IV SA/Gl 593/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-02-17

Skład orzekający: Szczepan Prax, Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny powinien być przyznany od daty wskazanej w orzeczeniu (lub wyroku sądu powszechnego) ustalającym znaczny stopień niepełnosprawności, jeśli decyzja organu administracji została wydana po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu ograniczającego przyznanie świadczenia od daty wpływu wniosku?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, ponieważ sprawa została rozstrzygnięta po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07, który orzekł o niekonstytucyjności przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten ograniczał przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od daty wpływu wniosku, podczas gdy wyrok TK wskazuje, że świadczenie powinno być przyznane od daty powstania niepełnosprawności. Skutek prawny wyroku sądu powszechnego zaliczającego do znacznego stopnia niepełnosprawności jest identyczny jak w przypadku orzeczenia zespołu orzekającego, co oznacza, że rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego ma zastosowanie.
Stan faktyczny
Skarżąca K. G. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, dołączając orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskane wyrokiem sądu powszechnego. Organ I instancji przyznał zasiłek od daty wpływu wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, ale jednocześnie stwierdzając, że nie może samodzielnie dokonać wykładni przepisów. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się przyznania zasiłku od daty wskazanej w wyroku sądu powszechnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Referent Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2009 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. – B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję Skarżąca K. G. w dniu [...]r. złożyła wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku skarżąca dołączyła orzeczenie o ustalonym stopniu niepełnosprawności oraz prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w B.-B. z dnia [...]r., sygn. akt [...], na mocy którego skarżąca została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności od dnia [...] r. na okres 18 miesięcy. Organ orzekający I instancji decyzją z dnia [...]r. przyznał skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od [...]r. do [...]r. w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu swojej decyzji Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B.-B. wskazał, że z uwagi na to, iż skarżąca spełnia kryteria ustawy do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego orzekł jak w sentencji decyzji. Skarżąca w dniu [...]r. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. W odwołaniu tym skarżąca wskazała, iż wnosi o zmianę decyzji, poprzez przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...]r., a więc od chwili, od której przyjęto jej znaczny stopień niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B., jako organ II instancji wydało w dniu [...]r. decyzję, w której utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., w którym zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zasiłek pielęgnacyjny spełnia wówczas swój cel, gdy jest przyznany od daty powstania niepełnosprawności, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. nie może dokonać samodzielnie stosownej wykładni przepisów zgodnie z sugestią zawartą w wyroku Trybunału i orzec o prawie do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia wystąpienia niepełnosprawności, gdyż właściwymi do dokonywania stosownej wykładni przepisu niekonstytucyjnego są sądy administracyjne. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. skarżąca wniosła skargę. W skardze tej zaskarżyła decyzję w części dotyczącej początkowej daty przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od daty [...]r. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. wskazując, iż zgodnie z tym wyrokiem zasiłek pielęgnacyjny powinien być przyznany od daty wskazanej w orzeczeniu o znacznej niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. w odpowiedzi na skargę z dnia [...]r. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Mianowicie sprawa administracyjna została rozstrzygnięta po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07, w którym orzeczono o niekonstytucyjności przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim on stanowi, że w przypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. W niniejszej sprawie skarżąca znajduje się właśnie w takiej sytuacji z tą jedynie różnicą, że zaliczenie jej do znacznego stopnia niepełnosprawności nastąpiło ostatecznie wyrokiem sądu powszechnego. Nie oznacza to jednak, że do skarżącej nie odnosi się rozstrzygnięcie zawarte w wymienionym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Mianowicie ów wyrok sądowy został wydany w związku z odwołaniem skarżącej od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...]r. i zmienia to orzeczenie przez zaliczenie skarżącej do znacznego stopnia niepełnosprawności od [...]r. na okres 18 miesięcy. Skutek prawny wyroku zmieniającego orzeczenie jest identyczny jak w przypadku prawomocnego orzeczenia, co oznacza, że skutki powołanego wyroku Trybunału wprost rozciągają się na tego rodzaju przypadki. Dodatkowo jedynie można zauważyć, że również w innych sytuacjach, w których prawo do świadczenia rodzinnego jest uzależnione od niepełnosprawności według Trybunału Konstytucyjnego winno ono być przyznane od momentu wskazanego w decyzji (wyroku) ustalającej wystąpienie określonej niepełnosprawności, a zatem w stosunku do wszystkich tych przypadków art. 24 ust. 2 cyt. ustawy jest niezgodny z Konstytucją (por. wyrok tut. Sądu z dnia 29.01.2008 r., sygn. IV SA/Gl 231/07, dostępny w internecie). Obecnie w kierunku zgodnym ze stanowiskiem Trybunału dokonana została zmiana art. 24, obowiązująca od 2.01.2009 r. (Dz. U. Nr 223 z 2008 r., poz. 1456). Tak więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w pełni uzasadnione będzie przyznanie skarżącej przedmiotowego świadczenia od [...]r. Mając powyższe na uwadze z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło