IV SA/Gl 594/04
WyrokWSA w Gliwicach2006-01-12
Skład orzekający: Szczepan Prax, Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pracy w gospodarstwie rolnym może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres pracy w gospodarstwie rolnym nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, a tym samym do zasiłku przedemerytalnego. W związku z tym, skarżąca nie spełniała wymogów do przyznania świadczenia przedemerytalnego, a organy administracji prawidłowo odmówiły jego przyznania.Stan faktyczny
Skarżąca B. B. wniosła o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca nie spełnia wymogów dotyczących okresu zatrudnienia, w tym nie zaliczając okresu pracy w gospodarstwie rolnym. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że posiada wystarczający okres pracy. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez Wojewodę, skarżąca wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie NSA Adam Mikusiński, WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant referent Agnieszka Janecka, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę
Prezydent Miasta D. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 37k ust. 1, art. 37l, art. 6 pkt 15b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) art. 37j ust. 1 i art. 37k ust. 1 wyżej wymienionej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił przyznania B. B. świadczenia przedemerytalnego i zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że analiza dokumentów będących w posiadaniu organu, z uwzględnieniem dokumentów potwierdzających pracę w gospodarstwie rolnym wykazała, że skarżąca posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lata i [...] dni oraz okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat [...] miesięcy i [...] dni. Z tego powodu na dzień rejestracji i do dnia 12 stycznia 2002 r. skarżąca nie spełniała warunków do przyznania zasiłku przedemerytalnego ani świadczenia przedemerytalnego, jak również na dzień złożenia wniosku tj. [...] r. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Odwołanie od tej decyzji w imieniu skarżącej wniósł adwokat J. P.. W odwołaniu tym, zarzucił decyzji organu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa oraz sprzeczność ze stanem rzeczywistym. Zdaniem pełnomocnika skarżącej dysponuje ona wystarczającym okresem zatrudnienia do nabycia świadczeń przedemerytalnych.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 37k ust. 1 i art. 37l ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) art. 37j ust. 1 i art. 37k ust. 1 wyżej wymienionej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. art. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65 ze zm.) w związku z art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a w części poświęconej analizie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji podzielił stanowisko przez ten organ zajęte, a sprowadzające się do tego, ze B. B. nie spełnia warunków do otrzymania zarówno zasiłku przedemerytalnego jak i świadczenia przedemerytalnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w imieniu skarżącej wniósł jej pełnomocnik – adwokat J. P.. W skardze tej podniesione zostały analogiczne argumenty jak w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, a mianowicie zarzucono organom administracji błędnej interpretacji przepisów prawa. Zdaniem skarżącej dysponuje znacznie dłuższym okresem pracy niż wymagany przez ustawę okres 30 lat.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a tylko w takim przypadku Sąd zobowiązany jest uwzględnić wniesioną skargę.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ubieganie się przez skarżącą o przyznanie zasiłku należności przedemerytalnej czyli zasiłku przedemerytalnego bądź świadczenia przedemerytalnego.
W pierwszej kolejności przyjdzie zgodzić się z organem odwoławczym, że dla rozpatrzenia niniejszej sprawy zastosowanie mają przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ponieważ stosownie do postanowień art. 146 ustawy
z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji nadane zostało w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. zatem przed wejściem w życie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ponieważ ustawa ta weszła w życie z dniem 1 czerwca 2004 r.
Skarżąca wnioskiem z dnia [...] r. zwróciła się do organu pierwszej instancji o przyznanie zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W następstwie tego wniosku Prezydent Miasta D. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w zakresie ustalenia uprawnień do zasiłku przedemerytalnego według stanu na dzień [...] r. i w sprawie świadczenia przedemerytalnego na wskazany dzień jak również na dzień [...] r., a następnie decyzją z dnia [...] r. odmówił zmiany decyzji z dnia [...] r. W wyniku wniesionego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji oraz wcześniejsze postanowienie. Należy zauważyć, że decyzja ta nie podlega kontroli Sądu w ramach niniejszego postępowania, ponieważ postępowanie w zakresie wznowienia postępowania zostało zakończone, a wskazany powyżej wniosek z dnia [...] r. stał się podstawą uruchomienia postępowania zmierzającego do przyznania skarżącej zasiłku przedemerytalnego bądź świadczenia przedemerytalnego. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że skarżąca w dniu [...] r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. i mocą decyzji z tego dnia Nr [...] przyznany został jej zasiłek dla bezrobotnych, który pobierała do [...] r.
Istotą wniosku skarżącej jest ubieganie się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego bądź świadczenia przedemerytalnego. Należy zwrócić uwagę, że zasiłek przedemerytalny mocą ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793 ze zm.) został zlikwidowany z dniem 31 grudnia 2001 r. Jednakże mocą art. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65 ze zm.) przedłużony został termin skutecznego ubiegania się o ten zasiłek do 12 stycznia 2002 r., a mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt K 19/02 zmieniona została treść art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. Zatem zasadnie organy administracji rozpatrywały wniosek skarżącej w kontekście jej uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. Stosownie do postanowień art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Jak wynika z akt sprawy skarżąca legitymuje się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym [...] lata i [...] dni. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez organy administracji, jednakże zdaniem organów skarżąca nie dysponuje wymaganym okresem uprawniającym do zasiłku dla bezrobotnych. Jak wynika z przywołanej powyżej normy prawnej oraz przyjmowanej linii orzecznictwa sądów administracyjnych nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego wymaga wylegitymowania się okresem uprawniającym do emerytury i okresem uprawniającym do zasiłku dla bezrobotnych (wyrok NSA z 11 marca 2002 r. sygn. akt II SA 4075/01 Lex 83730). Jednakże okresy te nie są tożsame, ponieważ to które okresy są zaliczane do okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych określone zostało w art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz w ust. 2 ustawy
o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z przepisów tych wynika, że do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych nie zalicza się okresu pracy w gospodarstwie rolnym. Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, ponieważ skarżąca w wykazie okresów uprawniających do emerytury wykazuje również okres od [...] r. do [...] r. jako okres pracy w gospodarstwie rolnym ojca I. S., jednakże okres ten nie może być uznany za okres uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych. Zatem organy administracji prawidłowo przeprowadziły wykładnię obowiązujących przepisów prawa i w tym zakresie skarga nie znajduje podstaw.
Skarżąca ubiega się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Świadczenie to w okresie podejmowania zaskarżonej decyzji było jeszcze przyznawane przez organy zatrudnienia. W okresie od rejestracji skarżącej w dniu [...] r. do dnia złożenia wniosku stan prawny w tym zakresie ulegał zmianom. W dniu rejestracji skarżącej świadczenie przedemerytalne przysługiwało osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiadała okres uprawniający do emerytury; lub w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiadała okres uprawniający do emerytury; lub do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn; lub do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący, co najmniej 34 lat dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1 z 1995 r. ze zm.). Natomiast na dzień złożenia wniosku czyli [...] r. świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn; lub do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn; lub do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn; lub do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 ze zm.). Przyjdzie zauważyć, że skarżąca nie spełnia żadnego z wymogów do otrzymania świadczenia przedemerytalnego zarówno na dzień rejestracji jak i na dzień złożenia wniosku, tym samym organy administracji zasadnie odmówiły skarżącej przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem przepisów procedury administracyjnej nie wykazała by organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło