IV SA/Gl 600/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić radcę prawnego dla skarżącego; W treści skargi z dnia [...] A. D. wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, iż jest osobą schorowaną i od dnia 1 czerwca 2009 r. nie uzyskuje dochodu. Ponieważ powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 14 września 2009 r. skarżącego wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. A. D. złożył rzeczony formularz w dniu 28 września 2009 r. potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. W uzasadnieniu powołał się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wywodząc, że jest osobą [...], [...] i [...]. Równocześnie oświadczył, iż gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Nadto wskazał, że aktualnie osiąga dochód z tytułu [...] w kwocie brutto [...]. Dodał również, iż miesięczny koszt lekarstw, które powinien przyjmować wynosi [...] oraz, że obciążają go liczne długi, w tym w ramach należności za czynsz i energię elektryczną. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie trzeba wyjaśnić, że przedmiotem skargi A. D. jest decyzja o odmowie przyznania mu zasiłku celowego, będącego jednym ze świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.). Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskujący korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jego wniosek w zakresie obejmującym zwolnienie od tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (A. D. był już o tym fakcie informowany wcześniejszym pismem tutejszego Sądu z dnia 11 września 2009 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie osiąga dochód z tytułu [...] w kwocie brutto [...], co nie pozwala na poczynienie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności. Nie sposób tu tracić z pola widzenia, że wyżej wymieniony jest osobą [...], [...] i wymagającą [...] (vide: orzeczenie stanowiące kartę nr 41 akt administracyjnych), co zazwyczaj powoduje konieczność ponoszenia ponadprzeciętnie wysokich kosztów utrzymania, w tym niezbędnych wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją. W tym miejscu należy odnotować, iż z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że A. D. jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego i osiąga z tego tytułu dochód w miesięcznej wysokości [...] (kwotę ustalono na podstawie akt innych zawisłych przed tutejszym Sądem spraw z jego skargi o sygn. IV SA/Gl 381 - 384/08). Nadto nie sposób pominąć, że w związku z decyzją scaleniową Starosty R. z dnia [...] zbył część gruntów wchodzących w skład rzeczonego gospodarstwa i otrzymał z tego tytułu ekwiwalent zamienny w pieniądzu w wysokości [...] (patrz: zaświadczenia stanowiące karty nr 36 i 38 akt administracyjnych). Jakkolwiek skarżący nie nawiązał w żaden sposób do wspomnianych faktów w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, to jednak uznano, że pomimo to zachował on przesłankę określoną w przywołanym art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Nawet bowiem gdyby przyjąć, że miesięczny dochód wnioskodawcy ulega zwiększeniu o kwotę [...], nie budzi wątpliwości, że i tak nie wystarcza on na pokrycie kosztów jakie wiążą się z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika bez ryzyka powstania uszczerbku w jego elementarnych potrzebach życiowych. Z kolei ustosunkowując się do uzyskania przez skarżącego znacznej kwoty przekraczającej [...] z tytułu ekwiwalentu pieniężnego za część udziału w nieruchomości rolnej, godzi się podkreślić, że pieniądze te zostały przezeń utracone, o czym powiadomił Policję (patrz: zaświadczenie z dnia [...], stanowiące kartę nr 8 akt administracyjnych). Uwzględniając [...] i nieporadność strony, okoliczność tą można zdaniem rozpoznającego wniosek uznać za uprawdopodobnioną. Nadto ocena opisanych wyżej faktów (to jest posiadania przez wnioskodawcę gospodarstwa rolnego, otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za jego część oraz zagubienia uzyskanych z tego tytułu środków) stanowi w niniejszej sprawie przedmiot sporu sądowoadministracyjnego, który zostanie rozstrzygnięty przez tutejszy Sąd stosownym wyrokiem. W tym stanie rzeczy uznano, że dokonywanie dogłębnej analizy omawianych kwestii i formułowanie na jej podstawie kategorycznych wniosków już na etapie postępowania wpadkowego prowadzonego w zakresie prawa pomocy przez referendarza sądowego nie byłoby właściwe gdyż wiązałoby się z ryzykiem powstania niedopuszczalnego przedsądu. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.