IV SA/Gl 6/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję i określa, iż nie może być ona wykonana. Decyzją Nr [...] z dnia [...], działając na podstawie art. 163 k.p.a. i art. 106 ust. 1 i 5 oraz art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64 poz. 593) Kierownik Dzielnicowego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. zmienił wydaną wcześniej swoją decyzję przyznająca M. R. zasiłek stały w części dotyczącej jego wysokości. W miejsce przyznanych uprzednio [...], przyznał kwotę [...]. Jednocześnie orzekł, iż kwota [...] przekazywana będzie bezpośrednio stronie, a kwota [...] przelewana będzie na konto Komornika Sądowego Rewiru I w Z. Jak wynikało z uzasadnienia wymienionego rozstrzygnięcia, zmiana decyzji nastąpiła z uwagi na zmianę wysokości dochodu M. R. spowodowaną przyznaniem mu od [...] do [...] dodatku mieszkaniowego. Przekazywanie natomiast części zasiłku stałego (60 %) na konto komornika wynikało z faktu posiadania przez M. R. zaległości alimentacyjnych. Od decyzji tej M. R. złożył odwołanie, w którym odmówił zgody na przekazywanie części jego zasiłku stałego na poczet zaległości alimentacyjnych. Wskazał, iż zaległe alimenty zostały umorzone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G., o czym organ został powiadomiony. Zakwestionował też zaliczenie przyznanego mu dodatku mieszkaniowego do dochodu wpływającego na wysokość zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, wydało w dniu [...] decyzję Nr [...] utrzymując w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a , zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Dokonując analizy stanu faktycznego Kolegium wskazało, iż począwszy od miesiąca [...] nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej strony, gdyż otrzymała on dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]. Przepis art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej nakazuje zmienić lub uchylić uprzednio wydaną decyzję w przypadku zmiany stanu faktycznego lub prawnego. Tak też organ I instancji był zobowiązany do skorygowania wysokości przyznanego odwołującemu zasiłku stałego zgodnie z regułami zawartymi w art. 37 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy. Zasiłek stały jest bowiem świadczeniem z pomocy społecznej przyznawanym w przypadku M. R., jako osoby samotnej, w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a jej rzeczywistym dochodem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło wątpliwości odwołującego , co do charakteru świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego, wyjaśniając, iż służy on pokrywaniu wydatków strony w zakresie utrzymania mieszkania, jest zatem jej dochodem. Organ odwoławczy zaprzeczył również twierdzeniom odwołującego , co do braku podstaw do potrącania mu z przyznanego zasiłku zasądzonych alimentów, powołując się na informację uzyskaną od Komornika Sądowego Rewiru I w Z. Z informacji tej wynikać miało, iż jedynie część zaległości alimentacyjnych, których adresatem był Fundusz Alimentacyjny została umorzona, a raty bieżące oraz zaległość na rzecz wierzyciela alimentacyjnego są nadal aktualne. W skardze wniesionej przez M. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. zakwestionował on działanie organu administracji polegające na zmniejszeniu mu wysokości przyznanego zasiłku stałego, a także zwrócił się do Sądu o zasądzenie na jego rzecz kwot dotychczas potraconych mu z przyznanego zasiłku stałego. Opisał szeroko swoja sytuację, zwracając uwagę, iż należy do osób niepełnosprawnych stopnia umiarkowanego, wymagając okresowej opieki osób trzecich. Jako osoba całkowicie niezdolna do pracy powinien otrzymywać zasiłek stały w wysokości [...], co zostało mu przyznane decyzją z dnia [...]. Powinien także otrzymywać wsparcie w postaci dodatku mieszkaniowego, który nie stanowi źródła jego dochodu lecz bezzwrotną pomoc Państwa. Jeżeli zatem organ pomniejsza mu należny zasiłek stały o kwotę przysługującego mu dodatku mieszkaniowego, zdaniem skarżącego mieszkanie opłaca on sam z przyznanego mu z pomocy społecznej wsparcia, a nie ze świadczeń określonych ustawą o dodatkach mieszkaniowych. Jest tym samym pozbawiony przysługującej mu pomocy ze strony Państwa. Na uzasadnienie swego stanowiska co do niezasadnego potrącania mu z zasiłku stałego zaległości alimentacyjnych, skarżący wskazał przepis art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, z którego odczytał, iż za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów pomniejszoną o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z tych więc względów uznał, iż alimenty, które zobowiązany był płacić nie stanowią jego dochodu lecz dochód jego dziecka, które nie mieszka z nim. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na regulację prawną zawartą w przepisach art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę podkreślono nadto, iż konieczność potrącania z zasiłku stałego kwot zaległych alimentów na rzecz córki skarżącego wynika z wcześniejszych zobowiązań strony i nie może skutkować przyznaniem zasiłku stałego w kwocie wyższej niż różnica miedzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej p.p.s.a. Do kompetencji sądów administracyjnych nie należy natomiast rozstrzyganie o prawach i obowiązkach stron, tym bardziej nie są one uprawnione do zasądzania roszczeń pieniężnych, tak jak domagał się w skardze M. R. Jednakże, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.) Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przeprowadzona zatem ex officio pozwoliła na stwierdzenie naruszenia obowiązujących przepisów prawa , co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym uwzględniona została skarga złożona przez M. R. Mając na względzie, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji był zasiłek stały, określony w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( DZ. U. Nr 64 poz. 593 ), definicje legalne zawarte w tym akcie prawnym powinny służyć przy ustalaniu wszystkich aspektów sprawy związanych z prawem do tego świadczenia. Tak też organ winien był ustalić wysokość dochódu skarżącego, biorąc pod uwagę zapis znajdujący się w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten zawiera bowiem definicję pojęcia "dochód" ustanowionego dla potrzeb tego aktu prawnego. Zgodnie z przywołaną normą prawną za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jest bezsporne, iż w pojęciu alimentów świadczonych na rzecz innych osób mieszczą się wyłącznie te kwoty, które odpowiadają bieżącym ratom. Zaległości alimentacyjne nie są natomiast świadczeniem, które może wpływać na wysokość dochodu osoby uprawnionej do świadczeń z pomocy społecznej, Z informacji otrzymanej od Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w Z. odnoszącej się do sprawy [...] ( k. 15 akt administracyjnych) wynikało, iż egzekucji komorniczej podlegają raty bieżące alimentów i zaległości alimentacyjne. Taki stan faktyczny potwierdza Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując, że "wysokość raty bieżącej oraz zaległości są nadal aktualne". Jak z powyższej przytoczonej regulacji prawnej wynika, w przypadku istnienia po stronie skarżącego bieżącego zobowiązania alimentacyjnego, wysokość tych świadczeń powinna zostać odliczona od ustalonego przez organ dochodu. Jednakże w przeciwieństwie do słusznego ustalenia wysokości dochodu skarżącego w postaci dodatku mieszkaniowego, brak jest w sprawie ustaleń idących w kierunku określenia kwoty bieżących należności alimentacyjnych i ich wpływu na wysokość dochodu skarżącego, a w konsekwencji na wysokość przyznanego mu zasiłku stałego. Zachodzi więc konieczność powtórnego rozpoznania sprawy przy właściwym wykonaniu obowiązków nałożonych na organu administracji z mocy przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a mających także zastosowanie w sprawach rozstrzyganych na gruncie ustawy o pomocy społecznej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za konieczne , na mocy art. 145 § 1 pkt lit.c p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 p.p.s.a.