podstawowych obowiązków bezrobotnego wynikającym z przepisów ustawy jest zgłaszanie się do właściwego organu zatrudnienia w wyznaczonym terminie. Następnie organ ten przywołał unormowania prawne regulujące skutki prawne nie stawienia się w wyznaczonym terminie, jak również nie wskazania w terminie 7 dni przyczyny uzasadniającej nie wywiązanie się z ciążącego obowiązku. Odnosząc się do akt administracyjnych organ odwoławczy podniósł, iż z karty rejestracyjnej bezrobotnego wynika jednoznacznie, że termin stawienia się w siedzibie organu zatrudnienia określony został na 23 lutego 2015 r., a strona potwierdziła to własnoręcznym podpisem w karcie rejestracji bezrobotnego, nadto została prawidłowo pouczona o ciążących na niej obowiązkach i o skutkach ewentualnego niestawiennictwa. Następnie organ odwoławczy dokonał analizy sytuacji faktycznej w jakiej znalazła się strona i zaakcentował, że powiadomienie organu zatrudnienia o sytuacji, która miała miejsce w dniu 23 lutego 2015 r. nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego w przepisach ustawy. W świetle poczynionych ustaleń organ wyższego stopnia doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe i zasługuje na utrzymanie w mocy, a argumenty podniesione w odwołaniu nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Podkreślono przy tym, że organ pierwszej instancji podejmował decyzję w warunkach związania a wynika to z postanowień przepisów stanowiących podstawę jej wydania. Dodatkowo organ odwoławczy zaznaczył, że strona nie jest w stanie wykazać choroby, żadnym dokumentem, gdyż jak sama podała z uwagi na zły stan zdrowia nie była u lekarza, natomiast sama wzmianka w karcie informacyjne ze Szpitala Wojewódzkiego w Tychach nie jest wystarczająca. W końcowej części uzasadnienia organ przybliżył unormowania prawne, które wyznaczają jej sytuację prawną powstałą w następstwie utraty statusu osoby bezrobotnej. Pismem z dnia 29 maja 2015 r. M. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję. W skardze tej wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W motywach skargi przybliżył przebieg wydarzeń, który miał miejsce w jego sprawie, a następnie odniósł się do unormowania odnoszącego się do braku możliwości przywrócenia terminu na usprawiedliwienie nieobecności w organie zatrudnienia. Dokonując wykładni tego unormowania stwierdził, że osoba nieprzytomna nie byłaby w stanie dopełnić ciążącego na niej obowiązku i zostałaby pozbawiona statusu osoby bezrobotnej, a takie unormowanie byłoby niekonstytucyjne. W jego ocenie pozbawienie statusu bezrobotnego osoby nieuchylającej się od związanych z tym podstawowych obowiązków, narusza konstytucyjny obowiązek równego wspierania bezrobotnych, w tym zapewnienia im na równi z innymi opieki medycznej. W jego ocenie pozbawienie osoby statusu bezrobotnej jest niewspółmierne do zawinienia, jak również jest pozbawione uzasadnionego celu, a służy jedynie poprawieniu statystyk. Zdaniem skarżącego należy przyjąć, że uchybienie 7-dniowego terminu nie stanowi samodzielnej przesłanki wykreślenia, a stanowi jedynie dyrektywę, by oczekiwać na usprawiedliwienie tylko przez 7 dni, następnie podjąć przewidziane przepisami prawa działania, jednakże usprawiedliwienie po upływie tego terminu byłoby skuteczne i powodowałoby ewentualne uchylenie decyzji w trybie art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego. W końcowej części skargi zakwestionował stwierdzenia Wojewody [...] o prawidłowym pouczeniu, ponieważ w jego ocenie nie można zakładać fikcji rzeczywistości skutecznego pouczenia raz na cały okres zarejestrowania, co miało miejsce 3, 5 roku wcześniej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r,, poz. 1647 ze zm.) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności przywołać należy stan prawny leżący u podstaw jej wydania. Stosownie do postanowień art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Zgodnie natomiast z treścią art. 33 ust. 4 pkt 4 powoływanej ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 120 dni od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Z treści przywołanych unormowań prawnych wynika, że obowiązkiem bezrobotnego zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy jest stawiać się na wezwanie tego organu w wyznaczonych przez niego terminach. Nie dopełnienie tego obowiązku obarczone zostało określonymi konsekwencjami, które sprowadzają się do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej na przewidziany okres czasu. Wprowadzenie przywołanych konsekwencji służyć ma zdyscyplinowaniu bezrobotnych i wymuszeniu na nich określonych zachowań, jednocześnie ustawodawca wprowadzając ten obowiązek przewidział, że mogą wystąpić sytuacje nieprzewidziane, uniemożliwiające bezrobotnemu jego wypełnienia. Takie podejście do omawianego zagadnienia przyczyniło się do tego, że ustawodawca wprowadził do przywołanego powyżej przepisu rozwiązanie polegające na tym, że bezrobotny, który był obowiązany stawić się w siedzibie organu zatrudnienia w określonym dniu, tego nie uczynił, obowiązany jest w ściśle określonym terminie czasu zgłosić organowi przyczynę i aby nie utracić posiadanego statusu osoby bezrobotnej winien jest wykazać, że spowodowane było to uzasadnioną przyczyną. Przyjęte unormowanie zakłada zatem, że podstawowym obowiązkiem bezrobotnego jest zgłaszanie się do organu zatrudnienia w wyznaczonym przez ten organ terminie. Na tym etapie można pominąć rozważania odnośnie celu niezbędności takiego zachowania bezrobotnego, ponieważ z punktu widzenia prowadzonej analizy zagadnienie to nie posiada żadnego znaczenia. Odstępstwem od przedstawionej zasady jest możliwość nie stawienia się w terminie wyznaczonym przez organ zatrudnienia. Przedmiotowe odstępstwo będzie możliwe jedynie wówczas, gdy zaistnieją określone w przepisach prawa okoliczności. W pierwszej kolejności bezrobotny, który nie stawił się w wyznaczonym terminie jest obowiązany, aby w ciągu 7 dni od dnia, w którym miał się zgłosić do organu zatrudnienia powiadomił organ o przyczynie naruszenia ciążącego na nim obowiązku. W tym miejscu przyjdzie dostrzec, że ustawodawca nie przewiduje konieczności osobistego stawiennictwa w organie zatrudnienia, lecz dopuszcza możliwość wykorzystania innych instrumentów przekazania stosownej informacji, w tym również drogą telefoniczną. Przewidziany przywołanym przepisem termin 7 dni, w którym należy dopełnić ciążący na bezrobotnym obowiązek jest terminem materialno-prawnym i jako taki nie podlega przywróceniu. Obok obowiązku przekazania informacji bezrobotny zobligowany jest wskazać przyczynę niestawiennictwa. Cytowany przepis przewiduje, że ma to być "uzasadniona przyczyna". Innymi słowy ustawodawca w tym przypadku wykorzystał pojęcie niedookreślone, co oznacza, że organ administracji w procesie podejmowania decyzji zobowiązany jest do nadania temu pojęciu określonego znaczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ostateczną treść tego terminu ustalać musi organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. Przyczyna taka musi poddawać się możliwości jej weryfikacji. Przede wszystkim jednak za uzasadnioną przyczynę może być uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się przez zainteresowanego w urzędzie pracy. W rachubę mogą więc wchodzić nagłe przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływy, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź itp. (zob. wyrok NSA z 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 422/09 Lex 588788). Przedstawiona powyżej analiza stanu normatywnego mającego zastosowanie w sprawie stanowi dobry punkt wyjścia dla oceny sytuacji w jakiej znalazł się skarżący. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący miał wyznaczony na dzień 23 lutego 2015 r. termin stawienia się w siedzibie organu zatrudnienia, jednakże w dniu tym nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i w siedzibie organu nie stawił się. Argumentacja skarżącego w tym zakresie sprowadza się do dwóch kwestii, a mianowicie, że we wskazanym dniu stawił się na Izbę Przyjęć Szpitala Wojewódzkiego w T. z urazem głowy, a w karcie informacyjnej z tego przyjęcia zamieszczono wzmiankę o leczeniu przez niego przeziębienia. Zdaniem skarżącego przedstawiony dokument i jego zawartość stanowią wystarczająca przesłankę usprawiedliwienia nie stawiennictwa w dniu 23 lutego 2015 r. i przywrócenia mu statusu bezrobotnego. Stanowisko skarżącego nie może być podzielone. Można się z nim zgodzić co do tego, że w dniu 23 lutego 2015 r. jego niestawiennictwo w organie zatrudnienia jest usprawiedliwione. Przyjdzie dostrzec, że zestawienie godzin wizyty na Izbie Przyjęć wskazuje, że miało to miejsce w godzinach przedpołudniowych. Okoliczność ta jest obiektywna i znajduje potwierdzenie w stosownym dokumencie i nie wzbudza żadnych kontrowersji. Odmiennie sytuacja przedstawia się z drugim wymogiem związanym z treścią art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, otóż bezrobotny obowiązany jest w terminie 7 dni usprawiedliwić swoją nieobecność. W rozpoznawanej sprawie skarżący podtrzymuje, że od 23 lutego 2015 r. chorował na grypę, jednakże poza wskazaną wzmianką o przeziębieniu nie dysponuje żadnym innym dokumentem pozwalającym mu wykazać, że chorował i choroba ta uniemożliwiała mu poinformowanie organu zatrudnienia o okoliczności mającej miejsce we wskazanym powyżej dniu 23 lutego 2015 r. W tym miejscu przyjdzie zaznaczyć, że skarżący trafnie zwraca uwagę na to, że osoba nieprzytomna nie jest w stanie dopełnić ciążącego na niej obowiązku poinformowania organu w terminie 7 dni o przyczynie niestawiennictwa w organie zatrudnienia, jednakże należy dostrzec, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazany termin 7 dni liczy się od dnia ustania przyczyny niemożliwości dopełnienia ciążącego na bezrobotnym obowiązku (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 29 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 958/14 Lex 1644100). Zatem osoba nieprzytomna po opuszczeniu szpitala będzie mogła w sposób skuteczny usprawiedliwić swoją nieobecność i zachować status bezrobotnego. W rozpoznawanej sprawie podzielić przyjdzie stanowisko organów administracji, które sprowadza się do tego, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że po 23 lutym 2015 r. nie był w stanie poinformować organu zatrudnienia o przyczynie niestawiennictwa. W organie zatrudnienia skarżący stawił się dopiero 5 marca 2015 r. a zatem 3 dni po upływie terminu, w którym winien poinformować organ zatrudnienia o przyczynie niestawiennictwa. Odwoływanie się przez skarżącego do wzmianki zamieszczonej w karcie informacyjnej z izby przyjęć nie uprawnia do uznania, że przez wskazany okres skarżący nie był w stanie dopełnić ciążącego na nim obowiązku poinformowania organu zatrudnienia. Nadto skarżący w swoich pismach przyznaje, że z powodu przeziębienia (grypy) nie był u lekarza i nie dysponuje żadnym dokumentem potwierdzającym okres niezdolności do dopełnienia ciążącego na nim obowiązku. W świetle powyższego przyjdzie podzielić stanowisko organów administracji publicznej wypowiadających się w sprawie, że skarżący nie usprawiedliwił swojej nieobecności w dniu 23 lutego 2015 r. w terminie przewidzianym w przepisach prawa. Podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP nie mogą być uwzględnione, ponieważ organy administracji w rozpoznawanej sprawie takiego naruszenia się nie dopuściły, a obowiązujące unormowania, a zwłaszcza przyjmowana ich interpretacja nie dają podstaw do kwestionowania ich konstytucyjności. Zgłaszane w skardze zarzuty co do prawidłowości pouczeń ze strony organów administracji, w ujęciu subiektywnym są zasadne, jednakże na tę problematykę należy spojrzeć od strony formalnej i w tym przypadku skarżący nie ma racji, ponieważ pod wszelkimi informacjami znajdują się jego podpisy, które pozwalają sądzić, że zapoznał się z treścią dokumentów i podpisał je w sposób świadomy. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż pouczenia te udzielone były 3,5 roku wcześniej nie może być uwzględniona, ponieważ obowiązujące unormowania nie zawierają regulacji nakazującej organowi powielenie pouczenia po upływie jakiegoś okresu czasu. Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym, które miałyby wpływ na wynik sprawy oraz nie narusza przepisów prawa materialnego to tym, samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi.