IV SA/Gl 6/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły A w C. z dnia [...] r. w przedmiocie zmiany organizacji studiów 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3) zasądza od Rektora [...] w C. na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych (słownie: dwieście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]r. Dziekan Wydziału Grafiki i Informatyki [...] Wyższej Szkoły A w C. wyznaczył studentom trzeciego semestru studiów stacjonarnych na kierunku Grafika, indywidualną organizację studiów od semestru zimowego roku akademickiego 2013/2014. Jako podstawę prawną wskazał § 9 ust. 4 Regulaminu studiów [...] Wyższej Szkoły A w C. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca D.B. podniosła, że § 9 ust. 4 Regulaminu studiów [...] Wyższej Szkoły A, dotyczy możliwości zawarcia umowy o indywidualną organizację studiów, na wniosek studenta, na określonych warunkach, zatwierdzonych przez dziekana. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., Rektor [...] Wyższej Szkoły A, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z § 40 ust. 8 Statutu [...] Wyższej Szkoły A w C., student może studiować według indywidualnego planu studiów i programu nauczania na zasadach określonych przez Dziekana Wydziału. Dodał, że Statut w tej kwestii nie zawiera żadnych innych warunków w zakresie organizacji studiów, w szczególności nie wymaga zgody studenta na zorganizowanie studiów według indywidualnego planu studiów i programu nauczania. Podniósł, że na podstawie art. 160 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta, określa Regulamin studiów. W tym zakresie wskazał, że zgodnie z § 1 pkt 12 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 lipca 2011 roku w sprawie warunków jakim muszą odpowiadać postanowienia Regulaminu studiów w uczelniach (Dz. U. nr 160 poz. 958), uchwalony został Regulamin studiów [...] Wyższej Szkoły A w C., który także określa prawo Dziekana Wydziału do podjęcia decyzji w zakresie ustalenia studiowania przez studenta według indywidualnego planu studiów i programu nauczania. Podkreślił, że godnie z § 9 ust. 1 Regulaminu studiów [...] Wyższej Szkoły A w C., indywidualna organizacja studiów polega na realizowaniu obowiązującego planu i programu studiów według specjalnego harmonogramu, zatwierdzonego przez Dziekana. Możliwość studiowania w tym trybie może nastąpić w każdym ważnym przypadku uznanym przez Dziekana. Decyzja w tym wypadku także należy do kompetencji Dziekana, który w uzasadnionych wypadkach może wyznaczyć indywidualny tryb zaliczania zajęć i zdawania egzaminów. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie, ważną przyczyną podjętej decyzji jest zmniejszenie się liczby studentów na kierunku Grafika, do liczby dwóch osób, które spowodowało brak możliwości organizacyjnych, dotyczących prowadzenia zajęć dla studentów w dotychczasowej formie. Organ podkreślił, że o konieczności podjęcia takiej decyzji, studenci byli wielokrotnie informowani, w tym także o istniejących możliwościach zmiany trybu i organizacji studiowania, a także o prawie przeniesienia się na inną uczelnię. Dodał, że wobec braku jakiegokolwiek działania ze strony studentów, po zasięgnięciu opinii Senatu Uczelni, Dziekan podjął przedmiotową decyzję. Organ odwoławczy podniósł, że decyzja w zakresie zmiany organizacji studiów, nie pozbawia studenta, prawa do studiowania w dotychczasowym zakresie, w trybie stacjonarnym, gdyż zmianie uległa jedynie organizacja studiów, która opiera się na przedstawionym studentowi planie studiów i programie nauczania - co do ilości i jakości zajęć - tożsamym z tym, który obowiązywałby w przypadku studiowania w dotychczasowym trybie. Dodał, że plan ten może być zmieniony w zakresie dostosowanym do warunków i potrzeb studenta, z uwzględnieniem organizacji zajęć na innych kierunkach oraz dostępnością wykładowców. W podsumowaniu stwierdził, że podjęta decyzja nie narusza przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ani też statutu [...] Wyższej Szkoły A w C. lub innych obowiązujących przepisów. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, D.B. zarzuciła, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 40 ust. 8 Statutu [...] Wyższej Szkoły A w C. oraz § 9 Regulaminu studiów [...] Wyższej Szkoły A, wydanego z mocy art. 160 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Wskazała, że na podstawie tych przepisów organ przyjął, że [...] Wyższa Szkoła A jest uprawniona do skierowania studenta na indywidualną organizację studiów, bez wniosku i zgody studenta. Ponadto podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w związku z art. 107 § 1 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz art. 9 K.p.a. poprzez zaniechanie informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, a także art. 10 K.p.a. poprzez niezapewnienie jej możliwości udziału w postępowaniu. W związku z powyższymi zarzutami, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Rektora [...] Wyższej Szkoły A utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, dotyczącą zmiany trybu studiów na kierunku Grafika. Ponadto wskazała, że wydanie decyzji organów obydwu instancji, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach, a wobec tego są one nieważne w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W uzasadnieniu skargi podniosła, że 2 października 2012 r. zawarła ze [...] Wyższą Szkołą A w C. umowę o świadczenie usług edukacyjnych nr [...]. Na podstawie § 1 ust. 1 umowy, kształcenie na kierunku Grafika miało odbywać się w trybie stacjonarnym zgodnie z programem nauczania, a wszelkie zmiany umowy wymagały formy pisemnej pod rygorem nieważności ( § 7 ust. 4 umowy ). Wskazała, że w czerwcu 2013 r. uczelnia poinformowała studentów jej roku, o likwidacji kierunku na ich roku studiów i nie przedstawiła żadnego pisemnego stanowiska ani propozycji kontynuowania nauki w innej placówce. Dodała, że zostały podjęte starania zmierzające do skłonienia studentów do złożenia wniosków o indywidualną organizację studiów z tym, że nauka miała odbywać się także w soboty i niedziele. Wskazała, że te propozycje były nie tylko sprzeczne z zawartą umową ale również nie do zaakceptowania ze względu na terminy zajęć i zmniejszenie liczby ich godzin. Skarżąca podkreśliła, że zarówno § 40 pkt 8 Statutu [...] Wyższej Szkoły A w C., jak również art. 171 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, dotyczy uprawnień studentów w zakresie umożliwienia nauki według indywidualnego toku studiów, a decyzja Rektora stanowi jednostronną zmianę warunków umowy o świadczenie usług edukacyjnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe kryteria, stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu zaskarżonej decyzji, doszło do naruszenia prawa materialnego w zakresie podstaw rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy utrzymał bowiem w mocy decyzję Dziekana Wydziału Grafiki i Informatyki [...] Wyższej Szkoły A w C. o wyznaczeniu studentom trzeciego semestru studiów stacjonarnych na kierunku Grafika, indywidualnej organizacji studiów, ze wskazaniem - jako podstawy prawnej - § 9 ust. 4 Regulaminu studiów [...] Wyższej Szkoły A w C. Podkreślenia zatem wymagało, że według § 9 ust. 4 Regulaminu studiów [...] Wyższej Szkoły A w C. - w uzasadnionych przypadkach Dziekan może wyznaczyć indywidualny tryb zaliczania zajęć i zdawania egzaminów. Natomiast utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją - decyzja Dziekana Wydziału Grafiki i Informatyki wymienionej uczelni, dotyczyła zupełnie innego rozstrzygnięcia, niż wyznaczenie indywidualnego trybu zaliczania zajęć i zdawania egzaminów – o którym mowa § 9 ust. 4 Regulaminu studiów, wskazanym przez ten organ jako podstawa decyzji. Organ pierwszej instancji, przedmiotową decyzją wyznaczył bowiem studentom trzeciego semestru studiów stacjonarnych na kierunku Grafika, indywidualną organizację studiów, a nie - indywidualny tryb zaliczania zajęć i zdawania egzaminów, którego dotyczy § 9 ust. 4 Regulaminu studiów. Dodać należało, że kwestie dotyczące indywidualnej organizacji studiów (IOS), zostały uregulowane w § 9 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 5 cytowanego Regulaminu studiów i według § 9 ust. 3 tego regulaminu – zgodę na indywidualną organizację studiów wydaje Dziekan na wniosek zainteresowanego studenta, złożony nie później niż przed rozpoczęciem semestru. Uzasadniony jest zatem zarzut skargi, według którego organ nie jest uprawniony do wyznaczenia indywidualnej organizacji studiów, bez wniosku i zgody studenta. Ponadto wbrew błędnemu przekonaniu organu, zawartemu w zaskarżonej decyzji - § 40 ust. 8 Statutu [...] Wyższej Szkoły A w C., jak zresztą trafnie wskazała skarżąca w uzasadnieniu skargi - dotyczy uprawnienia studentów do studiowania według indywidualnego toku studiów. Zgodnie bowiem z § 40 ust. 8 Statutu, student może studiować według indywidualnego toku studiów i programu nauczania na zasadach ustalonych przez dziekana wydziału. Wynika więc z tego przepisu, że zasady studiowania według indywidualnego toku studiów, są ustalane przez dziekana wydziału, ale to nie oznacza, że dziekan jest uprawniony, z mocy tego przepisu, do skierowania studenta na indywidualny tok studiów, czy też – jak w niniejszej sprawie - do wyznaczenia studentowi indywidualnej organizacji studiów. Natomiast kwestie szczegółowe dotyczące organizacji studiów, w tym indywidualnej organizacji studiów - zostały uregulowane w Regulaminie studiów [...] Wyższej Szkoły A w C., co jest zgodne z cytowanym przez organ odwoławczy art. 160 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, według którego - organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa Regulamin studiów. Nieadekwatne zatem wobec treści art. 160 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jest stwierdzenie organu w zaskarżonej decyzji, że Statut uczelni “nie zawiera żadnych innych wymogów w zakresie organizacji studiów, a w szczególności nie wymaga zgody studenta na organizowanie studiów według indywidualnego planu studiów i programu nauczania". Jak już bowiem była o tym mowa – według art. 160 ust. 1 cytowanej ustawy - organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa Regulamin studiów, a nie Statut uczelni. Natomiast przedmiotowy Regulamin studiów – w § 9 ust. 3 stanowi, że to na wniosek zainteresowanego studenta - zgodę na indywidualną organizację studiów wydaje Dziekan. W konsekwencji powyższego stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Nie ulega przy tym wątpliwości, że naruszenie w wymieniony wyżej sposób, przepisów prawa materialnego, miało wpływ na wynik sprawy. Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uwzględni przedstawione wskazania, dotyczące interpretacji cytowanych wyżej przepisów. Podstawę orzeczenia dotyczącego wykonalności zaskarżonej decyzji, stanowił art. 152 P.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 200 P.p.s.a., Sąd orzekł o obowiązku zwrotu przez Rektora [...] Wyższej Szkoły A w C. na rzecz skarżącej kosztów postępowania, na które składał się uiszczony przez nią wpis od skargi.